mikudagur 26. juni 2002síða 3

4 Nr. 119 - 26. juni 2002 Nr. 119 - 26. juni 2002 5 Hann er ikki nøgdur við at tjóðveldis- flokkurin heldur ikki hesuferð hvørki fekk fiskivinnumál ella vinnumál at umsita í nýggju samgonguni SAMGONGU- SAMRÁÐINGAR Áki Bertholdsen – Hesuferð skuldi Tjóð- veldisflokkurin fingið fiskivinnumál at umsitið í landsstýrinum. Heini O. Heinesen, løg- tingsmaður fyri Tjóðveldis- flokkin í Norðoyggjum, er ikki nøgdir við, hvussu tey ymsu málsøkini eru býtt sundur ímillum teir fýra flokkarnar, sum skipaðu samgongu eftir løgtingsval- ið 30. apríl. Fyrr hevur Finnur Helmsdal givið ilt av sær í Sosialinum, at Tjóðveldis- flokkurin ikki vístu honum ta álit, at seta hann í lands- stýrið at umsita almanna- mál ístaðin fyri Páll á Reynatúgvu. Men hann er ikki einsa- mallur um at vera misnøgd- ur, tí tað er aldurforsetin í flokinum og í Løgtingin- um, Heini O. Heinesen eis- ini – Eg haldi, at tað var skeivt, at tjóðveldisflokkur- in ikki kravdi, ella ikki fekk fiskivinnumál at umsita, heldur Heini O. Heinesen. Hann heldur lítið um, at tjóðveldisflokkurin sostatt hevur latið øll vinnumál upp í hendurnar á fólka- flokkinum. Hann heldur eisini, at flokkurin hevur fólk, ið væl kundu umsitið fiskivinnu- mál, ella fiskivinnumál í Landsstýrinum. Eitt nú hevði hann sjálvur ikki fýrt fyri at átikið sær ábyrgdina, fekk hann eina áheitan frá flokkinum. Men tann áheitanin kom ongantíð og hann dylir ikki fyri, at tað er hann eitt sindur vónbrotin av. Seinasti møguleikin??? Og hann heldur seg eisini hava nakað at hava vón- brotið í. – Eg havi verið tingmað- ur fyri tjóðveldisflokkin í 18 ár og tað er meiri enn nakar annar av teimum, sum umboða flokkin. – Tað er heldur ongin loyna, at stovnsrøkt og fiskiskapur yvirhøvur, hava havt mín heilt stóra áhuga í politikki. Og umframt at vera ting- maður, hevur hann eisini drúgvar politiskar royndir úr ymsum nevndum, ikki minst á vinnuliga og fiski- vinnupolitiska økinum Hann hevur verið bygda- ráðslimur í Kunoy frá 1962 til 1970 og bygdaráðsfor- maður síðan 1977, limur av starvsnevndini í Føroya Kommunufelag 1981-85 og formaður frá 1983 til 1985. Harumframt hevur hann verið nevndarlimur í Norð- oya Tjóðveldisfelag 1978- 81, formaður 1981-84, hann var í aðalstjórn tjóð- veldisfloksins 1981-84 og harafturat limur í lokal- nevndini 1990 - 1994. Á tingi hevur hann verið formaður í ídnaðarnevndini frá 1985 til 1989 og frá 1993 til 1994. Hann var formaður í samferðslu- nevndini frá 1985 til 1986, formaður í fiskivinnu- nevndini frá 1993 til 1994. Og at enda hevur hann ver- ið formaður í vinnunevnd- ini frá 1998. Somuleiðs hevur hann verið formaður fyri tjóð- veldisflokkin á tingi síðan á ólavsøku 1994. Tað ger ikki støðuna betri, at tey, sum vóru á gamla apoteki, tá ið sam- ráðingarnar vóru um nýggja samgongu, fingu tað fatan, at fólkaflokkurin var til reiðar at lata tjóð- veldisflokkin fáa fiski- vinnumál og tað ljóðaði eisini í krókunum, at Heini O. Heinesen skuldi vera landsstýrismaður. Nú Heini O. Heinesen ikki varð landsstyrismaður hesuferð, man tað vera meiri enn ivingarsamt, hvussu nógvar møguleikar, hann fær afturat, tí hann fyllir 64 ár í summar og ta ið val verður aftur, man eis- ini hann nærkast eftirlønar- aldrinum…. Ósunt Vit spurdu síðani løgtings- mannin um tjóðveldis- flokkurin eftir hansara tykki gjørdi nóg mikið fyri at fáa fiskivinnumál, ella vinnumál. Tað dugir hann ikki at svara uppá, men hann heldur í øllum førum, at flokkurin læsti eg rættiliga fastan í, at hann aftur vildi hava fíggjarmál at umsita í hesum valskeiðnum. Og tað heldur hann vera eitt mistak. – Eg haldi, at tað er »ósunt« hjá einum flokki at tvíhalda um somu málsøki ár eftir ár, tí tá kann bæði politikkur og flokkur stirðna og verða útbrend. – Tvørturímóti haldi eg, at tað er gott fyri virkis- fýsni, bæði innanhýsis í einum flokki og á máls- økinum sjálvum, at málsøki ganga upp á skift, hetta fyri at tryggja dynamikkin í tí førda politikkinum og fyri at tryggja, at tað verður ein ávís javnvág í tí førda politikkinum. Hann nevnir sjálvstýris- flokkin sum eitt ræðandi dømi um hetta. – Sjálvstýrisflokkurin legði seg á mentamál eina- ferð í tíðina og tað er hann aldrin sloppin burtur úr aftur. Fyrst gav tað honum eyknevni »fíniflokkur« og var við til at eta hann upp innanífrá, so at hann fánaði burtur til onki var eftir av honum, sigur Heini O. Heinesen. Onkur av málunum, sum nýggja Lands- stýrismálanevndin nú hevur arvað, hava ligið í nevndini í fleiri ár POLITIKKUR Áki Bertholdsen Hóast nývalda Løgtingið ikki fer til arbeiðis, fyrrenn á ólavsøku, eru tað tó summar av tingnevndun- um, sum so smátt eru farn- ar til verka. Ein av teimum er Lands- stýrismálanevndin, sum hevði sín fyrsta veruliga fund í farnu viku. Allir tríggir limirnir í Landsstýrismálanevndini hava ikki roynt tað fyrr at verið í nevndini og tveir av teimum eru harafturat púra feskir í landspolitikki yvir- høvur, tí bæði Kaj Leo Joh- annesen og Jákup Mikkel- sen eru nývaldir í Løgting- inum. Triði nevndarlimurin er Heini O. Heinesen, sum hinvegin hevur drúgvar royndir í politikki og hann er samstundis formaður. Óavgreidd mál Hann sigur, at á hesum fundinum fingu nevndar- limirnir ein a frágreiðing upp uppgávurnar hjá nevndini. Harafturat fingu teir eina frágreiðing um tey mál, sum enn liggja í nevndini og sum tað ikki eydnaðist undanfarnu nevnd at av- greiða. Eitt av teimum málunum er spurningurin um tun- fiskaloyvini. Heini O. Heinesen sigur, at hetta er eitt mál, sum hevur ligið í nevndini heilt síðani 1999, uttan at tað hevur eydnast at avgreiða tað. Tað, sum Landsstýris- málanevndin skal avgreið í hesum føri er, um øll eru viðgjørt á jøvnum føti í sambandi við tunfiskaloyv- ini og um tað er loyvt at selja tey. Eitt annað mál, sum eis- ini hevur verið drúgvt, er eitt mál um upphøggingar- stuðul. Eitt av skipunum, sum fekk upphøggingarstuðul, var trolarin Snoddið, sum varð seldur til Íslands. Men síðani hevur N. J. Morten- sen á Tvøroyri keypt bátin aftur úr Íslandi og givið honum navnið Rasmus Effersøe. Endamálið við upphøgg- ingarstuðlinum var at av- marka veiðitrýstið. Og spurningurin, sum Lands- stýrismálanevndin skal taka støðu til, er, um Landsstýr- ið hevði heimild at geva N.J. Mortensen loyvi at koma til lands við skipinum tí í lógini stendur beinleið- is, at skip, sum fáa upp- høggingarstuðul, skulu ikki aftur í føroyska fiskiflotan. Eftirlit og fyribyrgja Annars sigur Heini O. Heinesen, at endamálið hjá landsstýrismálanevndini er at hava eftirlit við lands- stýrisfólkunum, so at tey umsita síni málsøki á rætt- an hátt. – Men endamálið er eis- ini at fyribyrgja og at forða fyri, at landsstýrisfólk koma illa fyri og tað haldi eg bert kann vera ein fyri- munur hjá landsstýrisfólk- unum. Hann hevur fyrr sagt, at hann hevur varhugan av, at tiltøk eru á veg á fiski- vinnuøkinum sum hann ikki heldur eru í samsvari við lógina og at hann fer at hava eitt vakið eyga við umsitingini hjá Jørgin Nicl- asen, fiskimálaráðharra. Heini O. Heinesen sigur at tað skal sjálvandi ikki skiljast so, at Landsstýris- málanevndin fer at ansa betri eftir Jørgin Niclasen, enn eftir hinum landsstýris- fólkunum. Men hann leggur kortini afturat, at hann hevur frætt at ætlanir eru frammi á fiskivinnuøkinum, sum ikki eru í samsvari við lóg- ina og at hann fer at fylgja við, hvussu tær verða av- greiddar í Fiskimálaráðn- um Tað, hann sipar til, er, at hann hevur frætt, at menn eru í ferð við at keypa út- róðrarbátar og at leggja fiskiloyvini yvir til línuskip ístaðin. Heini O. Heinesen einki havt ímóti at verði landsstýrismaður Heini O. Heinesen dylir ikki fyri, at hann er misnøgdur við, at tjóðveldisflokkurin ikki fekk fiskivinnumál at umsita í samgonguna og at hann bleiv landsstýrismaður Hava sett seg inn í viðurskiftini Landsstýrismálanevndin hevur havt sín fyrsta fund. Frá vinstru eru tey Kristina Samuelsen, skrivari, Kaj Leo Johannesen, næstformaður, Heini O. Heinesen, formaður og Jákup Mikkelsen, nevndarlimur FISKIVINNA Vilmund Jacobsen Eftir at fiskiskapurin hjá trolarunum hevur verið heldur slakur í seinastuni, er nú líkt til, at meira hevur verið at fingið aftur sein- astu dagarnar. Fríggjadagin landaðu partrolararnir, Ametyst og Jaspis. Teir vóru fullir og høvdu eini 240.000 pund tilsamans. Fiskavirking í Saltangará keypti upsan hjá Ametyst, sum vá 104.000 pund. Teir høvdu eisini nakað av øðr- um fiski, sum onnur virki keyptu. Jaspis hevði nakað tað sama sum Ametyst; teir landaðu hjá P/F Beta, og har keypti Fiskavirking í Vestmanna upsan. Á Fiskavirking í Saltang- ará sigur Jason Johannesen, at nóg mikið er av fiski til á middegi í gjár. - Vit vita ikki beint nú, hvør næsti bátur verður, men tað kann vera so skjótt, at meira fiskur kemur inn á gólvið, so fiskaarbeiði eisini verður samanhangandi hesa vikuna, sigur hann. Mánadagin landaði Fiskavirking í Saltangará trolbátin, Karin. Teir høvdu góð 20.000 pund av toski, flatfiski og øðrum fiska- sløgum. Sum skilst, verður fiskurin hjá Karini, sum trolar á landleiðini, sendur av landinum. So vóru trolararnir fullastaðir aftur Eftir at fiskiskapurin hjá trolarunum hevur verið heldur slakur í seinastuni, er nú líkt til, at meiri upsi er at fáa aftur - Hetta er ein nútím- ansgerð av allari ape- teringini umborð, sigur Tormund Johannesen, verk- frøðingur á Tórs- havnar Skipasmiðju. FISKIVINNA Vilmund Jacobsen Fyri trimum árum síðan fekk línuskipið, Klakkur úr Klaksvík, nýggja brúgv, messu og gallu. Hetta var ein liður í at gera umstøður- nar umborð á skipinum betri hjá manningini, so trivnaðurin verður størri. Nú verður so restin av tí arbeiði gjørt, sum ikki varð gjørt ta ferðina. Betri manningarrúm Klakkur stendur á Tórs- havnar Skipasmiðju, og har kemur hann helst at standa einar 8 vikur, meðan arb- eiðið verður gjørt. Eitt sindur løgin sær línu- báturin út, nú plátur eru skornar niður av bakka- num. Tormund Johannesen, verkfrøðingur á skipa- smiðjuni, sigur, at tað, sum nú verður gjørt við skipið, er apeteringin frammi undir bakkanum og afturi í ka- hyttuni, har manningin heldur til. - Klakkur hevði hvala- bak, sum teir gomlu línu- bátarnir høvdu, har bakkin er rundaður. Nú verður rundingurin skorin burtur, og skipssíðan førd beint upp, eins og bakkin fær skansaklædning, sigur verkfrøðingurin. Skifta plátur Tormund vísir á, at gronin á skipinum kanska sær eitt sindur løgin út nú, tí skips- síðan er skorin nokso nógv niður í støðum. - Skipssíðan var nakað buglað, og hesar pláturnar verða nú eisini skiftar, eins og akkerini, sum Klakkur hevði í bógnum, verða flutt upp á bakkan, so plássið undir bakkanum verður uppaftur betri. Tormund Johannesen sigur, at arbeiði, sum Tórs- havnar Skipasmiðja er í holt við umborð á Klakki, er ein nútímansgerð av all- ari apeteringini umborð. Meðan Klakkur er á bed- ing, verður skipið eisini málið og pussað upp ann- ars. Bøtt manningarviðurskifti umborð á Klakki Eitt sindur løgin sær hann út, nú skipssíðan er skorin nakað niður í støðum. Tá ið Klakkur verður liðugur á Tórshavnar Skipasmiðju til heystar, verða manningarrúmini ikki til at kenna aftur. Nón skipar fyri almennum sjavskappingum í Hæddini TILTØK Vilmund Jacobsen Í summar skipar Eldrafel- agið Nón fyri almennum sjavskappingum í hølunum hjá arbeiðarafelagnum, Hæddini í Saltangará. Tvær slíkar kappingar hava verið, og Amy Djur- huus, formaður í Nón, sig- ur, at undirtøkan hevur ver- ið hampiliga góð, tá ið havt verður í huga, at hetta er eitt nýtt tiltak hjá felagnum. - Ivaleyst halda mong, at hetta eru kappingar, sum bara eru fyri limirnar í Nón, men so er ikki. Øll eru vælkomin at verða við, bæði kvinnur og menn, ung sum gomul. Sjavskappingarnar verða hvønn leygardag og byrjað verður klokkan 18. Vinn- ararnir fáa steyp ella okkurt annað gott sum virðisløn – hvørt leygarkvøld. - Tað eru nógv, sum eiga ein hóp av steypum og kanska heldur vilja vinna eitt glas, sigur hon. Amy sigur, at NSÍ van- liga skipar fyri sjavskapp- ingum, men hesin aktivitet- ur hjá ítróttarfelagnum liggur stillur um summarið. - Tí hava vit valt at taka henda táttin upp í summar- mánaðunum. Hon sigur, at Nón soleið- is fer at skipa fyri sjavs- kappingum í Hæddini hvørt leygarkvøld fram til endan av august mánaði. 15 ár til heystar Eldrafelagið Nón hevur annars 15 ár á baki til heystar. - Upprunaliga heitið hjá felagnum var »Pensjónista- felagið«, men vit valdu fyri nøkrum fáum árum síðan at »umdoypa« felagið til »Eldrafelagið Nón«, sigur Amy. Hon vísir á, at tað var arbeiðarafelagið Hæddin, sum tók stig til at stovna felagið og hevur øll árini lagt hølir til tey tiltøk, sum felagið hevur. - Vit plaga at skipa fyri fyrilestrum og øðrum gjøg- num veturin, og vit hava tveir regluligar fundir um mánaðin. Somuleiðis hava vit altíð eina jólaveitslu og eina veitslu, tá ið árið endar móti sumri. Regluliga virksemið hjá Nón, sum er fyri limirnar í felagnum, heldur uppat, tá ið summarið nærkast. - Men vit hildu, at vit skuldu gera okkurt til nyttu um summarið eisini, og tí valdu vit at skipa fyri al- mennum sjavskappingum, sum øll kunnu luttaka í, sigur Amy Djurhuus og vís- ir á, at tey, sum koma til hesar kappingar, kunnu keypa sær kaffi, vaflur og smurt breyð hesi leygar- kvøldini. Somuleiðis hevur felagið burturluting. Sjey nevndarlimir um- framt tveir tiltakslimir eru í Eldrafelagnum Nón. C M Y K 5 4