mikudagur 3. juli 2002síða 10

Nr. 124 - 3. juli 2002 19 Nr. 124 • mikudagur • 3. juli 2002 • 76. árgangur • www.sosialurin.fo Heimasíðan hjá Klaksvíkar Róðrar- felag er plássið, har róðraráhugað hittast og fáa upplýsingar UPPLÝSING Jóannes Hansen Samskifti og upplýsing. Tað eru tvey av lyklaorðun- um nú á døgum. Ikki minst tá tað snýr seg um ítrótt, ítróttarfólk og ítróttarkapp- ingar verður nógv gjørt burturúr. Bæði úti í heimi og eisini í Føroyum. Tað er synd at siga, at kappróðurin altíð hevur fingið so stóra rúmd. Bur- tursæð frá frásøgnunum í útvarpinum, sum hava ver- ið á skránni, síðani Útvarp Føroya sá dagsins ljós í 1957, og sum hava verið væl umtóktar alla tíðina, so var í mong ár lítið gjørt burturúr. Nú er eitt sindur av vend komin í, og tað er ikki minst á internetinum, at kappróðrarprátið gongur fyri seg, og at kappróðrar- tíðindi eru at frætta. Nógv vitja Eingin ivi er um, at heima- síðan hjá Klaksvíkar Róðr- arfelag er tann, har mesta ferðslan er hjá kappróðrar- fólki og kappróðraráhugað- um. – Nú, meðan kappróðrar- árið er í hæddini, verður heimasíðan nógv vitjað. Frá sunnudegi og til miku- dag liggur talið á vitjandi um átta hundrað um dagin. So fellur tað eitt sindur fram ímóti vikuskiftinum, men sunnudagarnar er talið aftur høgt. Hetta sigur Kristian Eli Zachariasen. Hann er for- maður í Klaksvíkar Róðrar- felag, og tað eru hann og Fróði Waag, sum er kassa- meistari í felagnum og sum eisini rør við Klaksvíking- inum, sum standa fyri heimasíðuni, krf.fo. – Mettalið av vitjandi var, tá kappingin var á Scilly oyggjunum. Tá dagførdu vit alla tíðina, og tá lá talið á vitjandi onkran dagin uppi á fimtan hundrað, greiðir Kristian Eli Zach- ariasen frá. Nógv tilfar Nógvar heimasíður, sum hava við ítrótt og ítróttarfel- øg at gera, síggja veruleik- an út frá sínum sjónarhorni. Tað vil so vera. Heimasíðan hjá Klaksvíkar Róðrarfelag sær eisini veruleikan út frá støðuni hjá felagnum, men skrivingarlagið og tilfarið, sum eru á heimasíðuni bera boð um, at málbólkurin ikki bara eru tey, sum eru í og sum hava áhuga í Klaks- víkar Róðrarfelag. – Vit royna at leggja okk- um eftir ikki at vera so ógvuliga lokalir. Vit ynskja, at tað skal vera áhugavert hjá øllum kappróðraráhug- aðum at koma inn á síðuna. Vit halda, at talið á teimum vitjandi boðar frá, at fólk sum heild eru nøgd við síð- una, staðfestir formaðurin í Klaksvíkar Róðrarfelag. Úr rúgvuni av tí, sum er at finna á krf.fo, er mynda- røð av endaspurtunum og myndir av vinnarunum. Kristian Eli Zachariasen var í Vági leygardagin, og longu sunnudagin vóru myndir frá tí kappingini at síggja á heimasíðuni. Har eru úrslit og tíðir og støður í kappingunum, og so eru samrøður við rógvarar. Ikki bara úr Klaksvík, men eis- ini úr fleiri av hinum feløg- unum. Á nógvum heimasíðum eru nógvar lýsingar. Á heimasíðuni hjá Klaksvíkar Róðrarfelag er búmerkið hjá høvuðsstuðlinum hjá felagnum. Tað er Norðoya Sparikassi. Har er okkurt annað búmerki, men har eru ikki nógvar lýsingar. Høvdu tit ikki havt møguleika at vunnið fitt at pengum burturúr síðuni, tá tað eru so mong, sum vitja tykkum? – Vit hava ikki hugsað soleiðis. Higartil hevur hetta verið eitt frítíðarítriv hjá okkum, sum vit halda er spennandi og stuttligt. Fyrst og fremst tí vit hava stóran áhuga í kappróðri. Um tað fara at verða fleiri lýsingar á síðuni, veit eg ikki. Tað fer tíðin at vísa. Fyribils gleðast vit um, at undirtøkan hevur verið so góð, sum hon hevur verið higartil, sigur Kristian Eli Zachariasen, sum veit um fleiri útisetar, sum brúka heimasíðuna krf.fo at kunna seg um gongdina í kappróðrinum í Føroyum. 800 kaga inn á gólvið um dagin Kappróðurin í Vági gekk sum smurt, og tað kann roknast við, at tað fer at ganga uppaftur skjótari, tá tað annan leygardag fer at verða kappast í Miðvági FYRIREIKING Jóannes Hansen Formaðurin í Róðrarsam- bandinum hevur fyrr í summar sagt her í blaðnum, at tað næstan er vorðin ein eyka kapping, at fyrireikar- arnir av kappróðrunum eru so nærlagdir, tá teir gera klárt til kappingina, og tá tað verður kappast. Teir í Vági stóðu avgjørt einki aftanfyri hinar, sum hava havt ábyrgdina av kappróðrunum. Undanfarin ár hava vit fleiri ferðir víst á óskikkin, sum tað hevur verið, at tað ikki hevur ver- ið klárt at senda fyrstu bát- arnar avstað klokkan trý. Tað hevur bitið seg í hælan soleiðis at skilja, at tað hevur drigið langt út, áðr- enn 10–mannaførini hava róð. At hesin óskikkurin nú er fullkomuliga burtur var týðuligt í Vági. Kanska restaðu klokkuni nøkur sekund í trý, tá 5–manna- førini við dreingjum vórðu send avstað, og klokkan var fimm minuttir í hálvgum fimm, tá Nólsoyingurin sum tað síðsta av teimum fimm 10–mannaførunum kom á mál. – Alt gekk upp á stás. Onkra ferðina noyddust vit, sum vóru inni á málinum, at rópa á teir úti á málinum um at bíða eitt sindur, tí vit vóru ikki heilt klárir. Tað er ikki komið fyri ofta áður. Tað sigur Hannis Joen- sen, formaður í Róðrarsam- bandinum, sum sjálvsagt er sera fegin um, at tað fram- gongdin á hesum økinum, sum er so týdningarmikið fyri áhugan hjá rógvarum og áskoðarum, hevur verið so stór tey seinastu árini. – Sjálvandi er tað øðrvísi at hava ábyrgdina, tá tað verður róð á øllum trimum málunum, enn tað er, tá tað bara verður róð á 1000 metrum. Men higartil hava allar kappingarnar gingið sera væl, ikki minst tí fyrireikingarnar hava verið til UG, heldur Hannis Joensen. Metið í Miðvági Annan leygardag verður kappróður í Miðvági. Har verður bara róð á 1000 metrum ella kanska á eitt sindur styttri teini enn so. Róðrarøkið er frá grótkast- inum og inn ímóti sandin- um niðanfyri fótbóltsvøllin. Tá tað fyri fýra árum síð- ani varð kappast á hesum teininum, vóru allar kapp- ingarnar av, tá klokkan var seks minuttir yvir fýra. Tað ber ikki til at avgreiða róðr- arnar skjótari enn so, og tað er heldur eingin orsøk til tað. Bæði róðrarfólkið og áskoðararnir á økinum og frammanfyri útvarpstólini skulu hava tíð til at sodna kappingarnar og úrslitini, og tað skal helst ikki verða soleiðis, at tað ikki verður tíð til at heiðra bátar, bygdir og býir við vinnarasangum. Tað ber bara til at rógva kapp í Miðvági, tá tað er fløðandi sjógvur. Tí verður kappróðurin annan leygar- dag ikki klokkan 15, sum hann vanliga plagar at vera. Hannn verður eitt sindur seinni, men akkurát nær fyrsti starturin verður, fingu vit ikki at vita í gjár. Heimasíðan hjá Klaksvíkar Róðrarfelag man uttan iva vera mest vitjaða róðrarsíðan á alnetinum Miðvingar mugu laga seg eftir sjóvarfallinum 19 18 Nr. 124 - 3. juli 2002 UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Minus til oljugrunnin Fallið á altjóða virðis- brævamarknaðunum hevur eisini ávirkað úr- slitið hjá norska olju- grunninum. Fyrsti ársfjórðingurin royndist væl hjá olju- grunninum, men nú vísir tann seinasta upp- gerðin, at í apríl- ársfjórðingi fall virðið á virðisbrøvunum og partabrøvunum, sum grunnurin eigur, 3,3 prosent. 60 prosent av peng- unum hjá norska olju- grunninum eru settir í virðisbrøv og hini 40 prosentini í partabrøv. Húsini dýrka Tað lítla arbeiðsloysið og tann lága rentan í Bretlandi ávirka nú húsaprísirnar. Sambært ráðgevingarfelagnum Nationwide hækkaði húsaprísurin 3,3 pro- sent í meðal í juni, og felagið væntar, at prísurin fer at hækka umleið 18 prosent í ár. Búskaparfrøðingar vænta, at tann stóri prísvøksturin fer at noyða Bank of England at seta rentuna upp. Men aðrir serfrøðingar vísa á, at inflasjónin í Bretlandi er bert 1,8 prosent, og tað fer ikki at skunda undir eina rentuhækking. Serliga í London-øk- inum er tað dýrt at keypa sær eini hús í dag. Sambært Nation- wide er meðalprísurin í sjálvum London farin upp um 200.000 pund ella slakar 2,3 milliónir krónur. Nærkast gjaldssteðgi Hildið verður, at tann kreppurakta ameri- kanska telefyritøkan WorldCom fer í gjalds- steðg fyrsta dagin. Mánadagin boðaði fyri- tøkan frá, at hon hevur steðgað afturgjalding- ini av einum láni, og hetta tulka serfrøðingar sum fyrsta stigið ímóti gjaldssteðgi. Sam- stundis hevur fyritøkan sagt, at hon hevur víðk- að kanningarnar, sum hava avdúkað umfat- andi óreglusemi í bók- haldinum. Úr Norðurlondum: Framvegis nei til ES Ein meiningakanning í Noregi vísir, at tað er framvegis ikki meiriluti fyri norskum limaskapi í ES. 47 prosent av teimum spurdu siga, at tey høvdu atkvøtt ímóti limaskapi, var fólkaat- kvøða nú, meðan 42,4 prosent siga, at tey høvdu atkvøtt fyri. Samanborið við eina kanning fyri einum góðum mánað síðani hava bert fáir norð- menn broytt støðu. Tá vóru 47,2 prosent ímóti limaskapi og 41,5 pro- sent fyri. Hildið verður, at tað er tann politiska tøgnin um ES-limaskapin, sum ger, at ongar broyt- ingar eru. Serfrøðingar siga, at tað eru teir po- litisku flokkarnir, sum mugu fáa orðaskiftið í gongd, men í sitandi stjórnarsamgonguni er avgjørt, at ES-spurn- ingurin skal fáa frið. Kostar eina mia. krónur Tað fer at kosta Dan- mark umleið eina milli- ard krónur at hava for- mansskapin í ES tað næsta hálva árið, men tað er væl hugsandi, at tann endaliga rokningin verður uppaftur størri. Tann størsta einstaka útreiðslan eru trygdar- tiltøkini, sum verða sera umfatandi teir næstu mánaðarnar. 4.000 løgreglumenn skulu til arbeiðis, tá ymsir fundir verða, og mett verður, at trygdar- tiltøkini fara at kosta einar 580 milliónir krónur. Men tað kostar eisini at fundast, og sjálvir fundirnir eru mettir at kosta donsku skattgjaldarunum 148 milliónir krónur. Nógv verdir Ein nýggj virðismeting í Noregi vísir, at presta- garðarnir hjá norsku kirkjuni eru nógv meiri verdir enn higartil hildið. Eftir gomlu virðismetingini var virðið á prestagørð- unum 580 milliónir krónur, men tann nýggja metingin sigur, at teir eru 1,1 milliard krónur verdir. Tað merkir, at í meðal er ein norskur prestagarður 2,4 milliónir krónur verdur. Hægstirættur í Kili hevur steðgað rættar- málinum ímóti fyrr- verandi einaræðis- harranum, sum var ákærdur fyri morð og burturflytingar PINOCHET-MÁLIÐ Árni Joensen Fyrrverandi einaræðisharr- in í Kili, Augusto Pinochet, sleppur undan rættarsókn. Tað avgjørdi hægstirættur í Santiago mánadagin. Sam- bært rættinum livir Pino- chet so mikið illa, at hann er ikki førur fyri at fara undir eitt rættarmál. Fyrrverandi einaræðis- harrin, sum stýrdi Kili í 17ár, var ákærdur fyri brot á altjóða mannarættindini, morð og burturflytingar. Seinastu árini hava fleiri sakførarar roynt at fáa hann drignan í rættin, men hvørki teir ella onnur eru ovfarin av úrskurðinum hjá hægstarætti, verður sagt úr høvuðsstaðnum Santiago. Fýra av teimum fimm hægstarættardómarunum atkvøddu fyri úrskurðinum, meðan tann fimti atkvøddi fyri, at Pinochet kundi koma fyri rættin. Teir fýra dómararnir siga, at tann 86 ára gamli Pinochet er so heilsuveikur, at rættarmálið ímóti honum kann ikki halda fram, og at tað kann heldur ikki takast uppaftur. Sambært ákæruritinum var fyrrverandi einaræðis- harrin ákærdur fyri at hava givið serligum drápsligum hjá herinum boð um at beina fyri viðhaldsfólki hjá sosialistisku stjórnini, sum Pinochet koyrdi frá í 1973. Umleið 3.000 fólk hvurvu tey 17 árini, Pinochet sat við valdið í Kili. Flogskiparin á russ- iska ferðamanna- flogfarinum var ov seinur at gera eftir boðum frá eftirlitin- um. Tí stoyttu flogfar hansara og eitt flutn- ingsflogfar saman FLOGSAMANSTOYTUR Árni Joensen Starvsmenninir í sveitsiska flogeftirlitinum róptu á flogskiparan umborð á tí russiska Tupolev TU-154- flogfarinum og bóðu hann taka flogfar sítt longur nið- ur, tí eitt flutningsflogfar var á somu kós. Men russ- iski flogskiparin aktaði ikki boðini. Ikki fyrr enn sveits- isku eftirlitsmenninir høvdu rópt á hann tríggjar ferðir, tók hann flogfarið niðureftir, men tá var ov seint. Teir báðir flogskiparar- nir, sum vóru einsamallir umborð á Boeing 757- flutningsflogfarinum, fingu eisini boð um, hvat var á vási. Teir royndu at broyta kósina, men ov seint var. Løtu seinni stoyttu tey bæði flogførini saman í 12.000 metra hædd uppi yvir Bodenvatninum har suðuri í Týsklandi. Russiska flogfarið var á veg úr Moskva til Barce- lona og hevði millumlent í Múnchen á vegnum. Flutn- ingsflogfarið, sum flutn- ingsfelagið DHL átti, var á veg úr Bahrein til Brux- elles. Umborð á russiska flog- farinum vóru 57 ferðafólk og manningin, sum taldi 12. Av teimum 57 ferða- fólkunum vóru umleið 50 børn og ungdómar. Allan gjár leitaðu týsk bjargingarlið eftir vrak- pettum og líkum nærhendis Bodenvatninum. Men ar- beiðið var torført, tí vrak- petti sløgdust í einum øki, sum er umleið 30 ferkilo- metrar stórt. Tann svarti kassin í tí russiska flogfarinum varð funnin í gjár. Kassan úr úr flutningsflogf arinum høvdu menn ikki funnið, og týsku myndugleikarnir siga, at hann er kanska dottin niður í Bodenvatnið. Týski flutningsmálaráð- harrin, Ulrich Múller, segði í gjár, at vanlukkan eftir øllum at døma stóðst av einum tí, sum hann kallaði eitt menniskjaligt mistak. Týsku loftferðslumyndug- leikarnir siga, at annað- hvørt flogeftirlitið ella annar flogskiparin mistók seg. Pinochet sleppur undan rættarsókn Flogskiparin aktaði ikki boð, fyrr enn tað var ov seint Mynd: Reuters C M Y K 18