mikudagur 1. desember 1976síða 3

| | | re Ed, —- Nr. 75 — 1. desember 1976 sosialurin Pauli Ellefsen: Einki Ooført, tå talan er um Oproduktiv endamål Føroya Løgting samtykti mikudagin uppskotið um eina eykafíggjarlóg, sum landsstýrið legði fram i Olavsøkutingsetuni. Á eykafiggjarlågini eru inntøkurnar 35,4 mill. kr., meðan útreiðslurnar eru settar til 33,9 mill. kr. Inntøkurnar í upprunaligu fíggjarlógini vóru 269,8 mill. og útreiðslurnar 269,2 mill. Talan er um eina hækking uppá 13 prosent fyri inntøkurnar og 12,6 prosent fyri útreiðslurnar Samlaðu inntøkurnar á fíggjarlógini koma uppá 305,2 mill., — meðan útreiðslurnar verða umleið tvær milliónir minni Einki er ófort, tá tað snýr seg um játtanir til óproduktiv endamál, segði Pauli Ellefsen undir viðgerini av uppskotinum um eykafíggjarlóg. Pauli Ellefsen vísti á, at einki var brúkt til m.a. idnadar- fremjandi endamál og praktisk- ar fiskiroyndir, sjálvt um pen- ingur var settur av til hesi endamál. Afturímóti, vísti hann á, at yvirhovur vóru tað meira ella minni óproduktivir stovn- ar, sum høvdu brúkt meira, enn ætlað var teimum. Bert átta milliónir til endur- nýggjan av skipaflotanum. Pauli Ellefsen og Hilmar Kass funnust at, at á núgaldandi fíggjarlóg vóru bert átta milli- ónir settar av til grunnin til endurnýggjan av skipaflota- num. Hilmar Kass segði, at í hesum Fram frændir í íbúðarbardaga ! Í hesum inngangi vil eg fyrst av øllum hjartaliga takka tykkum, ið hava kosið meg til valevni á javnaðarlistanum. Ti eg meti hetta álit sum ein heiður, og at taka við einari tilikari heiðran, uttan at takka, er tað sama sum at vanvirða sínar stillarar. Álitið ber ábyrgd i sær, skuldi valevnið komið inn í Byrådid. Abyrgdin er tá: tæn »øllum« borgarum — ikki: Mær og minum! Eg kundi hugsað mær at borið fram mina áskoðan um ymisk viðurskifti: íbúðir avlamin sjúk — gomul — ferðslutrygd og annað, men hetta vildi verði ov drúgvt, og onnur á listanum hava eisini sitt at bera fram, so á hesum sinni fari eg bert at nerta eitt sindur við fyrsta evnið: íbúðir Onkur kanska hugsar við sær sjlavum íbúðir ovast á Til hetta er at siga „Íbúð er eitt heim barninum tervar eitt heim!« Barnið dugir ikki at svara fyri seg, tiansheldur atkvødurætt! Barnið er eisini borgari! So ein lýsing: Barnið kann samanberast við eitt blómufræ Skal eitt blómufræ verað til eina fagra blómu, so krevst góð røkt longu frá ti, at fræið tekur at næla. Fyrsta treytin er ti góð modl. Barnið er í somu steðu, tað krevur eitt gott heim longu frá vogguni av, annars eru heilsa og sál í vanda. So nú gangi eg út frá, at flest ell skilja, at nakað má gerast við málið, og tað skjótt. Hetta kemur at kosta nógvan pening — sjálvandi! Peningur fæst aftur, men ein avlagað barnasál fæst ikki aftur í rætt- skránni? Jákup Johannes Joensen, val- evni: lag. So her kann kommunan ikki loyva sær at spara: Kommuna fjålga um fjøldina! Tad hevdi muna litid at lagt fyri vid ti, sum so nógv verður tosað um, bilig grundstykki og langfreistaði lán, fyri at bett upp á hesi vánaligu húsaviðurskiftið, ti fólkið eigur ongan pening í dag, alt fer fyri húsaleigu, so hugur og treysti til at byggja sær hús fellur burtur av sær sjálvum. Uppgávan hjá kommununi verður istain, at útvega fólki biliga leiguibúð, so tey fáa høvid til at leggja nakað væl av þeningi til síðis eftir stuttari tid. Tá skuldi áhugin fyri at ogna sær hús, skjótt vakna av nýggj- um! Kommunan kundi lagt fyri við at lati bygt blokkhús upp á til- samans 100 íbúðir við 60 m* golvvidd. Alt tekur sina tíð, eisini at byggja tilik hús; men kommun- Framhald á síðu 9 fori var farið fullkomiliga á byrgdarleyst fram, tí menn vistu, at átta milliónir slerdu ikki til. Hilmar Kass segði, at afturímóti varð víst á, at brúk var fyri yvir 30 milliónum. Pauli Ellefsen tók undir við Hilmar Kass og segði, at tá fíggjarlógin varð gjørd í mars 1975 varð víst á, at brúk var fyri 32 milliónum til endurnýggjan av skipaflotanum. Hann segði at fyri at koma hesum á meti kundi fíggjarlógin verið gjørd við undirskoti. Pauli Ellefsen helt, at eftir tí, sum var játtað til skipabygging, mátti stórt yvir trekk vera gjørt. Demmus Hentze segði, at skuldu allar tær ílogur, føroy ingar gera í skip, takast yvir raksturin av eini ella fleiri fíggjarlógum, kundi ikki hald ast fram við skipabyggingini Til hetta segði Hilmar Kass, at kundi ikki alt koma á eina fíggjarlóg, kundi tað setast undir tveir postar. Ein postur til tað, sum var sett av, og ein postur til låntøku. Hesum tók Pauli Ellefsen eisini undir við Kunnu ikki vera stovnunum fyri uttan. Jógvan Sundstein helt mótvegis Paula Ellefsen at ógvuliga stórur partur av figg) arlógini júst var farin til pro duktiv endamál. Kortini var tað, eftir hansara åskodan, harmiligt, at almennir stovnar høvdu yvirtrekk, men stovnar sum studentaskúlin og gjald stovan eru stovnar, ið vit ikki kunna vera fyri uttan Viðvíkjandi yvirtrekkum segði Jógvan Sundstein, at alt var játtað ella fyribilsjáttað av antin logtinginum ella fíggjar nevndini. Mótvegis tí, sum er farið fram fyrr, eru allar um sóknir farnar gjøgnum figgjar nevndina tí mótsigur andstødan sær sjálvum, segði Jógvan Sundstein Jógvan Sundstein upplýsti, at viðvíkjandi studningslánum til skipabygging, ar grunnurin yvirtrektur vid 10—12 millión um. Afturat eru nøkur jåtta lån til skipabygging ikki útgoldin enn. Flestu studningslån eru játtað av eini samdari fíggjar- nevnd, tí hevur andstødan eisini ábyrgd av teimum játtanunum, sum eru gjørdar, segði Jógvan Sundstein. Eykafíggjarlógin varð sam tykt við 21 atkvoðum. Kjartan Mohr atkvoddi ímóti Tvær deildir til evanveik Løgtingid samtykti við tridju viðgerð mikudagin uppskotið frá landsstýrinum um bygg- ing av tveimum deildum til evnaveik afturat úti á sjúkra- húsekinum. Eftir lógaruppskotinum verður landsstýrinum heim- ilað fyri landskassan at taka byggilån til bygging av teim- um báðum deildunum Grundin til at landsstýrið sekir um byggilán er hon, at útbjóðingarhátturin í hesum føri førir við sær, at tå út- gjalding av byggistudningi og útgjalding til arbeiðstak- arar neyvan kunnu samskip- ast í tid, er neyðugt at taka byggilán fyri at rinda ar- beiðstakara. TFL heimild til at taka lán Pelefonver tingsfundi m til at taka upp ur lán uppá 40 mill. kr Málið varð lagt fram av landsstýrinum 10. november Heimildin røkkur ikki longri enn til uppteku av nýggjum lánum svarandi til upphædd ina av gomlum lánum telefon verksins, sum eru tíkin við landskassaveðhaldi. Í viðmerkingunum til upp skotið sigur landsstýrið, at telefonútgerð hevur langa livitið, 15-35 ár. men at hon er kostnaðarmikil, umleið 10.000 kr. fyri hvønn felaga. Ein partur av ílogunum hjá telefonverkinum eru figgjad- ar við láni úr Ílegugrunnin um. Í hesum feri er talan um lagalig og langfreistað lán, men fyri ikki at steðgur skuldi koma í landsautomati- seringina, var neyðugt at læna pening uttanlanda, ið skal gjaldast aftur eftir trim- um til fimm árum Landsstýrið sigur víðari í viðmerkingunum, at tað hev ur alla tidina verið greitt, at hesi lán áttu at umskiftast við meira lagalig lán. Hetta er drigið út, men í letuni tykist tað møguligt at skifta lánini út. Tað er greitt, at so stuttfreistað lán nerva lík viditetin hjá telefonverkinum álvarsliga. Í figgjarårinum 1976/77 verdur mett, at landskassin sum veðhaldari kemur at gjalda fimm-seks mill. kr. Verður umskiftingin av lán- unum framd og landsauto- matiseringin liðug í 1977, verður roknað við, at javnvåg kemur í peningaviðurskiftini hjá telefonverkinum, bæði hvat viðvíkur rakstri figgjar- útreiðslum Kvoturnar á ICNAF- økinum lækka Logtingið tók mikudagin undir við landsstýrinum at taka samtyktirnar á ICNAF- fundinum í juni til eftirtekt- ar. Málið varð lagt fram 8. november av landsstýrinum og varð undir 1. viðgerð beint í fiskivinnunevndina. Nevndin er samd um at ásanna, at tær kvotur, ið lutaðar eru Feroyum (Dan- mark), tá ið talan er um tosk, eru nógv lækkaðar. Hinvegin er nevndin eisini samd um, at litið annað er at gera enn at geva seg undir ICNAF-sam tyktirnar Men nevndin mælti til, at landsstýrið í einum og hvor) um føri í samráð VÍ tann tørv, sum Føroyar, ið einki annað hava at líta á enn fiskivinnu, hava, tá ið loyvd ar veiðunegdir skulu býtast millum lond Landsstýrið sigur í við merkingunum til uppskotið at á 26. ársfundinum hjá ICNAF í juni í Montreal varð m.a. samrådst um byti av heildarveiduni fyri meira enn 60 fiskastovnar, sum fiski frødingar mæla til koma und ir regulering i 1977. Urslitid er, at reguleringstiltøkini bæði verða strangari og fleiri Fyri Føroyar er tað býti ax teimum ymisku toskakvot inum, ið hevur mest áhuga. Svartkalvi hevur eisini tyd- ning og sum nýggir veiðu møguleikar eru langasporl og lodna Sjålvar kvoturnar verða soleiðis: Labrador og norðar og eystan fyri New Found land fer ein lækking fram úr 4.200 tonsum niður 690 tons. Kvotan fyri ekið 3M Flemmish Cap. lækkar úr 6.840 tonsum ður i 4.05( tons. H ftur ha Før ( ir í n í øll i rit n 1 ind lond mist rkvotur mill um New Foundland og Nova Scotia Tær loyvdu kvoturnar eftir ICNAF-samtyktunum góðkenna strandalondini í 1977, men útflytingin av fiskimarkinum ferir við sær, at hvert skipið sær skal hava loyvi frá strandalandinum at fiska og at fiskiskapurin fer fram undir ásettu lógunum hjá strandalondunum Tvey mál eftir Tingið hevur avgreitt oll framlagd mál við undantak av tveimum. Næsti tingfund- ur verður aftur 13. desember kl. 15, tá skúlaskapur í Fer- oyum kemur fyri. Ætlanin er, at orðaskiftið um evnið skal varpast ut AU AA KS MOSS 07 AA SU ON AS VOA Síða 3 seem ————————m———