mikudagur 10. september 1975síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 61 — 10. september 1975 Innrásin í Tjekkoslovakia — eitt 7 ára minni Josef Smrkovsky, sum var ein av teimum leiðandi politikkarunum i Tjekoslovakia um tað mundid, tá innrásin varð gjørd, og ein av teimum, ið stóð Dubcek nærmast, sigur so- leiðis frá: >Aðrenn hålvgum tólv um nått- ina hin 20. august kom Cernik inn å skrivstovuna at taka tele- fonina, sum ringdi til hansara. Tiggju minuttir seinri kom hann inn aftur i fundarhølid, uppskak- aður sum hann var, settist, og bað tann, ið hevði orðið júst tá, um at steðga. Hann segði frá, at herdeildir úr Warsjavasamgong- uni vóru komnar inn um Tjekko- slovakia markið úr ollum ættum og at land okkara var hertikið frá klokkan seks á morgni hin 21. august at rokna . . .« Frågreidingin varð givin tid- indastovunum, og útvarpið fór at senda. Men utvarpid nåddi bert at siga Vit senda nu av- gerdina frå leidsluni i kommun- istaflokkinum . . . — so stedgadi sendingin. Innrásin hevði sínar hjålparmenn í Prag ...< Flogg móti stridsvognum „Okkum nýttist ikki at bíða leingi. Umleið klokkan fimm á morgni komu fram fyrst persón- vognar, síðan stridsvognar. Tað var undarligt at síggja, hvussu ein tungur stridsvognur koyrdi fram við Moldau, steðgaði uttan fyri høvudsdyrnar, og peiggjadi við gotursmúlanum móti bygn- inginum hjá leiðslu kommun- istaflokksins ... Aftan á klokkan fimm komu Keypssamtøkan biligast FK-deildirnar høvdu eina framgongd upp å 38 pst. í meðal apríl — juni i ár. Keypssamtekan hevur biligastu innkeypsmeguleikar i Havn. Samtekan, blaðið hjá Feroya Keypssamteku skrivar um, at gjøgnum tíðirnar eru prískann- ingar gjørdar, og tær vísa allar, at FK samantikið hevur bilig- astu innkeypsmøguleikar í Havn í mun til aðrar handlar av sama slag Kanning í juni Seinast í juni mánaða varð ein priskanning gjørd. Limanevndin valdi 33 vørusløg ut i FK og keypti síðani somu verur inn aftur i seks sjålvtøkuhandlum i Havn Vørurnar vóru i fýra bólkum. Trimum (kolonial, grønmeti og mjólkaverur), sum øll húski so at siga hvenn dag keypa, og einum (vaskievni, pappir), sum kannska ikki verður keypt so ofta. Samtekan skrivar, at kann- ingin vísir, at FK tykist at liggja lægst í prisum bæði viðvíkjandi foroyskum verum og útlendsk- um. Framgongd Roknskapurin hjá teimum ymsu Fk-deildunum fyri fyrsta árs- fjórðing í ár vísir eina fram- gongd. Í meðal hevur fram- gongdin verið 38 pst. fyri allar deildirnar í tidarskeidinum april juni í år. Samtøkan skrivar, at hetta er eitt gott úrslit, serliga tá hugsað verður um, at prísirnir í hesum tidarskeidi hava verið rættiliga óbroyttir, og at hetta er í mun til í fjør, sum eisini synd stóra framgongd. Nú kann eg í friði Lag: Her mens alt er stille Nú kann eg í friði fara foldum frá, alt eg havi biðið frelsuna at ná! Ferðin er at enda burtur tår og strid alt, sum måtti henda meir ei spyrja hvi. Andlit kær og elska her vit skiltust frå. Jesus, tær man teska — skilti tå Guds råd? Ævigt nu eg heima Honum verda hjå — hjarta ei kann goyma alt tad eygad så. J. M. Sosialisma og stríðsvognar Tað vóru ikki bert deildir og larmandi stridsvognar, ið komu inn um markið til Tjekkoslovakia úr Sovjett. Hað ani komu eisini stór orð um at stórar her- tryggja sosialismuna í landium, sum sovjett leiðararnir søgdu vera á skeivari leið 1968, áðrenn hertekuna, vóru 30% av limunum í kommunista flokkinum arbeiðarar. Í dag eru bert 26% arbeiðarar. Í Prag eru bert 14 av limum flokksins arbeiðarar. Hetta týðir, at antin eru arbeiðararnir ikki nóg góðir tyri sovjettlydnu ovastarnar, ella eru tjekkisku arbeidararnir ikki flokkin i landinum Talið ax dupult so høgt, sum talan var 1968. Og tá talan er ljóðar nøgdir við politikkin og brotsverkum er eisini um áðrenn um politisk »brotsverk«, tad ofta frå tidindastovunum, at talan er um folk i »anti-sovjett iskum« virksemi ein! tjør fingu sjey limir 1 einum dukkuteatri dómir um eru frá 9 mánaða fongsli og upp nógvir ungdómar til bygningin. Tey veittraðu við tjekkoslovak- sika flagginum í fremstu rød, men komu einans fram til hornið á bygninginum, tá tey vórðu steðgað av pansarabilum og fall- skýggjahermonnum. Knappliga skutu allir hermenninir eitt skotrið upp í loft. Ein hermaður skeyt eftir einum unglingi í fremsta rað. Hann fall deyður til jarðar . . .« Sovjettisk »semja« „Síðani legði soviettiski mót parturin fram eitt skrivligt upp- skot til »semju« . Vit hóttu ferð eftir ferð vid, at vit fóru ikki at skriva undir. Men Pono- marjov (í soviettisku flokks- leiðsluni) segði róliga: Um tit ikki skriva undir nú, so fara tit at skriva undir um eina viku Um ikki tað, so um fjúrtan dagar, og um ikki tað, so um ein mánaða . . . So skrivaði eg undir«. Hetta er alt urdrøg úr ti, sum Josef Smrkovsky skrivar. Hann var ein av tjekkoslovakisku leid- arunum »hitt heita vårid i Prag i 1968«. Josef Smrkovsky júst sum Dubcek sjálvur, ein kompromispolitikkari. Men hó ast at hann var at líkna við vanligar borgarligar politikk- arar, so var hann ein av teimum, sum Sovjett ræddist so illa, at innrásin varð gjørd * Var, Men hvussu væl er so sosial- isman tryggjað í Tjekkoslo- vakia? Sjey ár økonomiska og politiska stødan í landinum verri enn nakrantið Sovjett herurin telur 70.000 eftir innråsina er jú einar manns og stendur til reiðar at taka imóti allari Men uppgávur eisini. Í mot stødu. hann hevur aðrar landinum er arbeiðs eitt stórt trot upp á megi. Har eru umleið 300.000 størv at seta, og hetta verður brúkt av sovjettmyndugleikun um at lata sovjettherin taka beinleiðis lut í framleiðsluni Lán og undirskot Sovjett hevur latið ovurstór lán til landið skulu gjaldast aftur innan langa Men hetta eru lán, ið tid. Eitt dømi um, at lånini eru stor, er, at millum 1971 og 1973 vóru latnar umleið 3 miljardir í låni til Tjekkoslovakia 1 Sovjett. Hesi lán fara at renn: ut í 1976. Og tað ljóðar, at sovjettisku leiðararnir hava gjørt tjekkoslovakum greitt, at trongari tidir stunda til Undirskotið á handilsjavn Tiekkoslovak undirskotið vagini hjá á el vaksið. Í fjør var 180 miljónir tjekkiskar peninga eindir. Í ár er tað 2.700 milljónir Arbeiðararnir Og framgongdin fyri hin »reinsk aða< kommunistaflokkin í land ikki Um várið í inum er stór til 21/ ára marionettunum heyði spælt ein leik, sum kundi uppfatast um var hann rættaður * Tala Vasek Pletaneks í Oslo 21. august í ár Onkur tykkara sp: í hvi bert friða liga mot y hvi kki berja IKEN f rættir I inum að sum i dag er eyðke fyri framferð tjekkoslc kann Eg tad sum eisini et | ] in I Ul KUN rn u, € eðsla Hesi sjey á Of eru iðan innrásina, he hert ldið DVE LE Í CO! ( t ipnað vid millur im al boðum úr Franco-Spani Og ur tusundir á ni artim Eitt ohugnaligt net pjatt um Tjekkoslovakisk amfelag ið. Hetta vápnið er oføra væl irkandi, til fyrimuns fyri her tokuvaldið. Og ti hevur henda harða kugingin eina ræðsl og hevur bundið fólkið, so tað fer ikki til aktiva mótsteðu Tosa við teir tjekkat u hittir og gev teimum aftur eitt ndur av bjartskygni teirra og sig: Vit eru við tykkum! Gev ein aktivan stuðul til kravið, sum allir tjekkar tanda yvirfyri Allur sovjettiskur herur út úr Tjekkoslox 1 akla