leygardagur 11. oktober 1975síða 4

Síða 4 sosialurin stubbar uttaneftir Skjót EF hjálp til Portugals Uttanríkisráðharrarnir í EF løndunum avgjørdu mána- dagin at bjóða Portugal eina einvesteringshjálp upp á um- leið 1150 miljónir krónur frá europeiska investerings- grunninum. Lánið verður latið við 3% í rentu og út- reiðslurnar til rentuiløgurnar skulu gjaldast til nationala statskassan. Nýggi krøv fyri at leyslata Claustre Franski forsetin Giscard d'Estaing segði mánadagin frá, at hann hevur fingið eini boð frá uppreistrarleiðaran- um Hissen Habre í Tsjad, har hesin sigur frá, at franski fornfrødingruin Francoise Claustre verður ikki leys- latin, fyrr enn franska stjórn- in hevur latið vápn og lóður til uppreistrarmenninar í Tsjad. Uppreistrarmenninir hava hildið Claustre fanga í meira enn eitt ár. Fyri tveimum vikum sidan høvdu uppreistr- armenninir sett eina seinastu frest til at bjarga lívi hennara, og skuldi stjórnin í Frankariki tá gjalda eina stóra peningamongd. Tað hendi, men nú eru aftur komin nýggj krev til stjórn- ina aftur. Kissinger til Kina Amerikanski uttanríkisráð- harrin fer at vitja í Peking frá 19. til 23. oktobur, sigur kin- esiska tíðindastovan mána- dagin. Partisanálop í Argentina Hidartil størsta byarpartisan- ålopid i Argentina tók mána- dagin lívið av minst 30 fólkum, tá vápnaðir menn lupu á eina hermannalegu og flogvellin í býnum Formosa, einar 1000 km norðan fyri hevuðsstaðin Buenos Aires. Alopið var í veruleikanum beint móti varðhaldinum í býnum, sigur logreglan. Politiskir skjáltar í Vesturtýsklandi Tað hevur framt stórar skjálvtar í Bonn, at Eystur- týskir njósnarar hava avdúk- að kjarnorkusamarbeiði mill- um Vesturtýskland og Suður- afrika. „Frankfurter Allgemeine«, eitt blað av stórum týdningi, skrivar mánadagin, at har er stór ósemja á stjórnini um fyritøkan »Kraftwerkunion« KWU, kann fáa høvi til at út- flyta eina kjarnorkustød til Sudurafrika. Skattalættar fyri stavn i Noreg Skattalættar, hægri eftirløn og betri barnaumsjón, øktir teletakstir og meiri tollur å øli og tubbakki — tad er urslit av ti figgjarætlan fyri 1976, sum Per Kleppe figgjarmåla- ráðharri, legði fram måna- dagin í norska stórtinginum. Håland ikki nøgt vid irska noktan Hålendska stjórnin er ikki glad fyri at írska stjórnin hevur noktað at lata leysar triggjar ætlaðar limir í írska tjóðskaparliga herinum IRA, sum loysigjald fyri ein há- lendskan verksmiðjustjóra, Tiede Herema. Hetta segði hálendski am- bassaderurin í Dublin, Felix van Raalte, mánadagin. Eingin hevur hoyrt nakað frá burturflytarunum, síðani friggjadagin, men vit rokna við, at Tiede Herema enn er á lívi, segði hálendski ambassaderurin mánadagin. lvaleysur sigur til Kreisky Ivaleysi sigurin fyri Eystur- ríkska kanslaran, hin 64 ára gamla Bruno Kreisky, og stjórnarflokk hansara, Eyst- urrikska Sosialdemokratiska flokkin, SPO, merkir, at flokkurin komandi 4 árini kann halda fram við javnað- arpolitikki sinum. Sambært fyribils upptelj- ingarnar mánadagin fingu javnaðarmenninir 94 ting- sessir móti 93 áðrenn, og 50,6% av atkveðunum, með- an Eysturrikski Fólkaflokk- urin fekk 78 sessir móti 80 fyrr og 42,8% av atkvød- unum. Tjóðskaparligi liberali flokkurin, FPO, fekk Il sessir moti 10 fyrr og 5,4% av veljarunum aftan fyri seg. Italskur kommun- istur einki innferðar- loyvi til USA John Volpe, amerikanski am- bassadørurin i Róm, hevur sýtt leiðara innan ítalska kommunistaflokkin at fáa innferðarloyvi til USA. Hann hevur harafturímóti givið fleiri italskum fasista- leiðarum innferðarloyvi. Tað eru einans fáar vikur síðan, at Volpe segði frá at amerikanska stjórnin fer aldri at viðurkenna eina italska stjórn, har kommunistar lut- taka. Fasistarnir sum fóru til Amerika, fingu eisini høvi til at hitta tjóðskaparliga trygd- arráðið í Washington og greiddi teimum frá, at einasta bjargingin fyri Ítalia er, at fasistarnir sleppa at atkvøda við teimum borgarligu ann- ars. Nr. 70 — 11. oktober 1975 panelið Dimmalætting og fascisman Leygardagin 4/10 hevur Dimma- lætting eina viðmerking til tær seinastu avrættingarnar í Span- ia. Í hesi grein, ið er oddagrein, ger blaðið ella rættari blaðstjórin G. L. Samuelsen sínar viðmerk- ingar til tey mótmæli, ið hava verið móti avrættingunum. Hesar viðmerkingar eru fullar av illgitingum móti teimum, ið hava mótmælt harðskapinum í Spania. Hetta eru vit so von við, tí Dimma hevur fyrr borið í bøtuflaka fyri fascismuna, meira enn so. Hesar illgitingar eru ikki verdar nakra kommentar, bert er at vóna, at Bratteli, Palme, Wilson, Giscard d'Estaing, Anker Jørgensen, Schmith og påvin i Rom ikki taka sær alt ov nær, hvat Georg Lindenskov Samuelsen meinar um teirra mótmæli. Í hesi nevndu oddagrein eru harafturimóti tveir påstandir, ið eru beinleiðis ósannir ella í besta fori sera ivingarsamir. Tann fyrsti: » . . . De hersken- de myndigheder i Spanien har fradømt 5 spaniere livet, fordi disse 5 spaniere har ombragt andre 5 landsmænd< (citat endad). Til hetta er at siga, at einki sum eitur prógv er fingið fyri, at hesir fimm dripnu mót- stødumenninir hjá Franco vóru sekir í teimum ákærum, teir vórðu deydadømdir fyri. Tað einasta, sum er heilt vist, er, at teir fimm vóru sera illa píndir og at teir at kalla onga verju fingu. Eg vil síggja tann mann, sum eftir at hava verið í beðils- hondum í Spania nakrar vikur, ikki vildi viðgingið hvat tað skuldi verið. Aftur at hesum kemur, at fascistarnir í Spania hava nýtt tann framferðarhátt, at taka til- feldug fólk og døma tey fyri tey tiltøk, sum antifascistarnir gera runt um í Spaniu. Við hesu terrori vónar diktaturið at tað skal kunna ræða fólk frá at hava nakað við motstøduna at gera — eingin skal kunna kenna seg tryggan, uttan so, at hann er aktivur = viðhaldsmaður hjá Franco. Tann annar pástandurin ljóðar soleiðis: »Diktaturstyret i Spanien har ellers i de senere år ført en politik, sum tilsyne- ladende pegede imod overgangen til mere demokratiske forhold«. (citat endad). Hetta er tiverri ikki beint. Rætt er, at i 60 unum var ein åvis liberalisering at hóma i sponskum politikki. Henda lib- eralisering er stedgad fyri 6—8 årum sidani, og diktaturstyret hevur tverturímóti ført ein meira og meira harðrendan politikk, og fleiri avrættingar av politiskum mótstaðumonnum hava verið tey seinastu árini. Tað eru ikki tvey ár síðan, 2 unglingar lótu liv í garottuni. Henda her umtalaða grein í Dimmu eitur Hvilket formál. Ja, vit mugu spyrja, hvat endamálið við slíkari skriving er. Svarið er diktaturinum í Spania, tí >... hi- storien viser gang pá gang, at et folk tømres stærkere og stærkere sammen om hvad det skal være af at stå overfor en kompakt modstand udefra . .« (citat endad). Sum um tað spanska fólkið nakratid hevur staðið aftan fyri eitt blóðdálkað diktatur, ið hevur hildið tí niðri í 39 ár! Sanniliga eitt óhoyrt fornermilsi móti ti spanska fólkinum. At høgrakreftirnar herða stríð- ið, tá tær kenna grundina rilla undir sær, er ikki annað enn ein kann vænta. Hetta eigur ikki at fáa tey, ið vilja mótmæla fasc- istiska yvirganginum at ivast. Spanska fólkið er enn sum áður ímóti Franco, og mótmælini kunnu tí bert vera ein hart til- trongdur moralskur stuðul hjá hesum hart roynda fólki. Og so er bert at vóna at Palme og pávin og allir hinir góðu statsmenn, ið nú royna at leggja trýst á Franco, heldur fylgja síni samvitsku enn illa undirbygdu ávaringunum frá blaðstjóranum á Færø Amtstidende. Jóannes Dalsgaard eygsyniligt: Lesarin skal gerast negativur mótvegis antifascism- uni i Spania. Nakad, sum eisini bendir å hetta, er, at blaðstjórin móti endanum í oddagreinini ávarar ímóti fleiri mótmælum móti Jóannes Dalsgaard Froðba N N — a TRADERLINE X Vit ferma HVØNN EINASTA TYSDAG i ALBORG MIKUDAG i HALMSTAD HOSDAG i KØBENHAVN LARVIK 15/10 ALESUND 15/10 BLYTH 29/10 SANDNES 14/10 hvørja viku 3. hvørja viku 3. hvørja viku hvørja viku BEINLEIDIS TIL FØROYA AVGREIDSLUR: Chr. Jensen, tlf. 122566 Alborg A/s Traderline, tlf. 130233 Keypmannahavn Wilson & Co., tlf. 18135 Halmstad Bugge & Olsen, tlf. 82090 Larvik J. Hagenæs, tlf. 24078 Ålesund T. Schanche Olsen, tlf. 62078 Sandnes W. Harney & Co., tlf. 2331 Blyth Zeyen N.V., tlf. 329296 Antwerpen. BOX 17 TLF. 13960 TELEX 81236 TRADER TORSHAVN Lýsið í sosialinum