fríggjadagur 21. juni 2002síða 6

10 Nr. 116 - 21. juni 2002 Nr. 116 - 21. juni 2002 11 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Líkt er til, at tað ber ikki til at fáa summi sam- felagsmál í Føroyum at virka sum tey skulu. Eitt gott dømi um hetta er samferðslan hjá Strandfaraskipum Landsins. Orsøkirnar eru óivað fleiri. Men høvuðsorsøkin er óivað politiskt. Eftir at vit fyrst hava havt trupulleikar at fáa avloysaraskip í summar, er nú komið undan kavi, at Smyril kann ikki sigla í vetur. Orsøkin er hon, at tað ber ikki til at fáa eykalutir til útgerðina, sum ger, at skipið ikki rullar so illa. Tí skulu nýggir lutir til aldu-stabilisatorin ger- ast, og hetta fer at taka fleiri mánaðir, kanska eitt hálvt ár. Álvaratos, hevur reiðaríið ikki vitað av hesum, ella er tað knappliga komið undan kavi, at stabilisatorarnir vórðu so illa farnir, og at eykalutir ikki fingust? Tað ljóðar í øllum førum løgið, tí eitt reiðarí má fylgja betur við, hvørj- um standi skipini eru í, so tey ikki verða løgd í tíð og ótíð. Tí skulu Strandfaraskip Landsins nú at leita eftir einum avloysaraskipið at sigla Suðuroyar- fjørð í vetur. Frammanundan hevur ljóðað, at tað verður ikki lætt. Harafturat sigst, at kostn- aðurin liggur millum 50.000 og 100.000 krónur um dagin. Skal skipið so sigla í einar 5-6 mánaðir verður talan um kanska einar 15 mió.kr. at leiga eitt skip fyri. At leiga eitt skip fyri!!! Hetta er kanska áleið tað sum tær 13 milli-ónir- nar, sum Føroya Landsstýri í síni tíð seldi Teistan fyri!!! Ein avgerð, sum var fullkomiliga burturvið. Eftir at hava havt trupulleikar av at fáa av- loysaraskip, tá skipini skulu til eftirlit ella við- líkahald, í fleiri ár, og serliga í ár, má politiski myndugleikin gera sær eitt greitt. Og tað er at taka undir gamla uppskoti Javnaðarfloksins um at keypa eitt avloysaraskip, so vit altíð hava eitt eykaskip at sigla, tá onnur skip eru á beding, ella okkurt er áfatt. Ruðulleikin í ár er dømi um, at skipanin millum stýrandi, játtandi og tænastuveitandi myndug- leikan riggar ikki nóg væl. Vinnumálastýrið hevur ábyrgdina, og tað er eitt fólkakrav, at betri skil kemur í samferðsluviðurskiftini! DAGSINS MEINING Sosialurin Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Keypið eitt avloysaraskip! VIÐMERKINGAR Jógvan við Keldu tingmaður fólkafloksins Vísiliga er staðfest, at hev- ur eitt stýri ikki meiriluta ímóti sær, verður løgmaður sitandi og ger sínar royndir at fáa ein meiriluta at halda fram. – Soleiðis er í øðrum londum, har eru enntá minnilutastýri. Síðani løgtingsvalið hava bæði formaður Sambands- floksins, onnur úr flokkin- um eitt nú Kaj Leo Jo- hannesen og ikki minst málgangn floksins, Dimmalætting, funnist at ódemokratisku framferð Fólkafloksins og samgong- unar. Tað tykist ikki sum hesi skilja munin á at kenna seg ótrættvíst viðfarnan og hinumegin vanlig lógar- og rættarviðurskifti. Tað er munur á at kenna seg órættvíst viðfarnan og at halda, at hetta samfe- lagsliga júst er ódemo- kratiskt ella kanska verri, eitt diktaturumhvørvi. Føroyska samfelagið er sera viðbrekið. Ofta stutt er millum upp- og niður- gongdir. Skjótt er frá ovur- nýtslu til hóttafall. Vísiliga er tí staðfest í føroysku stýrisskipanini, at hevur stýri ikki meiriluta ímóti sær, verður løgmaður sitandi og ger sínar royndir at fáa ein meiriluta at halda fram. – Soleiðis er eisini í øðrum londum, har tey hava siðvenju í minniluta- stýrum. Hetta gevur støðufesti og er gott fyri menningina. Ábrygdarleyst at latið frá sær Um so var, at formaður Sambandsfloksins sat í sama sessi sum formaður Fólkafloksins, og annar flokkur var størri, trúgvi eg neyvan, at hesin bara hevði latið frá sær, um hann ikki hevði meiriluta ímóti sær. – Tað hevði verið ábyrgdar- leyst. Sekstan og sekstan er einaferð tað sama. - Seytjan er meiri enn fimtan. Tað hjálpir tí ikki at ganga í tí trúgv, at er ein flokkur størstur, liggur leiðin opin. Tykist órættvíst men er ikki ódemokratiskt Eftir seinasta kommunuval, var Fólkaflokkurin í Klaks- vík nógv størsti flokkur. Eg fekk sjálvur fimta valið á rað nógv flestar atkvøður, meiri enn nakar annar nakrantíð hevur fingið til eitt kommunuval her. At Tjóðveldisflokkurin og Steinbjørn O. Jacobsen saman við Javnaðarflokk- inum og Gamla Sjálvstýri í felag fingu hektað Fólka- flokkin og meg av, somu løtu valúrslitið fyrilá, og eg ikki hevði nakran møgu- leika sum nógv størsti flokkur við nógv flestum persónligum atkvøðum at koma til máls, kundi tykjast órættvíst, og tyktist órætt- víst fyri minst 30 til 40% av fólki í Klaksvíkar komm- unu, men eg kendi tað ong- antíð sum ódemokratiska framferð. – Har var talan um seks av ellivu limum, og seks er einaferð meiri enn 5. Eg hevði einki, og havi einki annað at gera, enn at arbeiða fyri teimum málum vit hava sett okkum, við teimum hugsjónum og evnum vit einaferð hava. Nýtið skapanarevni - mennið hugsjónirnar Eisini hugsaði eg í um- dystinum Svøríki - Senegal í 1/8 finaluni, at Svøríki rakti á stólpan og út, meðan senegalesar fingu stólpan og inn, og komu víðari. So lítið sum hetta hevur við ódemokratiska viðferð at gera, hevur framferð Fólkafloksins yvirfyri Sambandsflokkinum at gera. – Men hetta kann tykjast órættvíst. Nú fagnaðurin í samband við at Sunleif Rasmussen fekk Norðurlanda-tónlista- prísin var í Norðurlanda- húsinum í Føroyum, kundi roknast við, at limir før- oyinga í Norðurlanda- ráðnum vórðu bodnir við. – Tað vóru teir ikki. Hetta kann tykjast eitt sindur órættvíst – ella kanska lítið umhugsað – men tað hevur líka lítið við ódemokratiska framferð at gera, sum viðferð Fólka- flokksins hevur verið yvir- fyri Sambandsflokkinum. Tí heiti eg á Sambands- flokkin - sum ein borgar- ligan flokk - at brúka síni evni og sínar hugsjónir at vinna føroyingum longur á leið í menningini, heldur enn at at vera uppsteðgaðir í at kalla tað ódemokratiskt, sum ein sjálvur heldur tykj- ast vera nakað órættvíst. – Eisini at Tjóðveldisflokk- urin møguliga gjørdi Sam- bandsflokkin til størsta flokk. Farið annars inn á heimasíðuna www.get.to/keldu Teldupostur: keldu@post.olivant.fo Leygardagin verður miðsummarhaldi, Náttúran og Menn- iskjað, hildið í Klaksvík MIÐSUMMAR Tíðindaskriv Miðsummarhaldið »náttúr- an og menniskjað« í Klaks- vík verður hildið nú leygar- dagin 22. juni. Tað eru skótaliðini í Klaksvík og Norðoya Forn- minnafelag, sum skipa fyri tiltakinum. Sum vanligt tendra skót- arnir eldarnar kl. 14 í Grøv- ini, har høvi verður hjá børnum og vaksnum at hugna sær til kvøldið kem- ur. Kl. 19 verður miðsumm- arrøðan, og í ár verður tað Rani Nolsøe, býráðslimur, ið fer at halda røðuna. Eisini verður sungið úr sangheftinum, og aftaná tendra skótarnir bál niðri í fjøruni. – Sum er sigur hann frá hampiligum veðri, tó ikki so lýtt, sum tað hevur verið seinastu tíðina, men vón- andi viðrar tað leygardagin. Tó so, tað verður ivaleyst veður at fara ein gongutúr út í náttúruna. Hvaðar farið verður er ikki fastlagt, men verður tað upplýst undir fundinum, sigur Norðoya Fornminnafelag í tíðinda- skrivi. Sambandsflokkurin og demokratiið Miðsummarhaldið í Klaksvík Hans Birgir Hansen Mr. Big Eg eri nøgdur við at hava fingið somu samgongu og fingið Miðflokkin afturat og eitt samgonguskjal orðað og undirskrivað, ið ein hevur fingið kunnað seg við at hava lisið tað! Tað er gott, at aðalstýrini hava slept heitið stýri og fingið ráð ístaðin, ið líka sum ljóðar betur í oyrunum hjá øllum vanligum føroyingum og teimum minni mentaðu í dag! Eg havi hvørja ferð, vit fáa samgonguskjal orðað og und- irskrivað, kent meg aftur í teimum, tá ein sum samfe- lagsborgari ígjøgnum bløðini fær sett síni fingramerki! Eg havi fingið kunnað allar blaðlesarar mínar hugsjónir, atburðir, hugburðir, málburðir, ið ein heldur fram við, og at fylgja við øllum tí, ið hendir í øllum landinum! Eg eri eisini nøgdur við býtið av málsøkjum millum løgmann og landsstýris- menn/kvinnu, ið ein moralskt vil stuðla í fýra ára løg- tingsvalskeiðnum í kjakinum! Eg havi nógv at stríðast fyri betri fortreytum/grundarlag føroyinga at liva og virka sjálvstøðugt uttan mun til hvør ið ein er, høgur/lágur í sam- felags høpi í dag! Eg havi í umbúna eftir ólavsøku at taka upp aftur táttin við Tey Grønu í Føroyum & orkusparandi tøknina, ið danin Viggo Henning Flach sáli skapti í sínari tíð! Eg havi í umbúna at gera nógv fyri at kunna føroyingar um týdning av at fyribyrgja og lekja deyðiligar sjúkur/fylgi- sjúkur við náttúruheilivági /náttúruúrdráttum! Eg eri nøgdur við at alt kemur at ganga mær eftir vild, tí ein hevði rætt í øllum tí, ein førdi fram ímóti arvafígg- indum, í øllum landinum, sein- astu árini. Eg havi við hjálp av bløð- um, útvarpum, sjónvarpi fing- ið framburð, trivnað, persón- liga menning í lívslanga arva- stríðnum ímóti øllum, ið nýttu øll tey skitnastu vápnini1 Eg vil takka bløðunum fyri ta vælvild tey í seinastuni eru farin at vísa einum, ið vil koma víðari í lívnum. VIÐMERKINGAR Reidar Nónfjall Í Degi & Viku fríggja- kvøldið tann 14. juni 2002, varð umrøtt, at vantandi kapasiteturin á Bygdaleiðum til bólka- ferðir hjá skúlabørnum kemst av privatisering. Talan er ikki um privati- sering, men um útbjóð- ingar av rakstrarupp- gávum. SL høvdu aftaná útbjóðingina um árs- skiftið, bara tríggjar bussar eftir, sum røkja flogleiðina. Hesar um- leggingar í rakstrinum, saman við rationaliser- ingum í ferðaætlanini, hevur havt við sær, at avlopskapasiteturin er vorðin til tað, sum mett er tænastuliga og fíggj- arliga ráðiligt. Viðmerkjast kann, at SL fyrr hevði eitt sindur lættari við at seta inn onkran eykabuss, um t.d. ein bussur hjá SL stóð á Farstøðini, og bussførarnir vóru til arbeiðis álíkavæl. Tá bar til í einstøkum førum, at seta inn eykabuss t.d. til Vestmannar. SL hava í ferðaætlan- ini fastar mannagongdir fyri, hvussu skal bíleggj- ast. Hesar mannagongd- ir vísa, at bólkar skulu bíleggja í minsta lagi tveir arbeiðsdagar frammmanundan. Frá starvsfólkunum á Far- støðini fekk Veningar- skúlin upplýst, at túrurin tey ætlaðu sær við, longu var fullsettur, og at tað ikki kundi lata seg gera at koma við. Vanligt er, at starvs- fólkini í rutupplýsingini hjá SL um kvøldið, av- greiða allar fyrispurn- ingar um bólkaferðir, og senda skrivligt svar út, har bólkarnir antin fáa játtan ella noktan um bílegging. Um bílegg- ingin verður noktað, verður vanliga í staðin víst til aðrar loysnir: • Bólkurin kann sleppa við annan túr • Um bólkurin býtir seg sundur, so kunnu tey sleppa við tveir fylgj- andi túrar (henda møguleika brúkti Venjingarskúlin ikki) • Um bólkurin skal ferðast til ásettu tíð- ina, so vísa SL til annan arbeiðstakara í økinum, sum kann avgreiða flutningin til ein sámuligan prís. SL hava valt, at raðfesta íløgur í nýggjar og tryggar bussar høgt, og tí kostar tað nógv eyka at seta inn ein meir- kapasitet, á ávísum far- leiðum til ávísar tíðir. Upplýsast kann, at SL flyta nógvar bólkar við skúlabørnum og tað er bara í ávísum førum, at hetta ikki ber til vegna plásstrot. Tað er óheppið fyri ein sakligan tíðinda- flutning, at SL í hesum førum ikki fær tær ítøkjuligu upplýsingar, sum neyðugir eru frá tíðindamanninum, áðr- enn samrøðuna við leið- aran á fólkaflutnings- deildini hjá SL. Hetta hevði við sær, at sjónar- miðini og upplýsing- arnar hjá SL fingu lítið og onki pláss í inn- slagnum. Hinvegin vildu faktuellir upplýsingar frá SL uttan iva tikið grundarlagið undan hes- um høvuðsinnslagnum eitt fríggjakvøld. Privatisering og skúlabarna- flutningur Rættleiðing til Dag & Viku fríggjakvøldið tann 14. juni 2002, um avleiðingar av útbjóðingum hjá Bygdaleiðum á skúlabarnaflutning Helgi Abrahamsen Sambært Degi og Viku tann 27. mai, so segði Sjálvstýr- isflokkurin (í sambandi við samgongusamráðingarnar), at tað kom ikki upp á tal at yvirtaka løgverjuna og rættarskipanina í hesum valskeiðinum. Hetta ljóðaði skilagott, og vóru vit mong sum vónaðu, at Sjálvstýris- flokkurin við hesum ætlaði at halda sítt vallyfti um at "vera bremsan í einum full- veldislandsstýri". Men nú um dagarnar lýsir Løgmansskrivstovan eftir aðalstjóra til nýggja Løgmálaráðið. Í lýsingini stendur millum annað: "Aðalstjórin fær høv- uðsábyrgdina av at skipa Løgmálaráðið og skal standa fyri at skipa arbeiðið viðvíkjandi yvirtøkuni av løgregluni og rættarskip- anini." Spurningurin er so um hetta merkir, at løgreglan og dómsvaldið kortini verða yvirtikin í hesum valskeiðinum, ella um vit skulu trúgva, at eitt fólk verður sett í starv í juli 2002 fyri at gera eitt arbeiði, sum ikki verður sett í verk fyrr enn aftaná tann 30. apríl í 2006 ? - Hvar fór bremsan ? Hans Pauli Strøm, javnaðarmaður,Vestmanna Av tí at Mentamálastýrið hevur kolldømt ætlanina at byggja nýggjan Fiski- vinnuskúla í høllini inni á Fjørð í Vestmanna, kemur Fiskivinnuskúlin í alstórar trupulleikar longu eftir summarfrítíðina. Tær um- støðurnar, sum longu nú eru heilt út av lagi, verða uppaftur verri, tá enn fleiri næmingar til nýggja út- búgving í heyst skulu troðkast inn í yvirfyltar skúlastovur. Hendan avgerðin hjá Mentamálastýrinum at kolldøma byggiætlanina inni á Fjørð, kann fáa lagnutungar avleiðingar fyri Fiskivinnuskúlan. Varð byggiætlanin inni sett í verk, hevði skúlin havt nøkur nýggj hølir at tikið í nýtslu longu eftir fáum mánaðum, og longu eftir einum ári kundi skúlin staðið liðugur - samstundis kundi gamli skúlabygning- urin staðið klárur til harð- liga tiltrongt skúlaheim. Men hetta er kolldømt. Og av tí at tað nú fer at taka fleiri ár at seta eina nýggja byggiætlan í verk, er vandi fyri at tær versnandi um- støðurnar, sum hesin mis- røkti skúli skal dragast við fleiri ár aftrat, so líðandi kunnu taka grundarlagið undan honum. Tað ringasta er, at nógv bendir á, at Mentamála- stýrið hevur tikið eina ókvalifiseraða avgerð á einum ivingarsamum grundarlagið. Mentamála- stýrið vísir til, at út frá kanningum av bygningi og undirlendi hevur byggium- sitingin hjá landsstýrinum mælt frá at keypa høllina til at hýsa skúlavirksemi. Men spurnartekin kann setast við hesa sonevndu "kann- ing": hon kann ikki sigast at vera annað enn rættiliga "yvirflatisk" bókstaviliga sæð, tí ikki ein fingur, tíansheldur ein spaki, er settur í jørðina til at kanna sjálvt undirlendið! Hóast tað júst er pástandurin um at undirlendið er svikaligt, sum tann kolldømandi avgerðin byggir á, so er sjálvt undirlendið ikki kannað! Enn minni er kannað, hvussu bygning- urin rættiliga einfalt kundi verið tryggjaður móti einum møguligum trupul- leika í tí eina horninum, sum ikki beinleiðis stendur á hellu. Tað er undir øllum umstøðum ósatt, tá Menta- málastýrið út frá hesi "kanningini" sigur, at høllin stendur á fyrrverandi rusk- plássi. Tað fyrrverandi ruskplássið lá væl niðan- fyri, har hendan høllin stendur. Tað rætta er, at nýggjar kanningar verða gjørdar sum skjótast av høllini og undirlendinum. Vísa tær tað, sum skilamenn í Vest- manna halda, at høllin uttan hóvasták kann brúkast til skúlavirksemi, kanska við onkrari ábót, so høvdu vit eftir stuttari tíð havt ein nýggjan Fiskivinnuskúla, ein menningardepil fyri fiskaídnaðar- og havbún- aðarvinnuna í Føroyum. Og hetta er ikki ein kostnað- armikil ætlan. Hitt alternativið, sum Mentamálastýrið nú ætlar sær undir, at leita eftir nýggjum grundøki og fara undir eina nýggja ætlan frá grundini av, fer at taka fleiri ár at fremja, og kostnaðurin verður minst 3 ferðir so stórur. Men so kann Tjóð- veldisflokkurin sjálvsagt spæla sítt propagandasirkus við hesi ætlanini nøkur ár, við arkitektakapping og einari ceremoni fyri og aðrari eftir - heilt fram til næsta val, tá egnast skal av nýggjum. At enda havi eg eina viðmerking til grein í Dimmu í gjár hjá Alfred Olsen úr Sambandsflokk- inum um Fiskivinnuskúlan og Tjóðveldisflokkin. Har gevur hann m.a. lesarunum fatanina av, hvussu hann gekk á odda fyri at útvega eina eykajáttan uppá 3 mió. kr. til at fara undir inn- rættingina í høllini til nýggjan Fiskivinnuskúla. Veruleikin er tann, at undirritaði tók stig til og gjørdi uppskotið til hesa eykajáttan. Eg fór runt til allar flokkar at biðja umboð hjá teimum verða meduppskotsstillarar. Eg bað eisini Alfred Olsen, sum játtaði at verða við. Hetta eydnaðist so væl, at umboð úr øllum flokkum stóðu aftan fyri uppskotið. Og tí var tað samtykt. 7 tjóðveldismenn atkvøddu ímóti, allir aðrir tingmenn atkvøddu fyri. Soleiðis var tað. Ein vandamikil og ókvalifiserað avgerð um Fiskivinnuskúlan Verða løgverjan og rættarskipanin kortini yvirtikin í hesum valskeiðinum ? Nýggja samgongan & samgonguskjalið? C M Y K 11 10