leygardagur 24. september 1977síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 64 — 24. september 1977 Ljóskastarar í ymsum lit- um senda sítt bjarta ljós móti pallinum, har dugna- ligir guitarleikarar lata ljóðfor síni senda sínar taktfostu tónar út millum teir hugtiknu áhoyrarar- nar. Undir liðini á teimum situr klaverleikarin hopp- andi á stólinum, og leikar klaver væl og virðiliga, í samljóð við guitararnar. Trummusláarin, sum r í hinum horninum á pallinum, er heldur pass- ivur í løtuni, men bidar al- sit 1 1 i spentur til hann sleppur framat vid einari feitari trummusolo. Alt fyri seg í bestu dansitakt, og kemur tað eisini til sjóndar hjá teimum hálv- vaksnu áhoyrarum, sum hava ilt við at sita friðar- lig á stólinum. Hetta eru ikki hugleið- ingar frá eini poppkonsert gongur Religigsir meinbogar hava mangan verið í Sjónleikarhúsinum ella einum dansikvøldi í Tórs- hell, sum fór fram á nakað sama hátt. Hetta er kristi- lig samkoma í Tórshavn anno 1977. Kingo er vorð- in avloystur. Hann er ikki INN longur. Ja, hví ikki? Kann hetta savna fleiri fólk um guðs- trúnna í dag, so er nóg vunnið. Ikki rokni eg við at Várharra tekur hetta illa upp. Hví skal fanin altid eiga tey bestu løgini? Tá ein skal skriva nakr ar reglur um átrúnað, kann ein ikki annað enn festa seg eitt sindur í tann babylonska hurlivasan, sum er farin fram i Før- oyum árini, og bert tykir at vinda uppá seg Nýggjar meinigheitir stinga seg upp sum hundaland meginpart- seinastu urin kemur uttaneftir, og klandrið er stórt millum tær ymisku. Er ósemja innan eina grein, fer onkur burturúr, og, eins og í tí privata initiativinum, byrjar ein fyri seg sjálvan. Hetta hevur verið lagið. Foroyingurin hevur al- tíð verið guðstrúgvin. Bátur fór ikki frá lending uttan sálmur varð sungin, ti hjá gamla føroyinginum vóru allar langferðir eisini vandaferðir. Tað ráddi um at hava Gud við, um tú skuldi koma heilskapaður heimaftur, og ikki minni um tú ikki vann upp havn attur. Guðstrúgvin var savn- an hjá foroyingum. Gamalt orð sigur, at trúgvin kann flyta fjøll. Í yvirførdum týdningi er hetta helst beint, men tað guðstrúgvin í dag av ávísum verður nýtt til, er ikki at flyta fjall, men seta fólk í politiskar básar. Tað er enntá hent her í Føroy- um, at ein ávísur polit- iskur flokkur fult og heilt trýr seg hava einkarrætt á alla guðstrúgv. Hetta er at vanvirða ta guðstrúgv, sum altid hev- ur verið og er tað dyr mætasta hjå okkum før- oyingum. At nýta trúgv sum handilsvoru líkar okkum ikki Í hesum døgum hevur Før- hesa utlendingur verid i oyum, sum vid almennum fundum hevur ført eina so andstyggiliga propagandu fyri ti allar fulasta, sum fer fram i heiminum i dag, og vid heilum og hålvum lygnum roynir at ørkymla folk politiskt. Her i Føroyum taka vit ikki undir vid ti partvist okkum fáa frið... miseydnaða politikki, sum fer fram í Sovjetsamveld- inum í dag, men taka vit líka lítið undir við tí, sum fjarskrivarar um allan heim boðaðu frá fyri ikki so langari tíð síðani úr Chile: Harðskapurin var øgiligur, fleiri túsund vóru myrd alment, líkini slødd- ust um gøturnar og í åum, alt fyri at ræda folk og køva eina og hvørja mot- stødu fyri bert at taka eitt einstakt dømi úr ti fria vesturheiminum Lat okkum førovingar fáa frið. Her eru heidningar. Um dagsskúlabernini í Havn eingir sunnu- fingu eina mynd av Lenin, rokni eg ikki við, at tey hava tikið skaða av ti. Hetta er at undirmeta tað, sum tey hava lært í sun- nudagsskúlanum. Vælsignaðir — lat okk- Tórfinn Smith um fáa loyvi til hvor sær at dyrka okkara guðs- trúgv í kirkju, meinig- heitshúsi ella aðrastaðir, og lat okkum doyva alt hitt í eini feitari trummu- solo.… Tórfinn Smith mót dansinum og dømt hann til heljar Okra forfedrar vóru dansimenn, men teir vóru eisini kirkjumenn. Teir søgdu: »Først skulle vi til kirken fare«. Sofus Pedersen, fyrrv. lærari, Vågi, helt hesa rødu i Havnar klubba, tå ið sumb- ingar fingu Europa-virdislønina fyri fólkalist 1977 handaða. Fyrst må eg takka stovn- inum F.V.S. í Hamburg fyri tann stóra heiður at bjóða mær við til hesa há- tidarløtu Í 1927 gjørdu okur eina sera væleydnaða dansiferð til Keypmannahavnar. Okur vóru 50 fólk — fjøldin úr Sunnba. Um hesa dansiferð havi eg skrivað grein í >Varða- num« 1929 bd. 9. Eg skal mær at siga inn- gangin til nevndu grein. Høvudsorsøkin til at ferðin kom i lag, er óivað tann stóri ansur, ið kykn- aður er upp víða hvar í londum fyri loyva mentaðum øllum ti, ið gamalt og dygdargott er, og her eig- ur hin viðgitni týskarin dr. Heinitz sin góða. tí it hin føroyski dansur er ða ker ti h. nr | inu | á ri ÞÁ } r løs um i t mom na Hamburg kastaði út um nærsagt allan heimir Hesin dr. Heinitz var lær- ari við musikkonservator- ii i Hamburg. Hann búði hjá mær, tá ið hann var í Sunnba. Okur kvóðu og sungu ein hóp inn á band hjá honum. Um tað finnist enn í Hamburg í dag er ein spurningur, tí býurin varð herviliga illa bumbaður í seinasta heimsbardaga. Tað vóru fýra gamlir menn, ið kvóðu inn á band, hin elsti 86 ár, men hann ristist so illa á mål- inum, at lítið kom við av tí hann kvað. Eg minnist, hann var so rørdur av hes- um, at tár runnu og hann helt fyri. Sum frúgvin Margretha segði: »Onk- untið var min fótur so lættur henda dag í fjør.« Hann og hinir høvdu verið av bestu kvødarum. Eitt undraði meg, hvussu gjøgnummusikalskur dr. Heinitz var. Eg kvað og sang fyri honum mong ymisk log, meðan hann sat við skriviblokkinum og festi nótarnar á blað. Letu seinri murraði hann alt fyri mær púra beint. Hann var jú lærari við musikkonservatoriið i Hamburg. Av ti, at tað verða 50 á í november síðan okur vóru dansiferðina í Keypman- nahavn, loyvi eg mær at triva leysliga í okkurt viðvikjandi ferðini. Ferðin var ókeypis frá byrjan til enda. Tann, ið stóð aftanfyri ferðina figgjarliga, var Politiken og Berlingsga. Høvuds- maðurin, her heima fyri at fáa ferðina ílag, var Petur Nolsee. Fyrsta kveldið okur komu niður bjóðaði kenslumálaráðharrin okk- um í kgl. leikhúsið at síggja sjónleikin Hakun Jarl, og var tað eitt ógloy- miligt kvold. Okur dansaðu tvey kveld á kgl. leikpallinum, 2000 áskoðarar hvert kveldið. Krisjan kongur takkaði okum fyri tann søguliga dansin. Leikpallurin var gjørdur til hugnaliga roykstovu og gjørdi tað alt dupult hugnaligt. Dansurin var lagdur saman við balettini, so tað var skiftivis ballettin og okur, ið høvdu una. Tvey kveld dansaðu okur á Ráðhúsinum. Har røddu teir kendi Knud Rasmu Froyken. Chr. Djurhuus fyrrverandi løgmadur helt framførsl- enninir sen og Peter eisini reðu. Aðrenn dans- að var greiddi eg frá inni- haldinum í kvæðum og visum, ið kvødast skuldu. Allastaðni var fagnaðurin stórur. Ríkisstjórnin bjóðaði okum morgunmat. Aftaná tráddu okur dansin á Krisjansborg og Oliver Effersøe landstingsmaður segði, at tað var fyrstu ferð foroyskur dansur var troðin á Krisjansborg. Ein dag bjóðaði Krisjan kong- ur okum til kaffi á Fre- densborg og drottning Alexandrina var sjálv við at skonkja kaffi. Hvor dagur fór við veitslum og innbjóðing- um. Angleterre Wivel (seinri Wiveks) Feroy- ingafelag, Magasin, Il- lum, Daells, Tuborg, Fre deriksborg, Kronborg og forngripagoymslum. Sein- ast å Politiken, har dans urin gekk til ljósan morg- un. Eg skal líka nevna eina sjáldsama hending. Við í dansiferðini var m.a. Har- gabóndi úr Sumba. Hann hevði fyri fleiri ár um síðan dripið ein veðr ið var so framúr stórur og UV