leygardagur 6. august 1977síða 8

sosialurin Nr. 51 — 6. august 1977 Løgmansrødan 1977 Føroyar sum lántakari eiga framvegis álit á altjóða marknaðinum Feroyskur búskapur kann uppá stytri sikt met- ast at vera í sunnum útviklingi, hóast forbrúkið er stórt, og hóast låntøkurnar seinastu árini hava verið munandi, segði Alti Dam, løgmadur m.a. í rødu síni á Olavsøkutingsetuni í Við byrjanini av hesi standa foroyingar í eini steðu, vit valla hava verið í áður Ofta livað í upp- gongutidum, vinnuliga og figgj- hóttanum tillkum slag, at nakað frammanundan, nær hesar hótt- tingsetu hava vit men við fyri stavn av kundi arliga, framman sigast inir foru at gera um seg Ofta hava vit livað í óvissu um vinnuútlitið framyvir, men við slíkum glottum fyri umskiftið hómaðist í stavn, at hesum flottum Men í løtuni gongur vinnuliga og materielt betri enn nakrantið, við útflutningsvokstri sum ong- antid, iløgum sum ongantið áður og betri inntøkumøguleikum enn nakrantið hjá eini heilari tjóð, har nærum hver hond er í vinnu, og samstundis er óvissan um, hvussu leingi hesir meguleikar standa við, størri enn nakrantid, eins og óvissa er um, í hvønn mun teir skaptir verða, kunnu bera upp imóti teim, sum fjara burtur tað, foroyska meguleikar, sum sum fiski 20 árini, har Vissa er um, at hevur sermerkt nnu seinastu roytingar alsamt eru hendar í fiskimynstri, skipasløgum, við gerdarhættum og viðvíkjandi kaslogum. dentur hevur verið vara við í kom gdur á, fer at 1ndi tid Ovissan vidvikur ti orku, vit , ar , Ovissan vidvikur ti orku, vit eiga, til at laga vinnuna eftir teim broytingum, sum nú henda oftari og skjótari enn frammanundan eiga, til at laga vinnuna eftir teim broytingum, sum nú henda oftari og skjótari enn framman undan Vit hava árini frammanundan megnað at framt umleggingar í stórt mát, vit veiðu flota, sum hevur verið so væl út gjørdur, at hann liduliga hevur nytt ein veiduhått fyri og annan eftir, men hava tå veidunøgdirn eiga ein ar ella kvoturnar verið so rúmar, at ikki hevur verið neyðugt at læsa eitt ávíst tal av skipum til ella inni í åvisum hava vit oftast havt slikt skåkbrå til um hugsunnar, at loysnir funnust. Fjøltåttanin av veiduflotan åvisar veiduhættir kvotum, og it åtfluttu munandi meir i 1975. Meginparturin var fiskur um, sum byrjadi fyrst i seksti- årunum vid linubåtaflotanum, helt fram miidjan sekstiárini við kraftblokkaveiðuni og síðan við saltfiskatrolarunum hesum rækju-, svartkalva- og hemara- flotanum í sjeytiárunum eins væl og útbyggingin av heima- flotanum eru orsekin til, at so væl hevur gingist við tillagingini fryst i- og seinast í árum og við til broyttar umsteður. Krøvini til henda flota og tillagingarevni hans eins og til okkara samráðingarevni og fyri- skipingarevni í lóggávu og um- siting herðast alsamt í hesum árum og kanska serliga í 1977 og 1978, sum eru fyrstu árini aftaná ta kollvelting innan umstødur og veidumøguleikar, sum 200 fjórð- inga fiskimarkini hava framt. Teir meguleikar vit eiga, neyðugar fyriskipanir og útlitið annars, vil eg greina nærri undir umrøduni av uttanlanda rådingunum og av teim urslit- sam- um, sum fyribils eru rokkin Utflutningsframgongdin, sum byrjadi aftur seinnu helvt av tå bytislutfallid i uttan- landahandli okkara batnadi aft- ur, og allur flotin kom aftur i vinnu, helt å alt årid 1976 og tad, 1975, sum farid er, av 1977 Samladi utflutningurin i 1976 mill. kr. ella meira enn i 1975, var soleidis 631,4 167,5 mill. kr og fyrra hålvår i år er hann 360 mill. kr. ella umleið 100 mill. kr meira enn sama tidarskeid í fjør Arið í ár tykist sostatt aftur at hvat samlaðum út syna met fluttningi viðvíkur.og hetta bæði tá mett verður í dagsins prisum og í 1970-krónuvirði Verður indeksið í býtislutfall inum í uttanlandahandlinum sett til 100 í 1970, var tað 128 í 1973, 82 í 1975 og 90 í 1976. Her- umframt hevur í 1977 ivaleyst enn ein batnan verið, soleiðis at vit í dag hava vunnið munandi aftur mótvegis teim afturstig- um, sum oljukreppa og kon- junkturfall annars í 1974 og 1975 vóru orsok til. Hava vit útflutt meir í 1976. eisini innflutt munandi meir enn fyrr, nevniliga fyri 789,3 mill. kr. mótvegis 651,2 1 1975, men av vóru so- nevndar konsumvørur t.e. fødi- og drekkivørur, klædnavørur, innbúgv, bilar o.a. fyri 325 mill. kr., råvørur til landbúnaða, fiskivinnu og idnað (herundir skipasmiðjur) og olja til vinnu- livid fyri 225 mill. kr. og iløgur í maskinur, flutningstól til idnad- in og skip fyri 240 mill. kr. íalt. Bert til skipakeyp uttanlanda vóru nýttar umleið 160 mill. kr., so stórur partur av innflutning- inum í 1976 er nýttur á ein slíkan hátt, at framleiðsluamboð okk- ara, sum eru grundarlagið undir framtíðar vinnu, eru útbygd munandi. Hallið á gjaldsjavnanum, sum i 1975 var umleið 123 mill. kr., bleiv í 1976 112 mill. kr. ella nakað minni enn í 1974, tá hallið var 118 mill. kr. I år er eisini væntandi, at hall verður á gjaldjavnanum mót- vegis útheiminum, men hóast skipainnflutningurin í 1977 ikki verður stórvegis minni enn i 1976, kann ein í dag meta, at hetta hall ikki røkkur tilikum hæddum, at orsøk er til serlig tiltøk. So leingi tad eru iløgu- vørur heldur enn bruksvørur, sum eru orsøkin, ber til at hava hall nøkur år å radi. Sammeta vit t.d. útflutning og innflutning í 1970-krónum og taka skipainn flutningin burturúr, so sær myndin soleiðis út so er hesum Utflutningurin var i 1970 259,7 mill. kr. og i 1976 364,5 mill. kr. Innflutningurin var í 1970 219,5 mill. kr. og i 1976 338,1 mill. kr Samlaða ílogurnar í einum sam- sindur um tað álit, sum innan fyri einstakl- felag siga vanliga eitt ingavirksemi og hjá ti almenna framtíðina i samlada upp- sindur um ta verður sett til hátt sparingin sama sigur eitt konsolidering hendir, og skáka sum um moguleikarnar fyri at sær undan møguligum hátta føllum í framtidini Almennu og vinnulivs- og einstaklingailogurnar í 1976 vóru 500 mill. kr. mótvegis 460 í 1975 og 400 í 1974 Samlaða sparingin í 1976 var 168 mill. kr. mótvegis 406 árið fyri og 361 í 1974. Figgjarvidurskifti annars Hesi år øgur eru framdar enn ådur og ar tær skiftandi umsteðurnar, fiskivinnan hevur virkad undir, hava sett stør krøv til orku andskassans at lata iskoyti til vinnuna, hava vit tikið nakað av ánum uttanlands, men í mun til samlaðu figgjarorku okkara eru har sterri almennar | esi lån av útlendingum ikki mett ov stór at vera. Inntøkur landskassans eru munandi oktar tvey tey seinastu árini, hóast skattleggingarstigin í 1975 og 1976 hevur verið óbroyttur og fyri 1977 er lækk- aður. Tað sama kann verða sagt um tollinntøkurnar. I 1975 var ein hækking á nøkrum íkki- neyðsynjaverum, men síðani eru ongar tollhækkingar farnar fram. Tann sterri innflutningur- in hevur gjørt tað, at tollinn tokurnar hjá landskassanum hava havt ein rættiliga stóran vøkstur. Samstundis sum hesin stóri vekstur hevur verið í inn- tøkunum, so kann um krøvini til landskassan verða sagt, at tey hava ikki verið minni. Hesum krovum má ansast eftir, so tey fáa sín frama á tann mest skila- besta hátt fyri samfelagið í ollum tess liðum. Hóast eina vaksandi figgjar- lóg hevur tað ikki verið hildið beint at figgja allar iløgur yvir raksturin á fíggjarlógini. Skuldi vegaarbeiðið, ið er tað farið Eisini drekkiverurnar eru uppí tí vaksandi innflutninginum