leygardagur 3. juli 1976síða 12

SELE Nr. 35 — 3. juli 1976 Sida 13 Stutt rættleiding Blaðstjórin og fólkafloksting maðurin Oli Breckmann skrivar í Dagblaðnum 7.5.—76 eina grein, »Hamarin fallin«, um foroyska húsið í St. Kongens- gade 108, um húsafelagið, um sólstrálurnar Oyggjaskeggja og Framan og annars eitt sindur av ti, sum er farið fram í nevnda byggningi. Men eftirsum greinin ikki er eftirfarandi, í ferum beinleiðis ósonn, skulu vit geva bara nakrar rættleiðingar. Eitt nú ognar- og figgjarvid- urskiftini. Í greinini stendur, at: »Eigaravidurskiftini sigast eisini at hava verið ógreið. Ein anony- mur grunnur skuldi standa sum eigari — ein tilvildarlig nevnd sum verji. Hetta er ikki beint. Grunnurin er ikki anonymur, men eitur »Færøsk Kvindefor- enings Fond«, og í nevndini sita m.o. umboð úr Kvinnufelag- num, í letuni Jóhan Nielsen, fólkatingslimur, og Trúgvi Jo- hannesen, handilsráðgevi. Táverandi grunsnevnd av- gjørdij 1968 at keypa bygningin i St. Kongensgade. Valid og keypsavgerðin av húsinum varð tikin av grunsnevndini — fer- oysku feløgini vóru ikki við, høvdu onga ávirkan á keypið. Húsið varð yvirtikið 1.1.1969, og umleið sept. 70 fluttu feløgini inn. Fyri at samskipa arbeiðið millum feløgini, varð Húsafe- lagið stovnað. Felagið hevur javnan húsafundir, har øll hava atgongd, men hevun ongantíð fingið høvi til at luttaka i grunsnevndini, og hevur tiskil heldur onga ávirkan havt á ábyrgd av figgjarvidurskiftun- um i sjålvum grunninum. Husa- felagid og grunnurin eru ikki eitt og tad sama, sum greinskrivarin leggur upp til. I greinini stendur m.a., at ein prestur hevur verið húsaverður, og at hann noyddist at flyta vegna sjikanu frá húsafelagnum, „teimum á niðastu hædd«. Hetta er heldur ikki beint. Hesin prestur hevur ongantíð verið húsaverður, hann leigaði eina íbúð í húsunum, men hon var bara í so ringum standi, at kirkjumálaráðið ikki vildi gjalda fyri fulla ístandgerð, og tí flutti presturin. Víðari, at aðrir leigarar eru rýmdir, tí har ikki mundi vera verandi. Nei, ongin leigari er fluttur undan »klikuni«, teir eru uppsagdir av grunninum, fyri at húsið ikki skuldi hava leigarar, tá tað varð selt. Henda 'klika' umfatar í letuni: MFS, Ment- anargrunnin, Studentafelagið, Kvinnubólkin, FS, Sangkórið, Bridgefelagið, Talvfelagid, blød- ini Oyggjaskeggi og Framin. Umframt innanfelagsarbeidi ha- va feløgini skipad fyri almennum tiltøkum sum t.d. fundum, kveldsetum, listaframsýning- um, kveldum fyri eldri, barna- døgum, veitslum 0.Ø. Greinskrivarin »vidger« eisini blødini Framan og Oyggja- skeggja, og skuldu vit trúð honum, var eingin munur á teimum, men fólk, sum lesa blødini, vita, at hetta ikki er beint. Framin, blað feroyskra sosialista, = viðger Þþolitiskar spurningar út frá marxistiskum sjónarmiðum, og tað skuldi ikki verið so legið, at blaðið eisini vidgjørdi so týðandi partar av foroyska samfelagnum sum Fiskasøluna og bankarnar, ikki sum »fupp- og svindulfyritøk- ur«, men sum kapitalistiskar fyritøkur í einum kapitalistisk- um samfelagi. Oyggjaskeggi er hinvegin opin fyri einum og hverjum, er politiskt óheftur, alt tilfar verður upptikið, er ókeypis og verður sendur ellum, sum ynskja tað. Onkrastaðni í greinini stend- ur, at: „teir, sum við einum pennastroki skulu umleggja og innrætta allan foroyska búskap- in eftir marxistiskum principp- um — teir standa lýstir til tvang í Danska Statstidende«. Um- framt at greinskrivarin- fullvæl veit, at marxistar ongantíð hava havt ætlanir um at umlagt ella innrættað nakran búskap við einum pennastroki, skulu vit til hetta bert viðmerkja, at tað bert eru ognir og ikki fólk, (»teir«(, sum kunnu lýsast til tvangsselu. Tað er ikki húsafelagið ella onnur, sum arbeiða í St. Kon- Spinnid í Gøtu Tygum fåa gott togv og skjota avgreidslu. Vit keypa óvaskaða og vaskaða ull og selja oll sløg av for- oyskum tógvi. v/Olavur Gregersen - TØTINGARVIRKID tlf. 20 i Gøtu FRAMLEIÐSLA ATLANTICPANE termorútar Termorútar verða gjørdir í øllum støddum og fleiri tjúktum. Obindandi tilboð verða givin. Vit senda rútar kring alt landið. SØLA ATLANTICPANE TERMORUTAVIRKI Vestmanna - tlf. 244 ISETING. sosialurin ensgade m skulu hava tær 4.1 JO kronurnar Íra osiåal iistaranum, men húsagrunn irin, sum feløgini sum nevnt onga ávirkan ella ábyrgd hava á Annað í greinini kundi verið tikið við, men lat hetta vera nóg mikið Fyri FS, J. Mortensen Sangkórið, M. Bæk MFS, B. Sørensen Kvinnubólkin, L. Nolsee Oyggjaskeggja, M. Johannesen Bridgefelagið, K. á Neystabø Mentanargrunnin, H. Joensen Færri arbeiðsvanlukkur Talið á arbeiðsvanlukkum á sovjetskum arbeiðsplássum er minkað niður í helvt eftir 10 árum. Hetta er urslitid av einari nýggjari arbeiðslóggávu, sum leggur arbeiðseftirlitið í hendur- nar á fakfeløgunum, og sum áleggur virkisleiðsluni at fylgja teimum fyriskipanum, sum fak- felogini áleggja. Eftirlitsmenn- inir hjå'fakfeløgunum hava rætt til at koma og kanna arbeiðsvið- urskiftini uttan at boða frá frammanundan, og teir hava rætt til at steðga arbeiðnum, um so er at teir meta, at heilsuvandi er. Samarbeiði á undirvísingargkinum Gott og væl 44.000 útlendingar lesa nú við sovjetskar læri- stovnar. Samstundis letur Sov jetsamveldið stuðul til bygging og útgerð av 46 læristovnum í ødrum londum. Sovjetskir læri- stovnar og aðrir stovnar hava visindaligt og pedagogiskt sam- arbeidi vid samsvarandi stovnar i yvir 100 londum. Eitt tað nýggjasta sovjetska uppskotið á undirvisingarøkin- um mælir eisini til, at ell lond semjast um sínámillum viður- kenning av akademiskum stig- um og eðrum útbúgvingar- prógvum. Kálvur við elektriskum hjarta Í 1974 undirskrivaðu umboð fyri USA og Sovjetsamveldið sátt- mála um at fara undir felags rannsóknararbeiði við endamál- inum at gera eina blóðpumpu, sum kann setast í staðin fyri mannahjartað. Sum úrslit av hesum arbeiði hittust herfyri amerikanskir og sovjetskir hjar- taserfroðingar í Moskva og royndu síni úrslit í verki. Royndardýrið var báðar ferðir ein kálvur, sum var til stoddar nakað sum eitt fólk Fyrst settu sovjetsku visinda- menninir sítt »hjarta« i ein kålv, og dagin eftir gjørdu ameriku- menninir tað sama við ein annan kålv. Sagt verður, at báðir kálvarnir „eftir umstødunum« livdu væl men ikki hvussu leingi. Livitíðin við kunstigum hjarta er sera avmarkað. Tað fyrsta endamálið hjá visinda- monnunum er at gera eina hjartamaskinu, sum kann ar- beiða í hinum sjúka, meðan hann bíðar eftir at fáa eitt gott, óslitið menniskjuhjarta frá onkrum ny deyðum t.d. av ferðsluvan lukku brúkarateigurin Umfarssøla er ólóglig Tað er vanligt framvegis, at helst útlendingar koma á dyrnar og vilja selja fólki bøkur, málningar o.a. Teir eru rættiliga ágrýtnir og gevast ikki, sjálvt um tú sigur teg ikki hava áhuga fyri at keypa. Ti letur onkur seg tøla at keypa, meiri fyri at sleppa av við seljaran, enn tía at bruk er fyri ti keypta Onkur tekur eisini synd í hesum fólkum, sum komin eru langvegis, og letur teim- um keypspeningin meiri sum eina olmussu. Í báðum forum er tann Jlistilærdi nøgdur. Hansara uppgåva er at selja og selja nógv. Yvir- høvur siga umfarsseljararnir (kolpørtarnir), at tad er onga staðni so lætt at selja við dyrnar sum í Feroyum. Fer- oyingurin er so góðvarin. Men fólk eiga at vita, slík umfarssela (uttan av fiski mjólk og róma) er ólóglig eftir logtingslóg frá 1969. Lands- stýrið kann tó í serstøkum forum geva loyvi til umfars- sølu og upptøku av bilegg- ingum av bókum, blødum og tidarritum. Í ti skrivliga loyvinum frå landsstyrinum skal vera tilskilad navn um- farsseljarans, tær bøkur ella blød, sum seljast kunnu og tidarskeidid, loyvid er givid fyri. Loyvi verdur ikki givid fyri longri enn eitt år isenn Landsstyrid sigur, at van- liga fåa umfarsseljarar loyvi at selja tað, ið rópt verður »kristiligar bøkmentir«. Men hesir seljarar skulu sjålvsagt eisini hava skrivligt loyvi frå landsstyrinum. Vanligt handilsloyvi er ikki nóg mik ið. seljarin Nýggjur Brúkarafelagið ger vart við hetta. ti í mai mánað ferðað- ist maður fyri Normanns forlag í Odense her og bað fólk tekna seg sum keypara av Nordisk Konservations Leksikon. Hesin umboðs- maður hevði bert vanligt handilsloyvi, men ikki loyvi til umfarssølu og hevði heldur ikki upplýst hjá politinum, at hann ætlaði sær at selja bøkur. Brukarafelagid hevur sagt landsstyrinum og plitinum frå, eins og forlagid hevur fingið at vita, at maður teirra hevur handlað ólógliga, og at fólk hava kent seg kroystan at keypa fyri yvirhevur at sleppa av við hann. Hesum mótmælir for- lagið, sum sigur, at tað er maðurin »er umboðs- óhugsandi, tí ganske enkelt for genert og tilbageholdende« Vit vita eisini, at islend- ingar av og å eru komnir henda vegin og hava selt myndir uttan søluloyvi. Teir siga, at føroyingar eru pura býttir eftir hesum fittu myndum av t.d. smágentu við tár á kjálka. útróðrarbáti í mánalýsi o.s.fr Fleiri túsund krónur í ólógligum vinningi fer óskerdur í teirra lummar Tað er sostatt eingin grund til at taka synd í hesum ólógligu selumonnum. Hava tygum ikki hug at keypa, so sigið nei. Biðið annars um at siggja skrivliga seluloyvið. Tað kostar einki at vera fólkaligur, men tað kann vera dýrt at vera ov góðvarin. havrættarfundur Fjórða umfarið av triðja ST- fundinum um rættarskipanir á høvunum vanliga nevnd- ur havrættarfundurin end- aði 7. mai í New York aftaná samráðingar í 8 vikur. Um- boðsmenn úr teimum 149 taharlondumÁn sagdust um at hava nýggjan fund í New York frá 2. august til 17. september. Fundirnir, ið hava til enda- máls at gera eina nýggja alheimsskipan konvensjón um øll mál, ið vidvikja rættarskipanini á høvunum, byrjaðu av fyrstan tíð í 1973 Urslitið av hesum seinasta umfari gjørdist eitt samráð- ingarskjal við 397 greinum og 11 uppiskoytum. Komandi fundurin skal m.a. umhugsa orðingina av tekstunum til hetta skjal. Tað var ST, sum tók avgerð um havrættarfundin á aðalfundi í 1970. Tað eru stórir spurningar, ið fram- vegis eru óloystir, fólkarætt- arligar reglur um nýtslu íkki einans av havsins rikidømi, men eisini av råevnunum á havbotninum. Harumframt vidkan av fiskimarkinum og reglur um búskaparlig oki hjá fiskivinnulondum Formað- urin á fundinum í New York hesaferð var H. Shirley Ame- rasinghe úr Sri Lanka (áður Ceylon), ið segði, at framstig hevði verið á fundinum, men at hesi framstig kanska ikki vóru so munandi, sum mong høvdu vónað.