mikudagur 20. apríl 1977síða 6

Síða 6 sosialurin Nr. 28. — 20. apríl 1977 dag frá degi Strandingar á palli við sjónleiki z Eisini strandingar eru nå farnir å pall vid einum sjónleiki. Tad er sjónleikurin »Og tó skinur sólina eftir Valdemar Poulsen, sum hevur verid fram- førdur fleiri ferdir. Framførslurnar, sum eru i z hesum døgum halda fram til endan av april månada Tad hevur ikki verid tradition å Strondum at framføra sjónleik, men nú er ætlanin at taka tað fyrsta takið og royna at framføra sjónleik á hverjum ári Tað eru eini 12 ár síðani, í 1965, at strandingar vóru á palli við einum sjónleiki, sigur Simun Rasmussen, su m hevur staðið fyri venjingunum av hesum sjónleikinum Ítróttarfelagið skipar fyri Tað er itrottarfelagid á Strond- um, sum stílar fyri tiltakinum Etlanin er, at peningurin, sum kemur inn, skal fara til raksturin í felagnum og til iløgu í nýggja bygdahúsinum, sum verður bygt á Strondum 12 leikarar Við leikinum »Og ti skinur sólkin< eru 12 leikarar, teir eru allir strandingar. Tað eru 14 leiklutir. Richard Johannesen, ., . . lærari, hevur gjørt leiktjøldini undan og annars verid ein av gongumonnunum Sjónleikurin verður framførd- ur í fimleikahølini. Har eru eini 200 sitipláss, og higartil hevur verið fult hús til allar framførsl- Leikurin vara í knappar triggjar tímar Etlanin er at framføra sjón leikin til 29 apríl, tá fimleikar- hollin nýtt til roynd. Síðsta framførslan verður ti helst tann 24. april. Tað er Ovist, um »Og tó skinur sólin< verður framførdur aftur seinni. urnar verður Valdemar Poulsen, sum hevur skrivað leikin eikurin Um leikin skriva í skránni Sjónleikarafelag: verður m.a. hetta hjá Havnar Var vandin stórur fyri foroysk skip at flyta fisk til bretsku oynna, so vóru prísirnir alstórir í mun til frammanundan, um eydnaðist at koma fram — og aftur at lasta skipið av nýggjum til flutningar. Til Feroyar floymdu inn sterlingpund sum ongantíð áður, og — vildi lagnan so kundi mangur, sum áður einki átti, knappliga kenna seg ríkan. Flestu áttu so mikið av vísleikans barlast, at tey toldu hetta, men upp ímillum vóru summi fólk, sum toldu ikki hesa óvanligu tíð við óvanligum inn- tokum — tey gjørdust »gullasch barónar<, sum er eitt eykenni frá fyrra veraldarbardaga fyri knappliga vorðin rík fólk, sum ikki toldu at hava pengar um hendur, men oyðslaðu við teim- um. Tað er hetta slag av fólki, »gullasch«-folkid, sum kriggid skapti i Føroyum, sum leikhøv- undin Valdemar Poulsen vid hesum leiki hevur tikid sær fyri varðveita — til fyri alla framtíð. at lýsa og ávaringar Alt skakast og avskeplast í einari vitleysari tid tykist vera motto hevundans, men hann er sum satirikari ongantíð beitskur og harðrendur; hann letur beiska undirlendið hverva og myndar í froðanum fólk síni og ger tey til karikaturar eftir umleið sniði, sum Ludvík Holberg í fólkakomedium sínum, men við berligari undirlendi. sama Bokaummeæli Wernstrøm, Sven: Torkil og Mia kongsdøttir. Tytt hevur Elin S. Jacobsen. Teknad hevur Tove Guttesen. FS—Forlagid, 1976. t.v.s. 1977. 54 sidur, myndir. 35 kr. Svenski rithøvundurin Sven Wernstrøm er ein tann kendasti sosialistiski rithøvundurin i Nordurlondum. Hann hevur skrivad ein hop av barna- og ungdómsbókum, og endamál hansara er at vísa á ymsar skeivleikar í samfelagnum út frá einum sosialistiskum sjónar- miði. Evnini, sum hann viðger, eru mong, t.d. eyðræning, dálk- ing, kriggj, imperialisma. Wern- strøm nýtir ikki nakran åvisan fråsøgustil, hann skrivar krimi- nalsøgur, »sciencefiction«, sogu- ligar skaldsegur, ævintýr 0.s. fr. Í 1974 fekk hann Niels Holgersson—plaketten (barna- bókavirðislon, ið Sveriges all- mána biblioteksførening býtir út) fyri búkina >Trálarna<, sum er tann fyrsta í einum bókarað um trælirnar og eftirkomarar teirra. Bókin >Torkil og Mia kongs- dóttir< er eitt ævintýr, men ikki eitt heilt vanligt ævintýr: Mia kongsdóttir ynskir sær ein mann, ikki ein prins ella her- toga, men ein heilt vanligan mann. Kongur, sum er so kedd- ur av, at Mia »bara« er genta, hevur bjóðað henni ymsar her- togar, men til onga nyttu. Endin verður, at hann lovar Miu at bjóða ollum fittum, fátækum dreingjum í kongaríkinum í fød- ingardagsveitslu hjá henni, og har skal hon so velja sær ein burturúr. Men kongur hevur sjálvandi loyniligar ætlanir, tí Mia skal jú helst giftast við einum prinsi! — Torkil, sum er sonur ein fátækan saðilsmið, hoyrir um veitsluna og ger av at fara avstað. Á ferð síni til kongsgarðin hittir hann Eirik prins av Skvadronia, sum kong- ur ætlar skal fáa prinsessuna. Teir býta um klæðir og halda væl til standa hver í sínum lag. Torkil hittir teir fýra hertogarnar, sum eiga alla jorð- ina har í hann eisini landinum, og gerst varur við, at tey ríku duga sera illa at rokna, ella rættari, tey rokna altíð soleiðis at tað kemur teimum sjálvum til gagns. Hann sær, at nógv órættvísi er til, sum t.d. tað, at uppreistrarmaðurin Niels skal hongjast fyri at hava dripið eitt fólk, meðan ein hermaður skal heiðrast fyri at hava dripið fimm. — Frá tí fjórða hertogan- um fær Torkil at vita svarini upp á teir triggjar spurningarnar, sum kongur fer at seta biðlun- um, og sum bert ein prinsur kann svara rætt uppá. —Tað eydnast Torkili at koma inn í kongsgarðin í staðin fyri Eirik prins, og hann verður sostatt tann einasti, ið svarar rætt, hóast hann undrar seg stórliga yvir, hvussu hepisleys spurn- ingar og svar eru. Torkil fær prinsessuna, men hann vil sjálv- ur forsyrgja henni og ikki liva av kongsins rikidømi, sum onnur hava arbeitt fyri. Hetta dámar ikki kongi, og endin verður, at Torkil ikki vil hava prinsessuna kortini. Nú verður kongur rætti- liga illur og gevur boð um at seta Torkil fastan, men tað eydnast honum at flýggja. Mia kongs- dóttir gerst so ólukkulig, at eisini hon rýmir. Torkil og Mia hittast aftur, hon klødd sum dronguZ, hann sum gamal. mad- ur, tí kongsins menn skulu helst ikki kenna tey aftur. Tey koma til ein stóran bý, og har á torginum hoyra tey ein søgusig- ara siga frá eini søgu, sum er sonn. Hon er um ein bónda, sum trý fylgjandi ár fær vitjan av Bláa, Gula og Grøna kongi, sum saman við hermonnum sínum eta allan matin, ið bóndin og húskið hansara skuldi havt til veturin. Men fjórða árið fara kongarnir í kriggj móti hverjum ødrum og drepa hvønn annan. Nú fáa bóndin og húskið hansara frið, og bóndin sigur: >Fyrr helt eg, tað kundi gera tað sama, hver ið ráddi. Tað var skeivt hugsað. Best er, tá eingin ræð- ur, ti tá kunnu vit ráða sjålvi«. as. 45). Mia verður so hugtikin av hesi søguni, at hon vil hava fatur á søgusigaranum, og tað eydnast eisini. Á veg til søgusig- arar, sum eisini er noyddir at flýggja undan kongsins monn- um, gerast Torkil og Mia greið yvir, hvorji tey í veruleikarnum eru, og Torkil vil fegin hava Miu, nú hon ikki longur livur sum kongsdóttur. Tey hitta umsíðir søgusigaran, sum vísur seg av vera Niels, uppreistrar- maðurin, sum Torkil bjargaði undan at verða hongdur, tá hann vitjaði ein av hertogunum. Mia