leygardagur 18. september 1976síða 4
‹ fyrra síða allar 12 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Síða 4
sosialurin
Hvussu nógvar dagar seta løgtingsmenn av til
nýskapan av feroyska skúlanum
Fyri umleið 2 árum síðani val
líkt til at eitt byrjandi kjak um
umsiting,
andi spurningarnir
trukturur, innihald og sam
bandið (ella rættari manglandi
føroyska skulan
var um at taka
seg upp Rættiliga nogv sambandið) við samfelagið nú og
panelgreinar temum vmstl komandi
foroyst dagbloðunur við
gjørdu skúlaspurninga tað
í í var gleðiligt 1 1 Í
tað esaferð } il yr
t } nv øvn Vor
1 « « il A
eink vist spurdist burturur
Na ( sta Í arda !
Joha Samuelsen lærar!
Havn. aftur við henda spurning!
1} 4 leygat
raði Ludvig Pe
tularadgevi
kúla í Føroyum er ikki upp
funnin hesi seinastu árini. Hant
er óloysiliga bundin at tjóðskap
arrørsluni, og emur Í tu ferð
tli ondar 1 ið Hammersha D
í 14 yt i er
I ; Pauli Nielsen
viðgerðir Pr orisk Re
i ÞK t på
r ærøerni stættart FINUT
t KUA > r 10 Or Kl halda
ha 3 - ( it t tand einsaå t A
bóklingin >Dansken paa Fær allur triði heimurin, og flest allir
øerne Sidestykke til Tysker etniskir minnilutar, standa mitt
Slesvig ti sama. og eru vanliga so nog
Í 1902 uppsummerar Jákup verri staddir, eisini á ødrum
Dahl-Kr lið (Búreisingur økium, enn vit eru. Hjálanda
( eðuna soleið Skúla veldini settu mál- og elituskúlar
apurin í Føroyum er ov lítið í stovn fyri eitt fátal av fólki
farovskur. SI er ikki bvødur num við ti fyri eyga at útbúgva
eimligari, føroyskari grund undirbrotligar funktionerar í
hann hevur leyst undir tótun egnari tænastu
1 har ikki kveikjand So við og við. sum hjálondini
tjalgar g utbugj nc leiði fingu sjálvstyri, tok sama elitan
t be hóskaði f eitt valdið. og hon kendi onga
faroyskt Darnasinn trongd til at broyta ta skúla
Í óð ríðið I tað pal m hevdi givid henni
fø 1 og dansk nålsir tin vanligasta Droytingin
ila m. I dag eru m« bren irð bert, at ein størri partur á
fólkinum fekk meguleikar at
ð umfatandi samfelagsbroyt
3 ingar hava verið. er komið til ta
ha vit vand tt forboð innrovnd. at tað er neyðugt at
kúla
era nakað munagott við
skipanina, soleiðis at hon kann
tillagast teimum tørvum, ið eru
treytaðir av viðkomandi oki, og
fyri at hon kann koma at bera í
smidleikamekanismu,
sum er skúlin
kann broyta seg við broyttan
sær ta
neyðug. fyri at
tørv
»Ti vandin vid innfluttum
skipanum er just, at tær stein
renna missa síni upprunaligu
evni til at laga seg og broytast
eftir skiftandi (Nigel
Grant í »Udenlandspædagogik
tørvi«
18)
Ég fari at nevna tvey domi
Í undirvisingarligu programm
yvirlysing 1967 sigur
forseti í Tanzania m.a
síni Í
Nyerere,
'Tey ymisku samfeløgini i heim
inum hava havt og hava stødugt
skúlaskipanir, sum eru ógvuliga
vmiskar hvat viðvíkur uppbygg
ing og innihaldi. Tær eru ymisk-
ar, ti tey
útbúgvingarnar, eru ymisk, og
samfeløg, ið skapa út
bugvingarnar, eru ymisk, og ti
samfelog, ið skapa
[1 Ley
undirvísing hevur endamál, líka
nikið um hon er formel, t.v.s
ram í einum skúla, ella
formel, t.v fer fram í heimi
og í dagliga yrkinum saman
} teimum vaksnu. Hetta enda
| lvt« n | 1
ð er at flyta samladu vitan
royndirnar frá einum
t
ættarliði til tað næsta, og at
fyrireika tey ungu til framtíðar
rollu teirra í samfelagnum og
aktivu luttøku teirra i varðveit
anini og menningini av ti
Hitt dømi er av Cuba. Í eini
samrødu fyri nøkrum árum síð
blaðið »Eks
pressen« segði cubanski undir
ani við svenska
visingarrådgevin Dr. José Agui
lera Maceiras m.a
Sum heild kann sigast, at vit
hava áhuga fyri øllum millum
tjóða royndum á skulaøkinum
iálvt um tað er innlýsandi, at
ein undirvisingarskipan ikki er
Hon er bundin
viðurskifti, ið
galdandi eru í landi okkara
akað abstrakt
til tey
serligu
Vit vilja fegnir skapa okkara
gna skúlaskap. Men skulu vit
byggja upp ein slíkan tjóðskap
arligan skúla. mugu vit taka
útgangspunkt í okkara gomlu
DE LL AS
dagat IT rí i .
Óli Hammer heldur. at Smoril prentar allar vanligar prentlutir brævørk
r sjogott skip, men hevur hani og brævbjålvar, blokkar, limakort, rokn
rið heint Få f mr he .
' pr að skaparskjøl o.s.fr.
is ringan túr I Prentsmidjan å Heygsbreyt
PRENTING
myrli 35 mans, men í seina Prentsmiðjan
elegier å Heygsbreyt
Nr.
Nyskapan er ikki løtuverk
royndum, veruleikanum her á
staðnum og útlitinum til fram
tíðar menning. Vit kanna tær
royndir, id aðrir hava gjørt, og
finna vit nakað. ið vit halda vert
vera at taka eftir. laga vit tað
eftir okkara krovum og treyt
um»
Vónirnar til
pedagogik hava verið stórar, og
samanberandi
við rottum, men longu í farnu
old varð tað skúlafólki greitt, at
rovndir hjá oðrum á skulaøki
num á ongan hátt ovidgjørdar
kundu flytast frá einum landi til
annað. men at tær eru avgerand
vitaminir til myndina av heim
liga skúlanum
Sett hart upp kann sigast, at
skalt tú læna, mást tú læna alt
amfelagið. Tað ber als ikki til at
gera eins egna eftir eini fremm
andari
lagaligari kann verða sagt, at
sjálvandi kann strukturur, inni
frálæringini
fyrimynd. Eitt sindur
hald og metoda í
lýsast frá landi til land, men um
einstøku partarnir koma at virka
frá einum landi til annað, veldst
um, hvert teir fella inn í eitt
samansett mynstur av normum,
traditiónum og socialum van-
um.“
Um skúlaviðurskiftini í Grøn
landi sigur Aqigssiaq Møller
lærari á læraraskúlanum í Godt
hab
„Fara politikararnir at halda
fast vid »boserupsku« linjuna
(sipandi til tað, ið
professari hevur
skrivað, eitt nú í »Politiken«
um hvussu integrationin an
grønlendingum skjótast og best
kann fremjast)
skot, at alt fólkið í Grenlandi
skjótast verður flutt til
Ti tað verður kort
so er mitt upp
sum
Danmarkar
ini úrslitið av hesum politikki.«
Grønlandsposturin ). august
1972)
Og hvat vil eg so vid øllum
hesum?
At eisini vit faa eyguni upp fyri,
at tjóðarskúli okkara ikki kann
byggjast upp eftir einum degi
men at tað er í síðsta tíma, vit
taka okkum um reigg) og fáa í
lag tað grundleggjandi kjak,
} hetta kann
um skal til, fyri at
gerast Tad er ikki bara ein
spurningur um princippvidtøkur
i logtingi mer um aktiva
luttøku av so nogvum, sum
vvirhøvur gjørligt, og ikki minst
jálvandi av lærarunum
Hetta kjak
m.a. verið bygt inn í
kundi
ettirut
midvisa
bugvingina av føroysku lærar
unum. I år er sabbatsår, so at
skilja. at øll eftirútbúgving av
foroyskum lærarum í Føroyum
Herði tað ikki
verið ein byrjan, um vit nýttu
liggur á lani
hetta árið til at kanna tørvin á
lærarum |
so midvist farið í
ettirutbugving áa
Førovum, og
gongd aftur á ari
Í hjartanum av tjóðskapar
medvitanini livir og gror altjóða
medvitanin (Frantz Fanton i
} lømte her på jorden« 1968)
Pauli Nielsen
55 — 18. september 1976
við-
merkingar
Humant, men
ikki moralskt
Soleiðis ljóðar yvirskriftin
til oddagrein, sum vit hava
sæð áður, í Dagblaðnum 10.
september. Hon er um eina
sum
»Dag-
dagpeningaskipan,
Dagblaðið skýrir:
peningaloysnin er betri enn
eingin, men hon stuðlar
ongum áræði ella fyritak-
Dagblaðið heldur,
uttan at vita, hvussu skip-
anin skal virka, at ætlanin
semi, «
hevur vansar. I stadin skyt-
ur Dagbladid upp, at menn
taka seg saman um eina
sjúkatryggingargrunn, sum
eftir Dagblaðsins tykki
ongar vansar hevur?
Dagveningurin skuldi,
eftir ellum at døma, verði
goldin beinleiðis av tí al
menna úr onkrum sosial-
um kassa
Tad er lætt nokk at býta
almennar pengar út, men
vit gloyma alt ov ofta, at
nakkan av
tað er uppa
teimum um gjalda sín
katt. At arbeiðsmenn ikki
langt síðan hava gjøgnum
skoðað, hvussu umenn
menniskjansligt so kortini
litið moralskt almennu
lønir og stuð
1
garnar
ul, verda utbyttar, er ofatu
ligt
Sosialhjålp lærir ikki folk
prinsippid: hlålp til sjålv
hjálp. Tað hevði einans
verið gjøgnumført, um ar-
tóku
seg saman um ein sjúkra
beidsmannafeløgini
grunn, har arbeidarar og
arbeiðsgevarar lótu åvist
gjald pr. arbeidstima
Føroyskar
skulabøkur
Tingakrossur skrivar Í
oddagrein um føroyskar
skulabøkur
hvat ið
hevur
Nú vita vit ikki,
handan samgongan
hugsað sær, táið hon sigur
skunda
skúla
at hon ætlar at
undir utgåvuna av
bókum. Hvønn ætlar hon
at skunda undir? Tey, sum
skriva bøkurnar? Ella tey,
sum geva tær ut? Og
hverjum ætlar hon at
skunda undir við? Vit duga
ikki at siggja annan mata
til at skunda undir utgå
una av skúlabókum uttan
við figgjarligum studningi
til tey, sum skriva bøkurnar
yg geva tær ut
TO