mikudagur 31. mars 1976síða 6

Síða 6 sosialurin Nr. 25 — 31. mars 1976 Eplavelting Í dag eru fleiri, ið nýta flagveltu til eplir. Hon er skjótari at gera og hon krevur minni arbeiði í vakstartidini, men ikki gevur hon vanliga so góða grødi sum vanlig velta. I 1957 og 58 vóru báðar veltur- nar royndar á steðini. I 1957 gav flagveltan 2/3 og i 1958 bert helvtina av hvat ið vanlig velta gav. Her til er at siga, at í juni og juli var litið regn, og tå vil tað fyrst og fremst skaða flagveltu- ná frá eini og 58 Annars skal sigast flagvelturoynd í 195 Endamálið við hesum royndum var at kanna, hver mátin er betur viðvíkjandi flagvelting til eplir, at tær smelu reimarnar råa loystar og teð breidd undir og á, ella at lata vera við at loysa breiða oll tødini í tær og ta omana Arbeiðisplanurin var hesin: a) Reimarnar loystar og 2/3 av køstatødunum breidd undir og 1/3 og øll handils- tødini omanå b) Reimarnar óloystar og øll køstatødini og handilstød- ini breidd oman å reimar- nar Øl! flogini eru loyst við haka, og hevur støddin verið hin vanliga: eplafløgini 50 x 30 cm og tey loystu reimafløgini 30 x 20 cm og flagtjúktin umleið 6 cm. Urtøkutølini syna, at tad er stórur munur á, at royndarlidid við loystum reimum hevur givið meiri av eplum og turrevni uppá seg enn óloyst, umleið 60 kg fyri 100 m'. Royndirnar sýna, at tað er einki at ivast í, at tað loysir seg at loysa reimafløgini. Ein kann rokna vid, at ein hålvtunna av set røkkur til um- leið 250 m', og tå er roknad við umleid 66 cm millum rødini og 3 eplir uppå meturin Nær er frægast at seta nidur? Eplini byrja at næla longu, tå ið hiti kemur upp í 4—5—6 hita- stig. Tá ið hitin kemur upp í 8—10 hitastig grógva tey munin skjótari, og tað er eingin fyri munur at seta niður áðrenn hesa tid, uttan tað, at ein verður skjótari liðugur við ar- beiðið. Tá er betur at lata eplini nakrar lagar til lýðkan vruliga er kom- epimni liggja heitt og ljóst í in Flestu royndir í Hoyvík sýna, at frægasta tíðin er fyrsta vikan av mei mánað Til eplir eru køstatød ógvuliga góð at brúka, og hevur ein nóg mikið av hesum, kann ein nýta umleið 800 kg til eina hálvtunnu Harafturat kann ein breiða um leið 10 kg av NPK ella phoska, tá ið vøksturin er komin Nitor væl i gongd, t.d. í seinnu helvt í juni Brúkar ein bert handilstød, so er hóskandi mongd eini 30 kg av NPK ella Nitrophoska 4 eini 5—6 kg av superfosfat til eina hálvtunnu. Harafturat umleið 6 kg av salpeter, tá ið gongd er komin í veksturin, t.d. í seinnu helvt av juni Hvussu djúpt skal ein leggja eplini. Til flagveltu er vanligt at hava fløgini umleið 6 cm, meðan ein í flestu førum setur eplini nakað djúpari í Royndir sýna tó, at tað er als opinekru eingin fyrimunur at seta eplini djúpt, tvertur ímóti næla tey seinni og vandin fyri at setin rotnar og doyr er sterri um eplini liggja djúpt. Royndir sýna, at stórstu grødina fær ein við at leggja eplini 4—6 cm djúpt. Tá fáa tey mesta hitan, eplini næla skjótari og plantan fær skjótari stóra blødku. Set ti heldur grunt og hyppa veltuna einar 2 ferðir A henda hátt hevur ein eisini møguleika at ørkymla arva og annad lok. Av eplasjúkum kann svarta- spillan vera ein hin mest vanliga hjá okkum. Hon er ikki líka ring á hverjum ári, mest í lýggjum og vátum árum, men eru líkindini góð fyri hesi sjúku, so kann hon gera stóran skaða. Vidhvørt kann spilan verða so frek og skaðilig, at hon drepur allan eplavekstur, serliga tá ið hon kemur, meðan eplini standa í besta blóma, t.v.s. í juli og fyrst 1 august. At viðgera veltuna imoti hesi sjúku er ti ein eyka trygd fyri at fáa góða og nogva grødi. Til hesa viðgerð eru fleiri evnir at velja ímillum, evnir, ið innihalda kop- ar so sum Burgundarlegur (2% styrki), bordeauxputur 25% (0,35 kg pr. 100 m?) ella evnir, ið innihalda Zink, t.d. Dithane Z 78 (0,25% styrki). Evnini eru umleið eins góð at nýta. Sjúkan herjar venliga í juli og august, soleiðis at viðgerðin kann vera í fyrru helvt av juli, og um neyðugt, at viðgera veltuna aftur í fyrru helvt av august. Hanus Wardum *x Útskifting, fornminnir, klokkari— Degnur Eg gekk í sinari tid við adressu fyri at fáa Utskifting innangarðs í Svínoy. Nú líður móti endan- um: »Matrikulstovan ger seg til at goyma útskiftingarkortini, í tí skuffu, sum Landsstýrið ávísir mikið meguligt ein brand sikkur skuffa«. Tær komandi ættir fáa kortini at síggja við at gjalda fyri tey. Tað er nógv fyri at gamla góða Svinoyar bygd skal verða so illa farin, at tann sum er trúgvur og ættarkærur skal gjalda fyri lygnir Í bygdini eru nógv fornminn- ir. Eg varð innkallaður til at ávísa markið fyri Heimrust læt meg siga tað beinanvegin: „Ég eri væl kunnugur við markið.< Og tá eg kannaði ogn- arkanningarkortið var markið í ordan, eisini mini, sum viðkoma mær. Nakran frammihjårætt fyri klokkaran finni eg ikki í útskift- ingarlógini, men Ólavur Cle- mentsen búði hjá klokkaranum. Eg gjørdi við ognarkanningina Olavi vart við at markið gekk longur út enn tað var teknað niður Degnurin selur tað sum hann ikki eigur og stjelur, tá tað pass- ir honum. Gamla firndarvegin oman í fjóru hevur hann tikið frå Svinoyar kommunu og sum varð átala av mær. Norð á Heygum var ognarkanningarkortið broytt pr. telefon: >Hvar í útskiftingar- lógini stendur tað at degnurin hevur slíkan rætt?“ Við marknaisetingina var ogn- arkanningarkortið hjá mær í ordan. Oli Johannesen hevði tað hjá sær, tað var ikki neyðugt hjá mær at átala. Eg appeleraði til yvirútskiftið tí linjan gekk ov nær. Eg behelt tað sum eg átti við fyrru útleggið og sum eg framvegis eigi. Ti Matriculstov- an, hevur broytt ognarkanning- arkortið av sínum eintingum áðrenn tað fór til yvirútskiftið og harvið hildi Oppermann, nýsetta dómaran, — yvirútskiftingar- nevndina fyri tað turra spott. Eitt stórt fusk, teir fingu illa nokk tid til at kasta sær av vatn- inum. Við fyrra útleggið segði Hans Thomsen at linjan bleiv ikki breitt uttan eg visti av. Matriculstovan hevur breitt grundmaterialið av sínum ein- tingum í nógvum nógvum stød- um: »I gomlu bygdini, í Sviniar- garði, úti í Tungu, Heimaraváli og eðrum stoðum við.< Ein yvir- útskiftingarnevnd kan einki gerða tá so er vorðið. Til tin H. Olavus Danielsen vil eg siga: > At í gongini í Matricul- stovuni vigekk tú at tit høvdu breitt grundmaterialið og tað var eisini sagt hví tað var gjort. Men tú hevur eisini sagt at eg skal fáa tað sum eg eigi, feilurin skal rættast. Eg sigi bara: >Far til verka og tað skjott.« Tað er hart lív at standa politi á síni egnu ogn. Eg kom niður á hesar reglur Kap. 11. Forskellige be- stemmelser. 69. Ingen kan fraskrive sig retten til at kræve eller fuld- byrde udskiftning. Ligeledes er overenskomst hvorved der op- stilles Hindring for fuldstændig elle hensigtsmæssig udskift- ning, ugyldig. Eg havi innstilla meg uppá at tolt nógv, bæði til vinstur og høgru, men mark er fyri ollum! »Rættar Matriculstovan íkki skjótt sin feil, sitt egna verk, takið eg mína egnu ogn innum uttan aðra ávaring enn hesar reglur. Við tekk fyri upptøkuna. Svinoy 18/3 — 1976. Esbern á Geilini Lýsið í sosialinum Vánaligt diskotek Tað diskotek, sum vit hava í Havn, er alt ov vánaligt. Vit mugu skifta allar tær mongu pláturnar út, sum nú eru útslitnar. Og vit mugu eisini fáa aðrar plátuvendarar, tíl demis ungar kvinnur. Eitt kveldið upp- livdu vit konufólk sum plátu- vendarar, og tær komu ófera væl frá uppgávuni. Higartil hevur eingin áhugi víst seg at verið fyri broyting á hesum eki, men hvussu skal tað vera, tá ið alt jú gongur út uppá at vinna mest møguligt til sin sjålvs av tí, sum atgongumerkini geva? Tað er til stóran ampa við teim um nýuppsettu blinkljósunum, sum er í diskotekklubbanum. Og tónleikurin verður spældur ov hart. Tað er spell, at ongar broytingar kunnu fremjast. Eg vildi skotið upp, at eitt av- markað til av atgongumerkjum vórðu seld hvert dansikveld í staðin fyri sum nú, tá tað er óav- markað. Diskotekið átti eisini at spælt meiri av livandi tónleiki. T.v.s. fleiri orkestur ymsa staðni úr landinum. Hetta hevdi sømt seg betur fyri limirnar, sum hava áhuga fyri at dansa. Eina- ferð varð ein kontaktnevnd vald, men henni hava vit hoyrt lítið frá, Tað ljóðar, at limirnir í hesi nevndini hava útvegað sær ó- keypis atgongumerkir til dans í diskotekklubbanum. Annars tykist tað vera torfort hjá nevndini at gera nakrar broyt- ingar, sum ynski eru frammi um. Hans B. Hansen Fylgdi kvinnum til hús Tað skuldi verið vanligt, at ein og hver ungur maður hevur loyvi til at fylgja ungum kvinn- um til húsar um kveldarnar Men soleiðis tykist ikki at vera. Ti ein verður hóttur, um ein ger slíkt. Eg verði persónliga hóttur við løgregluni. Mær verður jú noktað at fylgja kvinnum til hús, ti tær vilja einki hava við ein at gera. Eg skal ti gera ollum tað greitt. at eg haldi meg verða órættvíst vidgjørdan av minum medmenniskjum í Havn so væl sum aðrastaðni. Og annars vil eg gjarna frábiðja mær at verða persónliga dálkaður út av ollum teimum, sum møguliga hava ilt av einum, sum er oðrvísi enn all onnur vanlig menniskju í hesum samfelagnum, sum vit oll liva i, og har mong liva undir stak vanaligum viðurskiftum. Til all ar ungar kvinnur! Skilja tit ikki, at tað er vanligt at mannfólk kunnu koma í sambandi við tykkum á mangar hættir. Tað er tíverri ikki oll mannfólk, sum hava tað líka gott í tí dagliga liv- inum, sum vanlig menniskju. Tit megu innsiggja, at tit mang- an bera tykkum skeivt at mót- vegis ollum mannfólkum, sum vilja tykkum tað besta, og sum gera vanligar royndir at koma í sambandi við tykkum. Vit mugu oll somul heldur ganga nýggjar leiðir fyri at finna eina loysn av teimum álvarsligu trupulleikun- um, sum stinga seg upp hjá øll- um mannfólkum. Vit mugu øll somul royna at verða náttúrlig í verimáta og í málbering við hvønn annan. Tað er eingin bati hjá teimum, sum verða spottað út persónliga, uttan so mikið sum at fáa loyvi at verja sína sak. Personligt innanhysisstrid hevur einki vid løgregluna at gera, ti tad ger ikki støduna til tad betra. Og ti vil eg spyrja, hvi skal so nógv øvundsjuka gera seg so nógv galdandi. Mær dám- ar ikki tað sley og tann slatur, sum gongur um ávis fólk í Havnar byi. Slíkt er niðurbrót- andi og eigur at halda uppat. Latið okkum geva hverjum eðr- um frið Hans Birgir Hansen x til Oyggjaskeggja : Opið bræv Bert nøkur orð. Eg eri vanur at siga hugsan mína bart út. Ein tann stóra orsøkin, ja høvudsor- søkin til, at eg so åhaldandi havi skrivad i Skjeggjanum er tann, at eg meinti, at eg var vid at skapa ein vissan javnvåg i blaðnum við mínum skrivaða til- fari. Eg eri ikki beinleiðis anti- marxistur, antireyðhosumaður, anti-at-spilla-út-smá-kapital- ista-maður, anti-at-spilla-út- religión-maður, men eg eri anti-at-spilla-út-alt-maður, sum ikki hóvar einum. ØIl hendan sandkassaskriving, hetta barns- liga og óbúgvna, sum týðuligast sæst í greinini NIÐURBUNDIN SKALDSKAPUR, sum prentað er í apríl blaði tykkara. Hver er hesin P. N., sum tykist at vera so væl informeraður um føroysk- an skaldskap, um hvat nakad er vert og um, hvat ikki er nakað vert. Negativur kritikkur og út- spilling úr enda í annan. Hann skuldi heldur sjálvur tikið og skapað nakað, ið vert var at lesa, ístaðin fyri at spilla tíð, pappír og pláss uppá banalt, tendiøst tvætl og briksl. Hann kundi til dømis skriva eina satiriska skaldsøgu um lækna- stríðið í Klaksvík, tí pennurin tykist at vera trenaður. og spískur. Tá kundi hann um ikki annað tænt onkrum endamåli við eitt sindur av meining í. Men lat okkum venda aftur til skriving mína í Skjegggjanum. Eg meinti bara, og meini, at eg var við til at umboða nakað ann- að, nakað meiri sjálvstoðugt, upprunaliga sosialt og almenn- FM | ; H A ———T—T—T——————