leygardagur 26. februar 1977síða 3

| i Nr. 16 — 26. februar 1977 sosialurin Síða 3 Sjónleikurin »Bør Børson Jr.« Drågvur, men åhugaverdur Í hesum døgum framføra kvi víkingar ein nýggjan sjónleik í Glæmuni í Kvívík. Tað er leikurin »Bør Børson Jr.<. Leik urin er drågvur, men avgjørt åhugaverdur og verdur at siggja. Men fyri at stytta um tidina, hava kvikikingar latid Oli Kurt i jetøldini bakad kvinnurnar i bygdini vaflur : og kókað kaffi, sum åskodararnir kunnu njóta, tå leikurin er komin i helvt. Hetta kann ikki sigast annad enn vera væl umhugsað, ti gott er at fáa ein heitan munn hjá teimum, sum koma aðra staðni frá. Hetta er so avgjørt eit tiltak, sum onnur feløg eiga at um- hugsa. Tað skal vera sagt beinan vegin, at tað er eingin lett uppgáva at ummæla ein sjón- leik. Hevur tú ikki roynt tað áður, men einans lisið ummæl- ir, sum hava staðið í foroyskum bloðum hesi seinastu árini, so hevur tú ikki nógv at styðja teg til. Tí tað er ein sannroynd, at foroyskir ummælarar fyri ein stóran part eru alt ov ókritiskir júst tá teir eiga at vera kritiskir. Onkur vil vera við, at hetta er ein orsekin til, at foroysk list stendur í stað, hevur ongan møguleika at end- urnýggja seg. Tað skal eg ikki taka stødu til her. Lesa vit ummæli í bløðunum av sjónleiki yvirhovur, so er nærum altíð talan um at prísa og rósa einum nýggjum sjón- leiki, sum verður framførdur á palli her heima. Ein hevur varhugan av, at bert fáir um- mælarar tora at vísa á brek og skeivleikar vísa á ymiskt, sum kundi verið betri í leikin- um. Tí vera ummælini ofta einstáttandi og óviðkomandi. Fyri ikki at siga einkisigandi. Tað er verri enn so altíð takksamt at vera sjónleikari. Tí áskoðarin vil ofta hava júst tað, sum honum listir at síggja og hoyra. Og aloftast okkurt at flenna at. »Spanska Fluga« var eitt plettskot, eitt kanónskot, sum ongan enda tykir at fáa. Hon hoyrdist um alt landið, heilar 56 ferðir framførdu kvi víkingar henda sjónleikin. Stutt aftaná kemur so ein nýggjur leikur, Bor Børson. Og við Fluguni í huganum fara vit til Kvívíkar. Nokur verða vónbrot in, onnur væl hýrd og uppaftur onnur yvingarsom. Her eiga vit at hava í huga, at tað er sera torfort at endurtaka eina tílíka succes, sum »spanska fluga« var Tad er m.a. hetta vit eiga at hava í huga, leita Vit til Kvívíkar. Bor Bøson er ikki ein skemtileikur burtur av, hann er meira ein fólkakomedia, meðan Flugan jú var ein farsa. Innihaldið í leikinum munnu flest kenna frá upplestrinum í útvarpinum. Men hví siga um leikin at hann er drúgvur. Ja, tað er ymiskt, sum ger, at leikurin kennist langrekin. Bor Borson er jú skrivaður til tað norska teaturið, sum hevur eina dreyðusenu til sama endamálið. Tá er ikki neyðugt við at brúka tíð til at skifta senur. Tað er tílíkt, sum vit eiga at hava í huganum, skulu vit meta um sjónleikin. Eisini hølisvidurskift- ini spæla inn, tí sum er, so er trongligt í Glæmuni. Tá Børurin varð framførdur fyrstu ferð í Glæmuni, vardi hann í meiri enn tríggjar tímar, men síðani hava teir lagt nakrar av senunum saman, so hann nú er umleið eitt korter styttri. Áhugaverdur Leikurin er áhugaverdur og gevur okkum nakað at hugsa um. Hann hevur ein samfelags satiriskan brodd, har peninga og maktgirnd er kjarnan. Nakað, sum *r relevant fyri okkara tíð, har oll virði verða roknað út í pengum, og har um ræður at fáa so nógv undir seg sum gjørligt. Børurin, sum fyrst gjørdist handilsmaður, síðani bankastjóri og at enda barónur Hann er eyðkenni uppá tráðan ina eftir at skula hava meira og meira Tey leikandi Tað er altíð torfort at skula skriva um teir einstaku leikar arnar. Tí, hvussu stórt fyrilit skal tú hava við teimum. Eingin av leikarunum hevur sjónleik sum livibreyð. Hetta er bert framíhjá fridtidaritriv. Men tað er júst hetta, sum sermerkir foroyskan bygdasjónleik. Tað at hann ikki er professionellur Eingin tráðar eftir at koma til Hollywood, tað trúgvi eg neyv an, til gull og grønar skógir Hetta er harafturímóti ein part ur av bygdalívinum. Tey fólk ini, sum spæla, leggja allan sín persón í leikin, og ti verður hann viðkomandi. At geva ollum teim leikandi tað skoðsmál, at tey spældu frálíkt, er ikki rætt, tað tænir heldur ongum endamåli. Ein og tað er ikki rætt altíð at taka ein fram um hini og rósa honum til skýggja, so er ikki ov nógv sagt, at tað fyri ein stóran part var Óli, sum gav leikinum lív og innihald. Men til hetta er eisini at siga, at her er leikluturin Bor tann idelli. Býttling hálvtápuli Børson Jr urin, rikmadurin, friggjarin, pråtingarsami hand ilsmadurin, ja mong eru super lativini, sum vit kunnu seta i samband vid unga Bør. Og Oli dugur væl at visa tey f leikinum Sjålvur haldi eg kortini, at til tidir kanska Oli åtti at meira avgjørdur og ålvarsamui vera Enn einaferð høvdu vit hevið at síggja Petur Miller á palli, hesa ferð sum Gamli Bør. Hann kláraði henda leiklutin sera væl kanska serliga tí at hann hóskaði væl til henda stilla, seinføra og gamla mann in, sum í heilum var í hølinum á soninum, sum var so góðtrúgvin at geva ollum uppá borg. At Petur ger leikin livandi er einki ivamál, tí hann gongur sum vit so mangan hava sæð hann, upp í leikin við lív og sál. Karin Meienburg, sum heyrði leiklut irnar sum Laura Isaksen, ein Iróndheimi og Ida hovuð heldur genta úr Olsen, eitt konufólk í staðnum, gevur leikinum styrki við sínum lætta og sannførandi spæli rad myndirnar ikki minst prógv um. Ikki er pláss at taka allar leikarnar við her, men fleiri av hinum leikar unum vóru (tað kveldið um mælarin sá leikin) nakað veikir til at makta uppgávuna til fulnar bera Petur um leikin Vit hava hitt ein av leikarunum, Petur Muller og prátað við hann. Petur hevur leingi luttik ið í sjónleiki í Kvívík. Hann leikti m.a. í teimum báðum Holdbergleikunum „Erasmus Montanus< og >Heindrikkur og Pernilla<. Síðani í Fluguni og nú aftur í Borinum Petur sigur, at hetta er ein áhugaverdur leikur. Kanska serliga hansara uppgáva sum gamli Bor. Tað er einki at ivast í, heldur Petur fram, at Óli Kurt hevur gjørt sítt til, at sjónleikurin í Kvívík hevur vunni so nógv uppá seg hesi bæði seinastu átini. Teirbyrjaðu at venja til Bør Bøson í novem- ber mánaða í fjør og higartil Gamli Ber og sonurin (Petur og Óli) hvor, sum fæst við sjónleik, målningalist o.a. skal bæði hava ringan og góðan kritik, skal hann ella hon ikki gerast stirvin, kaldur og óviðkomandi. Tað eru 11 persónar, sum hava teir umleið 20 leiklutirnar í Bor Borson. Aftur hesa ferð hava kvívíkingar verið so hepnir at »læna« Ola Kurt Hansen. Hann hevði sum so mangan ein torforan leiklut at spæla Bor Borson Jr. Men so lættur sum Óli er á fótum, so lætt hann kann broyta eina »minu« frå at vera fúsur og glaður til at gerast álvarsamur og sorgarbundin, so kláraði hann hesa uppgávuna væl. Hóast eg sjálvur haldi, at Pengar!!! Óli og Sunleif Nielsen hevur ongantíð trotið fólk til venjingarnar og at hjálpa yvir hevur. Umframt tey 11 leik andi eru 4 mans við pallinum, teir eru sam stundis kontrollar. 4 konufólk sum arbeiða skiftast um at standa fyri bilett søluni. Tvey fólk eru í kioskini Konur úr bygdini skiftast at standa fyri kaffisøluni, tær eru 4 ísenn. So alt í alt er arbeiði til 95 fólk, tá leikurin er Í Kvívík. Og oll gera arbeiði 6 keypis. Endamálið við at fram fora Bør Børson er at útvega pening, soleiðis, at møguleik- arnir fyri sjónleiki kunnu gerast betri. Petur heldur ikki, at tað verður gjørligt at fara út kring landið við hesum leikinum, tí her er so nógv útgerð at flyta. Nevnast kann bert, at høvuds- leikarin skiftir klæði 8 ferðir. Petur Muller sigur at enda, at tað nú eigur at verða farið undir at venja ein nýggjan sjónleik til heystar, men tað er enn ikki greitt, hvor hesin leikur verður. Stór undirtoka Higartil hevur undurtøkan verið stór. Tå kvívíkingar høvdu framfort sjónleikin fimm ferðir hevði verið fult hús hvorja ferð, tilsamans 850 fólk høvdu sæð leikin. Berurin verður fram fordur í kvold klokkan 19 og sunnukvedið somu tíð. JAN