leygardagur 20. september 1975síða 3

Nr. 64 — 20. september 1975 Dømdur fyri at hava sligið 15 ára gamla gentu — noktar seg sekan Ein 26 ára gamal maður í Havn er í Føroya rætti dømdur til at gjalda ríkis- kassanum 20 dagbøtur á 30 kr. ella 20 daga hefti og 250 kr. í endurgjaldi fyri at hava gjørt seg inn á ein bil. Haraftrat er maðurin dømdur til at gjalda sakarmálskostnað. Í fyrra forinum er tann 26 ára gamli dømdur fyri at hava gjørt seg inn á eina 15 ára gamla gentu ein seinnapart í mars mánaða í Niels Finsensgetu í Havn og í seinna førinum fyri at hava sparkað aðra forhurðina í einum bili, sum stóð stillur uppi í Hoydølum. Hetta hendi i oktober 1974. Maðurin er ikki revsaður fyrr. Eitt bræv var orsøkin Undir avhoyringunum i Føroya rætti greiddi tann åkærdi frå, at hann dagin fyri hendingina hevði hitt gentuna, sum hann varð skuldsettur fyri at hava gjørt seg inn á, og tá segði fyri henni, at hann ætlaði at geva henni eitt bræv. Tann ákærdi segði, at hann kendi væl gentuna, men hann skilti, at hon einki legði í hann. Hann ætlaði at geva henni eitt bræv, har hann skrivaði, hvussu hon var ímóti sær. Og longu kveldið fekk gentan brævið. Seinnapartin dagin eftir, 18. mars, hitti tann ákærdi gent- una, sum tá var í fylgi við einari vinkonu, beint uttan fyri Restorffs Kondittari. Um sama mundið kom móðurin at gentuni framvið, og dótturin, sum hevði brævi uppi á sær, segði, at hon fór at lesa tað upp. Tá hon var liðug at lesa brævið, segði tann ákærdi, at hann vildi hava tað aftur. Hann helt seg nú hava skilt, at gentan als ikki legði lag í hann, og at brævið kundi fara at elva honum trupulleikar, um hon hevndi seg inn á hann. Gentan gav vinkonuni brævið, men tann ákærdi tók tað úr hondunum á vinkonuni. Gentan gjørdist nu ilsk og slóð við foto- tólinum, sum hon hevði í hondini, eftir tí ákærda. Hann royndi at verja seg við hond- unum og tók gentuna og risti hana. Tann ákærdi noktaði fyri, at hann hevði sparkað ella sligið gentuna, men rýmdi við brævin- um og pettaði tað sundur. sama ' brukarastevnan Tosadi ilt um hann Gentan, sum tann 26 åra gamli varð skuldsettur fyri at hava gjørt seg inn á, segði í rættinum, at hon í brævinum frá tí ákærda varð skuldsett fyri at tosa ilt um hann. Hon segði, at hon las brævið upp fyri móðurini, men á ein slíkan hátt, at ikki oll kundu hoyra tað. Tann ákærdi vildi hava brævið frá henni, men gentan vildi ikki lata hann fáa tað, tí móðurin segði, at politiið átti at fáa brævið. Gentan greiddi frá, at tann ákærdi helt fast við sítt, at hann skuldi hava brævið, og tí gav hon vinkonuni tað. Aftan á at vinkonan hevði latið gentuni brævið aftur, slóð tann ákærdi hana í andlitið fleiri ferðir. Gentan visti ikki at siga, um tann ákærdi brúkti nevarnar, men hon datt í vegin og varð eisini sparkað í ryggin. Fylgdi gentu til hús Í tí seinna málinum greiddi tann ákærdi frá, at hann tann 31. oktober í fjør hitti eina gentu í býnum, sum hann kendi, og hann fylgdist við henni niðan í Hoydalar, har gentan búði. Meðan tey gingu fram við Ítróttarhellini á Hálsi, koyrdi ein bilur fram við teimum, og tann ákærdi segði, at hann hevði sæð tann sama bilin standa longur niðri. Hann helt, at hetta var eitt tekin um, at tann, sum koyrdi bilin, ætlaði at taka gent- una uppí og koyra hana til hús. Tá bilurin hevði koyrt fram við teimum, steðgaði hann, og maðurin í bilinum tosaði við gentuna. Hon setti seg í bilin, sum koyrdi oman í Hoydalar. Tann ákærdi gekk oman ímóti bústaðnum hjá gentuni fyri at biðja um eina frágreiðing. Á veg oman i Hoydalar metti tann ákærdi tí sama bilinum, sum tá kom koyrandi ímóti sær. Tann åkærdi fór heilt út til vegjaðaran sosialurin og sparkaði eftir bilinum, tí hann var vorðin ilskur inn á mannin, sum koyrdi bilin. Tann ákærdi segði, at hevði hann ikki flutt seg, hevði hann ivaleyst verið ákoyrdur. Annars helt hann ikki, at sparkið var so hart, at tað var orsøkin til bugluna á bilinum. Rann undan Maðurin, sum koyrdi bilin, segði, at hann helt, at gentan, sum tann ákærdi var í fylgi við, heldur rann enn gekk. Hann segði, at hann helt, at gentan vildi sleppa frá ti ákærda. Tá bilurin steðgaði, spurdi bilfør- arin gentuna, um hon kom uppí, og hon svaradi, at hon heldur enn fegin vildi verða koyrd til hús. Tey koyrdu oman í Hoy- dalar, har tey hittu eina aðra gentu, og øll trý fóru tey í bilinum til Havnar, har tey vóru eina letu. Tey sóu einki til tann ákærda og roknaðu við, at hann var farin til hús. Seinni koyrdu tey niðan á Hvítanes, og har varnaðust genturnar, at tann ákærdi var staddur í Hoyvík nærindis bústaðnum hjá gent- unum. Tey fóru síðani aftur til Havnar, men tå bilførarin koyrdi genturnar til hus, sat tann åkærdi inni i håsinum. Onnur gentan fór innaftur at tosa við tann ákærda og fáa hann út. Ímeðan koyrdi bilførarin eitt sindur burturfrá fyri at halda eyguni við, hvat hendi. Tað vardi eina løtu, og tá kom tann ákærdi rennandi ímóti bilinum, sum nú vendi móti Hvitanesi. Tá tann ákærdi var komin heilt nær bilinum, royndi bilferarin at koyra fram um hann, men tann åkærdi leyp tá mitt út á vegin og sparkaði aðra forhurðina. Hetta hendi, meðan bilurin stóð stillur. Bilforarin spurdi, hví tann åkærdi gjørdi hetta. Hann svar- aði, at bilforarin hevði einki vid síni privatu viðurskifti at gera. Síða 3 filmir ið koma Tað man vera sjáldsamt, at ein lesur leikskránna, áðrenn tú sært ein film. Í vón um, at tygum hóast alt gera hetta, nýti eg høvi til at biða tygum gloyma alt, sum tygum hava lisið ella hoyrt um »GIFT«. Sit ikki sum á nálum og bíða eftir »ti freka«. Fyrst og fremst er hetta ikki so frekt, sum tað átti at verið, og hetta er sensurinum fyri at takka. Og i aðru atløgu — og tað er rættiliga týdningarmikið — er hetta ikki ein pornograf- iskur filmur, tygum skulu síggja, men ein filmur, har pronografiin hevur ein leik- lut. Og hví ger hon tað? Av tí einfaldu orsek, at pornografi- in eisini hevur sín leiklut uttan fyri biografsalirnar. Og tað kann hon eisini, men eftir míni uppfatan, bert sum ein minni partur — sum ell hava tann eginleika at gerast gift, tá ov nógv verður gjørt av. Um pornografiin fær høvuds- leiklutin, ella sjálvan tittul- leiklutin í lívsins sjónleiki, so er okkurt galið, so er vandi á ferð, so eru vit á veg úr komediuni og inn í tragedi- una, har hin hálvi sannleikin er vorðin allur sannleikin. Filmurin er ikki ætlaður at vera ein einoygd verja fyri borgarastættina ella eitt júst so einoygt álop á frælslyndi, men harafturimoti sum ein ávarin móti báðum — bæði móti innantómum og óekt- aðum borgaralyndi og móti einum frælslyndi, sum er farið út um mark. Tað er forvitnisligt upplýsandi spenningur GIFT óivað rætt, at fleiri av okkara vanahugsanum treingja til nærri umhugsan. Men júst í einum slíkum føri, har vit hava mist fótafestið, er tað neyðugt at vera varin og hava tunguna mitt í munn- inum, um vit ikk $kulu missa fótafestið heilt og falla í fangið á einum hálvum sann- leika, freistandi ilatin sum ein ævinleikaloysn. Materialism- an og hin vaxandi skari av tulkarum geva fólki boð um at heilaga sær >likamið< sum lekidóm, sum kann lekja allar sjúkur, politiskar á sama hátt sum menniskjansligar, men við ti í huga, at tað so ikki eru fleiri. Hin ungi maðurin í filminum heldur tað. Og mót- stødumadur hansara, familju- faðirin, heldur nærum tað sama, tí hann ikki av álvara heldur nakað annað. Og hver ger í veruleikanum tað? Sjálvt í endanum á film- inum, tá faðirin, borgarin, av álvara fer í mótálop, hendir tað í ødi, og ikki við meining aftanfyri. Tað er í líka stóran mun sær sjálvum hann berjist móti. Tað sama vildi tygum eisini gjørt, og skulu eisini gera. Filmurin er ikki nøkur loysn, hverki til trup- ulleikan, sum giftarmålid i ólukkumáta er, ella til virdis- nihilismuna, sum hóttir tað. Hann er alramest ein hjálp til sjálvhjálp. Ein motgift. Hetta er tikið úr leikskránni, sum Knud Leif Thomsen hevur skrivað. Filmurin gongur í Sjónleikarhúsinum.