leygardagur 29. november 1975síða 9

Nr. 84 — 29. november 1975 (7 Má A 7 If Í % Hp 7 7 Ía æ Dj 7 Ág 7 % ZL MY! b', 0 227 á 7 22 B 7 7 og, #4, (2 Í D 77 7 7 Í; 7 Í Á, 4 7 f 7 4 If MV Wb 7 - Ér 6, 4 MM ll Í, / 7. ll Í og he 74 Í 2 Í Me HM {li ld Í vs Lø Hi hl; HH 7 V/A li 7. 7 Í 7 7 4 /, Úr 4 Á Í III Z fr 7 Í to - 7 ty A 22? 22 Úr 7, (7 7 re, 7 7 Lg 7 22 7 4 7 Í a 4 % Hl V Á, Í N SN NN N Á Z HM V SN NO Á HM N ” 7 ÍA f Í N 7 N Mr N (7 7 Ú N 7 N (/ Í (/ (7 UZ V 7 (7 Je, - /} . z // / (í 4 rå i (7 N 7 /, N NNN SN A N N Vi 7 N N N N VIÐ, I 2/7 N N sb Ure? N NN N N NN N N N N N N i N | I Í W W N (| uw N LV N N N === N Al (// N | | {ll / N . N N N N N N N 4 N N (71717 (7 N N NV N l/ (/ (7 N (1 N x ul 7 N N N N 2 ” NV N M NN N SAN N NN Q M N 4 0 N 7, /, 17 N ? 7Á VM Í! N N N AN 4 HM N N NN /7 ”, //, TV N N (77 4 øf 7 N NN NN N N G (Í Í N 7 7 NN NN 7 7 J N Í 7 SN N HM Þa W {f /, - N HH 2 N N 7 AN N 74 N Í N 7 N N NN N N Vil N NN N N N N N NN N N N 0 1 N fl NN N N N 7 N NN 7 Í; N 7 Í ANN N 2 1 NN Á NN 7 , NM f ll NN H N % NN SN N N N 4 NN N 7 N' 7 NN N HS (2 MW N NN N x 7 N (7, 7 7, N 7 lf 7 Í Í N 7 / 1 Hf Í Mi HV Mi HV Í 2 Í Ú (1 4 7 Hh (7 /g 7 Ma Lá 7 1 HV 7 fá 7 7 7 UV /; 7 HM Í Z / 4 7 7 M 7 1 Ritstjóri: Hans Thomsen sosialurin ummar eftir Nordahl Grieg 5. partur í Spania Síða 9 Í hesum 5. og seinasta parti av frásogn síni frá borgara- stríðnum í Spania, fer Nordahl Grieg at vitja nakrar sjålvbodnar nordbugvar í tí tiltiknu Thølmann-brigaduni. Passionaria kemur út at halda rødu fyri teimum. Áðrenn Nordahl Grieg fer heimaftur til Noregs, halda teir eina minningarhátíð fyri teimum falnu og handa honum eina fundarsamtykt at hava heimaftur við sær Thálmann-bataljónin Teir lógu og svóvu inni í einum tjaldi so deyðlúgvaður. Teir høvdu verið úti í teimum fremstu skotgrevunum í 30 samdøgur. Tá nakað leið út á morgunin vaknaðu teir. Flestir vóru sjúkir: blóðsótt. Ein 'svenskari togaði seg upp á grótgarðin undir liðina á mær. Hann var hávaksin og spengrutur. Hann var uppi í einum partisanbólki. Einans menn við framúrskarandi likamsevnum vórðu tiknir til hetta arbeiði. Teir skuldu spreingja brýr — tíðum einar 60—70 kilometrar aftan fyri linjurnar hjá fasistunum. Teirra millum vóru nógvir norðbúgvar. Teir gingu altíð um nåttina og svóvu um dagin inni í kjarrinum ella aftur undir steinum. Seinast, teir vóru úti, bar ikki til at sleppa nakran veg í fleiri samdegur. Teir vóru kring- settir av fasistiskum her- monnum í allar ættir. Vatnið hjá teimum var uppi, og teir mundu gingið av verðini í norðmenn, men teir roknaðu seg sum eitt: norðbúgvar. Meginparturin vóru sjómenn og arbeiðsmenn. Summir vóru komnir higar beint nýggjár í 1937. Summir vóru farnir um Pyreneara-fjøllini um náttina oman til Figueras eftir at franska landamarkið var stongt. Ein hevði verið umborð á >Ciudad de Barce- lona<, tá hon varð sekt av kavbáti uttan fyri sponsku strondina. Teir komu frá Marseille. Vinmaður hansara fór til botns við skipinum, hinir druknaðu. Tilsamans mundu einir 500—600 sjálv- bodnir úr Norðurlondum vera í Spania. Í Thálmann-batalj- ónini høvdu teir verið 60, nú vóru 40 eftir, hinir vóru fallnir ella særdir. Ein av teimum elstu segði: >Eina- ferð vóru vit 56 norðbúgvar, tá vit fóru úr Murcia. Ein mánað seinni vóru vit 6 eftir.« Eg kom at minnast nakað, eg hevði hoyrt í Madrid: miðallivitíðin hjá einum manni við frontin í altjóða herliðinum er 6 vikur. BORN aa 5725 Í Føroyum drepa vit grind. Spanjólar drepa tarvar tosta. Ein lítil hylur var tætt hjá, men har lá eitt lík. Nakrir vóru sendir á sjúk- hús, hinir fingu heilivág og komu aftur. Vit sótu í skugg- anum og prátaðu. Flestir teirra vóru svenskarar og danskarar, bert fáir vóru Í teirra bataljón, sum var tann viðgitnasta av teimum útlendsku herdeildunum, vóru nú meira enn 80 prosent spanjólar. Nakrir hevdu verið eftir posti. Brev vóru fá, men nakrar avvísir. Teir settust eftir grammliga at lesa. Mundi landamarkið fara at verða opið aftur? Fekk stjórnin vápn? Hvat gjørdi Ongland? Tey demokratisku londini vóru framvegis uttanveltað. Fasistarnir hjálptu Franco. Hvat mundi ætlanin vera? fólkarættin. Allastaðni varð prentað inn í menniskjuni sum hægsta aðalregla: rætt- visid kostar lívið. Teir lósu avvísirnar eina ferð aftrat. Eingin hjálpin kom. Teir vóru við undirlutan og máttu stríðast móti einum Demi um spanska byggilist. Mauriska ávirkanin er sjónsk. Hetta er lærdi háskúlin í Salamanca Teir hugdu at mær, sum kom uttaneftir. Ætlanin mundi helst vera, at afturhaldið í teimum demokratisku londumum vildi, at Spania skuldi verða revsað ødrum til ávaringar, so at arbeiðarastættin í teirra egnu londum skuldi fáa kensluna av, at teir ongantíð fóru at fáa hevdið fyri seg. Allar stjórnirnar í teimum demokratisku londunum vístu á, at fasistalondini hóttu við kriggi, um hildið varð upp á valdi, sum stødugt fekk fleiri og fleiri kanónir og bumbu- flogfør. So settust teir at siga frå hendingum, teimum høvdu verið fyri. »Vit skutu allir fýra ísenn,< segði ein, »og bráddliga datt jagaraflog- farið niður. Flogskiparin bjargaði sær í fallskjóli. Vit lupu yvir til hansara. Ich bin Sozialist, segði hann.« Ein svenskari segði frá nekrum, honum hevði verið I