hósdagur 28. juli 1977síða 4

————————i——iie2 sosialurin Nr. 49 — 27. juli 1977 Poli M. Mortensen, fulltrúi »Olavsøkan gamla fragd- artíð<, segði yrkjarin á sinni Róðrabátar stevndu inn eftir vágini, kvinnur og menn oman úr fjøllunum, ílatin besta stási, tey flestu í tjóð- arbúna, ið setti veitsludám á Havnina Vit, ið eru komin upp í árini, hava okkurt at minn- ast. Eg var hverja summarferiu á Hoyvíksgarði. Við spenn- ingi fóru vit í fylgi til gongu til Havnar, allir í foroyskum búna. Arið 1930 varð danska flaggið skorið niður av stong- ini á tinghúsinum, og eg stóð beint undir, tá maður: „har dalaði segði ein Danne brog fyri aðru ferð av himli« Annars var hugnaligt at síggja bøndur við rivu og liggjaorvi, keypt frá Sam, til PSA PER Or OOA hoyggingartidina heima i bygdini, tå ið ólavsekan var al Meira hugni og størri upp livilsi var tjóðarhátíðin fyri tey flestu, og hugnaligari var eisini heima å Hoyviksgardi, komu å har nógvir gestir rossabaki um ólavsokuna. Tidin broytir alt og nógv av Olavsøkudåiminum er far- ið, men spell er um tjóðarhá- tíðin bert bleiv eitt Tivoli Hanna Kúrberg Olavsøkan fyrr og nú er ikki tann Fyrr hittust kenningar fyri at minnast gamlar tíðir. Nú verður alt ov mikið drukkið, og ov nógv verður hugsað um vinning. Tað eru eisini alt ov nógv ferðafólk her um ólavsekuna, og tað er mong ein ljót mynd, tey taka heim við sær úr sama. Føroyum Karsten Hoydal skrivar Hugskot hevur Sosialurin biðið meg um at skriva. Tað er so mangt, sum dettur í huga, tá ið ein setir seg at minna seg á farnar ólavsekur. Eg minnist, hvussu árabátar nir vóru vanir at koma skúmandi oman gjøgnum fjørdin við fólki at halda ólavseku, og hvussu bilsin eg varð fyrstu ferð eg sá ein »innstallering« stevna við ólavsokufólki til Havnar. Menn inir sótu fram á kneini og royktu. Eingin ár úti. Hetta mann hava verið um sama mundið, sum fyrsti bilurin í Føroyum, ein lastbilur, alla ól- avsøkuna koyrdi við fólki av Vaglinum niðan á Háls. Túrurin oman og niðan kostaði, minnist Tað verður eisini alt ov | lítið gjert burturúr ólavsek- uni í dag. Fyrr høvdu fólk lit- ið at fara til og fingu kortini nógv meira burturúr ti. Eg haldi ikki, sum tað er í dag, at útimetir og drekking hóska saman Brynjolf Mortensen, arbeiðs- formaður Mær dámar væl ólavsekuna, tí hon hevur stóran týdning fyri samanhaldið i Føroyum. Har hittast frændir, sum kanska ongan aðratíð hava møguleika at hittast. Olav- sekan hevur eisini stóran metnanarligan tydning. Men eg haldi, at tjóðskapardagur in ikki bert skuldi verið hildin meg rætt, 25 oyrur fyri born og 50 oyrur fyri vaksin. Tað varð tikið til, at bileigarin fyrstu ólavsekuna vann sær 600 ki Hetta vóru nógvir pengar tíðini Siålvsølan (automatin) hjá Ísaki var eisini eitt satt undur maskinu. Tú ta av einari slepti einum 25-oyra inn í eina rivu í erva, togaði í eina skuffu, og út kom ein eskja við sukurlátu bommum. Tað versta var, at bernini tyrptust so tett uttan um hetta undurverkið, at tað var næstan Ogjørligt at sleppa fram at hjá tí, sum smæðið var Og so var tað karussellin, sum dró at sær bæði ungt og gamalt Hon mól í klingur nátt og dag í Havn, men kring alt landið Viðvikjandi Olavsøku skránni kann eg siga fyri meg, at itrotturin hevur min stórsta áhuga. Utimøtir á ólavsoku dámar mær einki rad eru útselur á Olavsøku eisini ov nógvar Nikolina Hejgárd Simonsen Olavsøkan kundi verið ein góð veitsla, og fyri nøkur er tað eisini eitt ríkt upplivilsi, men tað er eisini nógv, sum oyðileggur ólavsekuna, t.d. rúsdrekka. Olavsøkan er so fjølbroytt, sum tilber, ti ell fólk hava sínar interessur, og øll vilja hava sin fram. Viðvíkjandi = útimetum, haldi eg, at øll tey, sum ætla at hava utimøti, skuldi sligid seg saman. Sum nú er standa oll og rópa í holið á hverjum øðrum, og tað er ongum til FAKNnsS um ólavsókuna við sínum rossum, leyvum, vagnum og mikla Fyrstu ferð eg skuldi fara upp í hetta tónaleikandi gonguverkið, var eg sum vant so óheppin, at eg fekk ikki pláss, men stóð innanvert í ringinum og helt í eitt ross, tá ið gongd kom á Ég visti mær eingi livandi ráð innum, inn í sjangri uttan at leypa miðjuna á maskinuni, og har varð eg standandi, til hon steðg aði. Hjá mær var einki annað at gera enn at sleppa mær út, so skjótt sum tað ringasta ørvitid var runnið av mær. Eg royndi ongantið aftur at fara upp í karussellina „Mikil á breytum er manna gongd, mugvan tyrpist títt í eldri fólk siga sína hugsan um Olavsøkuna Niels Juul Arge, útvarps- stjóri Olavsøkan er eitt tað besta Uttan ólavsekuna kunnu føroyingar ikki liva Hon er nakað, sum vit eiga at vit eiga fjálga um og varðveita. Men tað harmar meg, at fremm- anda fólk koma higar og spilla okkum hana við sínum ólótaða atburði. Tann ólátaði atbuðrin er hesin: teir ganga í ørviti fyri tað fyrsta, og blanda seg uppí, har teir onki hava at gera, har tað er serstakt fyri foroyingar, m.a. tann føroyski dansurin. Teir koma, uppí dansin, oyði- leggja hann fullkomiliga, og teir gera seg inn á fólk á ólav- seku, íbirta nógv klandur, og vit vita annars tað, at føroy- ingurin als ikki klandrast, bert hann fær frið. Innihaldið er frålikt á ólav- søku. Tað er vónleyst at gera Olavsøkuskrånna meira fjøl broytta