leygardagur 21. mai 1977síða 5

Nr. 37 — 21. mai 1977 sosialurin Síða 5 RÅDID FYRI FERDSLUTRYGD Ur formansfrågreidingini: Ferdslulæra eigur at vera tvungin lærugrein i skulunum 2 Ráðið fyri ferðslutrygd skal fyrireikað undir- vísingartilfarið og lata tað prenta. Skúlamenn eru hugaðir fyri, at ferðslulæran verður tikin við Starvsnevndin prioriterar undir- vising í ferðslulæru. Hon kann hugsast at verða býtt í fimm bólkar: 1. Ferðsluundirvísing 3-6 ára gomul. Her er ætlanin at koma í samband við barnagarðar og for- skúlar. Øll børnini eru jú ikki at hitta her, men tað ber til at skipa serliga ferðsluklubbar fyri bern, sum fáa tilfarið sent. Hesin háttur rínir ógvuliga væl við bern, men serliga við foreldrini. 2. Ferðsluundirvísing fyri 7-17 ára gomul. Hetta er vanlig und- irvísing í skúlum býtt sundur í 3 bólkar: 7—9 år 10—12 år 13—16 år og i serskulum. 3. 17-67 åra gomul. Her kann verda skipad fyri årstidarbundn- um evnum i fyrilestrarformum og greinum. Eisini kann her verða skipað fyri serligari kenslu fyri foreldrum. 4. Undirvísing fyri fólkapensio- nistar. 5. Undirvising fyri serhópar, sum ikki reiðiliga kunnu fylgja hinum. Til oll hesi fimm skal fyrireikast, prentast og greiðast úr hondum serligt undirvísingartilfar. Hetta er ein uppgáva hjá ferðsluráðn- um. Hetta undirvísingartilfar verður sostatt grundstuðulin í menningararbeiðinum. Sjálv- andi skal eisini gerast eitt dygt arbeiði til tess at ávirka fólk við blødum, útvarpi, fyrilestri og filmi. Avirkanin kemur kanska ikki so nógv at rína við tann partin av fólkinum sum orsakar vanlukkur og óhapp, men tað er ógvuliga umráðandi at kunna ávirka ein so stóran part av fólkinum, at tað sjálvt sum ein heild tekur stødu ímóti skilaleys- ari og hættisligari ferðslu. A hendan hátt fáa vit doyvt tær ringastu aggressiónirnar hjá teimum, sum ikki lata seg temja. Ráðsins arbeiði verður at fyri- Føroyar — fleiri vanlukkur í ferðsluni enn nakað annað norðanland ki. Útbyggingin av samferðsluni við vegabygging skapti eina veldiga broyting í ferðsluni uttan at teir sum fyri hesi menning stóðu, hugsaðu um at tað samstundis var neyð- ugt at búgva fólkið út til hetta umskiftið, tí fólkið átti samstundis sum vegir vórðu gjørdir og akfør floymdu inn i landid og fyltu vegir og tun, at verid fyrireikad og moti verad til at liva i hesi motori- seraðu verð. Vit bygdu vegir fyri einar fimti mill. og settu einar 50 mill. árliga í bilar og akfor, men tað var ikki farin ein króna til at fyrireika fólkið til hetta umskiftið. Ti fingu vit stórsta vanlukkutal í ferðsl- uni, sum nakað norðanland hevur. Triggjar ferðir so nógvar ferðsluvanlukkur sammett við fólkatal, vega- longdir og bilatal. Vit missa líka nógv mannaliv av ferðsluávum, sum vit missa á sjónum í sambandi við útinning av dagligum yrki reika undirvísingartilfarið og lata tað prenta. Haraftrat verður neyðugt eftir ráðsins metan og gera ferðslulæru til eina fasta lærugrein í skúlunum. Sum er, er hon ikki tvungin, men vit hava skilt á teimum, sum ráða fyri skúlanum at teir hava hug til at mæla til, at ferðslulæra verður tikin við. Ráðið verður sostatt at halda í oyruni á teimum, sum avgerðirnar taka. Í mars mánaða skrivaði starvs- nevndin til landsstýrið og skúla- stjórnina um at fáa ferðslulæru gjørda til tvungna lærugrein á sama hátt sum skipanin er í grannalondunum. I Danmark og Noregi t.d. er undirvising í ferðslulæru tvung- in, t.v.s. at næmingurin skal igjøgnum ein ávísan setning hvert skúlaár. Í Danmark skal hver næming- ur verða undirvístur í hesi læru- grein 5—6 tímar árliga ella umleið 48 tímar í alt gjøgnum 9 skúlaár. Skipanin í Noregi er 10 tímar árliga ella umleið 100 tímar í gjøgnum 10 ár. Sum ferðsluviðurskiftini hava tikið seg upp her heima hjá okkum, er neyðugt at oll, bæði tey sum ganga, og tey sum koyra, fáa hollastu vitan um ferðslureglurnar. Enn er einki svar komið uppá hetta skriv. Ein nevnd av lærarum og 1 | dagliga leiðaranum hjá ferðslu- ráðnum er sett at fyrireika tað fyrsta undirvísingartilfarið. Men eg meti, at tað er so mikið nógv sum skal gerast til alt undirvis- ingarprogrammið er fult, at tað fara at ganga kanska tvey ár, áðrenn alt liggur klárt. STØRRI KRØV Ráðið eigur eisini at hava sum stavnhald at tey, sum læra at koyra bil fáa uppaftur dyggari læru, enn tey fáa í dag, eins og tað eisini verður neyðugt at hava nøkur skeið fyri tey, sum hava tikið koyrikort í eini tíð, at ein koyribreyt verður gjørd til at læra fólk at koyra í hálku á. Hendan breyt kostar 1,2 mill. krónur, men hon skal einki vidlikahald hava, so rakst- urin verður ódýrur At tað tykist neyðugt hjá teimum, sum hava tikið koyri- kort at halda fram við einum ella fleiri skeiðum, man lítið vera at ivast í, tá ið vit hoyra um eina kanning, sum gjørd er i Miinch- en, sum visir at tad ganga sjey ár, áðrenn tú dugir at koyra bil á tryggan hátt. Tey fyrstu fýra árini veksur talið av óhappum hjá bilstjóranum. Síðani fellur talið, men ikki fyrr enn sjey ár eru farin, er talið komið niður á eitt stabilt stødi. Starvsnevndin heldur eisini, at rådid eigur at virka fyri, at tey, Framhald á síðu 7 eina **xx Føroyingar mugu hava eina nýggja ferðslulóg BORNINI OG TEY ELDRU MUGU DVÍNA Okkum tørvar eina nýggja ferðslulóg. Tann, sum galdandi í landinum er frá 1963 og tað sigur seg sjálvt, at hon kann íkki svara til tíðina í dag, segði Niels Juul Arge í frágreiðing síni á fundi hjá Ráðnum fyri ferðslu- trygd í farnu viku. — Landsstýrið hevur fyri rúm- ari tíð síðan sett eina nevnd til at fyrireika nýggja lóg, men nevndin hevur ongantíð enn verið saman og royndir í betur til tess at royna at fáa nevndina at fáa til arbeiðis, miseydnaðust. Eg vil ti skjóta upp, at vit hidani frá ráðnum senda eina áheitan annaðhvert á nevndarlimirnar at fara til verka ella á landsstýrið um at taka nevndina av og seta eina nýggja, sum hevur vilja til at gera nakað við málið. Á fundinum víst Atli Jensen frá bileftirlitinum á, at tann núgald- andi ferðslulógin er Otidarhosk- andi. Hon átti fyri langari tíð síðani verið ajourførd, segði Atli Jensen, sum samstundis helt fyri, at tað í dag er møguligt hjá eldri fólki og børnum at ganga í ferðsluni. Tað er tann veiki í ferðsluni sum má dvína, segði Atli Jensen. Jákup Lindenskov, landsstýr- ismaður segði, at landsstýrið vil taka spurningin upp, um tað skal seta eina nýggja nevnd at gera uppskot til eina nýggja ferðslulóg. Hann helt, at tað avgjørt er neyðugt við eini tilikari, men visti samstundis á, at landsstýrið tianverri ikki hevur nóg mikið av fólki til at taka sær av ávísum málum, sum t.d. ferðslutrygd Frá fundinum Vit fara í blaðnum í dag at triva í nakað av ti, sum kom ársfundinum hjá ferðslutrygd fram á Ráðnum fyri herfyri I formansfrágreiðing síni, sigur Niels Juul Arge frá arbeiðinum hjá ráðnum, sid- ani tað byrjaði virksemi sítt, og hann vísir á teir trupul leikar, sum ráðið hevur havt hesa tíðina. Hann kemur til ta nidurstødu, at tað undir núgaldandi umstødum einki er í at velja. Ráðið hevur als ikki figgjarligt grundarlag at halda fram við arbeiðnum Hann vísir á, at dagligi leiðarin hjá Ráðnum. Eli Nolsee longu ger fyrireiking- ar til at leggja arbeiði frá sær Fundurin kom tó til ta nidurstødu, at Ráðið eigur og skal halda fram, kosta hvat tað vil. Tað vil siga, at ávarandi myguleikar mugu skilja, at peningur má setast av til endamálið. Endin varð tann, at fundurin samtykti at senda landsstýrinum bræv, har biðið verður um at fáa játtaðar 100.000 krónur aftr at. Skilaleyst Fyri Tórshavnar Kommunu møtti Olavur Michelsen. Hann segði, at tað á sinni tók drúgva tíð at fáa býráðslim- irnar at ganga við til at fara upp í ráðið sum limur. Hetta helt hann vera logið, tí »Havnin er sundursorlað av hesum skilaleysa bilinnflutn- inginum, sum fer frame Vit eiga at læra fólk, at tað er ikki altíð neyðugt at koyra í bili, tað ber jú eisini til at ganga, segði Olavur Michelsen. Ráðið fyri Ferðslutrygd varð sett á stovn í januar mánaða 1976. Tað var tryggingar- sambandið, sum var íbirtarin av ráðnum og landsstýrið tók undir við tankanum og góð kendi, at ráðið varð stovnað Tryggingarsambandið og landsstýrið skuldu lata eins mikið til skuldu kommunurnar skoyta uppí. raksturin og so