leygardagur 8. oktober 1977síða 6

Síða 6 sosialurin Suðurstreymoyar Javnaðarfelag byrjar fundarrødina: Seinasta vetur setti Suðurstreymoyar Javnaðarfelag niður nakrar arbeiðsbólk- ar, sum síðani hava arbeitt við ymiskum málum. Ein av hesum bólkum, løntak- arabólkurin, skipaði fyri fundinum sein- asta tyskvøld, har nidurstødan, sum bólkurin var komin til, varð framløgd. Hugsanin við hesum er at nýta niður- støðuna hjá bólkinum sum grundarlagið undir framhaldandi tjaki í feløgunum — og ikki minst her i blaðnum Fiskimannamål Fiskimannainntøkurnar hanga lutvist saman vid, hvussu høgur prisurin er å fiski og eisini saman vid, hvussu nógv verður fisk að. Afturat hesum koma tó tær almennu veiting arnar. Hesar verða latnar har tørvurin er fyri at tryggja fiskimonn- sterstur im eina mest møguliga ri- miliga urtøku. Tå havt verður í huga, hvussu nógv samfelagið er grund ið á ti, sjónum er sum kemur upp úr eyðsæð, at samfelagið eigur at trygg ja fiskimonnum: 1. eina minstuløn, sum í hvussu er ikki er lægri enn vanlig arbeiðsmannalen á landi 2. har tað er neyðugt so mikið av iskoyti til fiski prisirnar, at tað verður fiskimonnum ájavnt við bestu á landi. tryggjað innteku tær Arbeiðaramál Rættuliga nógv mál, sum viðkoma arbeiðarum logting- kunnu á- setanir um fritidarløn, ar- beiðsviku og dyrtidarvid verða avgjerd í inum. Nevnast jr i Fiskimannaúrtekurnar hanga lutvist saman við, hvussu hagur prisurin er á fiski og hvussu nógv verður fiskað bót. Hetta eru mál, sum í Danmark til domis verða greidd millum felogini á arbeiðsmarknaðinum. Men landsstýrið eigur eis- ini her at hava ábyrgdina av, at verkamenn ikki verða eftirbátar á hesum okjum. Og tað kann í hes- um sambandi verða mint á, at arbeiðsvikan í Dan- mark t.d. longu er komin niður á 40 tímar, og eigur hetta mál at verða tikið upp her hjá okkum nú eis- ini. Landsstýrið og flokkur- in eigur í hesum spurning- um at hava eitt neyvt samband við arbeiðarafel- øgini. Vit meta, at arbeids- loysisgrunnur eigur at verða settur á stovn sum skjótast Viðvíkjandi er tað okkara ein nýskapan eigur at fara flokkin og flokkinum metan, at fram millum fakfelogini, soleiðis at javnaðarflokkurin = aftur kann identifiserast við ein irbeiðara- og fiskimanna- flokk. Eftirlønar- vidurskifti Tað er ógvuliga stórur munur á, hvussu okkara borgarar eru fyri, hvat eftirløn viðvíkir. Tæn- astumenn t.d. fáa eina eft- irløn, sum er ein åvisur partur av teirra løn an aðrir løntakarar »bert« fáa fólkapensión, ið er nógv minni. Vit meta, at með- hetta ikki er rætt, og veksur bert um tann frammanundan stóra munin millum hesar stættir. I Danmark er rættuliga nógv frammi, at øll eiga at pension »lika Hesa åskodan fåa somu pension« hava vit líka-pensiónin sjálvandi at vera hægri enn tann nú eisini, og eigur verandi fólkapensiónin, sum í veruleikanum er alt ov lítil Eisini eigur at verða strongt á nevndina, sum arbeiðir við eini megulig- ari >ATP( skipan í Føroy- um, um at koma við ein- um áliti Dagpeningaskipan Tað er tíverri ein veruleiki, at vit eru rættu- ligir eftirbátar, tá talan er um sjúkratrygd hjá ikki- fastløntum lentakarum. Meðan fastlont eru eins væl fyri og teirra arbeiðs- felagar í okkara granna- londum, so eru ikki-fast- lent nógv verri fyri. Í ringasta føri kann ein slik- ur, sum gerst sjúkur, ong- an stuðul fáa. Hetta halda vit eru 6- tolandi viðurskifti. Sjálvt um tað í samgongusátt- málanum er ásett, at ein rå | Nr. 68 — 8. oktober 1977 Arbeiðsfólk fáa >bert< fólkapensión Trygd á arbeiðs- plássinum Víst hava vit fingið eina lóg um trygd á arbeiðs- plássinum, men tað eru ógvuliga smá framstig, sum eru hend álíkavæl. Vit halda eisini, at øll Landið eigur at hava ábyrgdina av, at verkamaðurin ikki verður eftirbátur lenarliga, og á annan hátt dagpeningaskipan skal setast á stovn, tykist tað, hetta goymast til seinast skeiðnum á, at framt skjótast gjørligt. So sum at mál skal i val Vit leggja dent hetta mål verður leingi sum eingin dagpen ingaskipan er sett á stovn mala vit til tulkan av sorgini. Stuðulin til grunnarnar hjá fakfelog- unum úr landskassanum hevur eisini verið næstan bert eitt eiti. Vit halda, at so leingi eingin dagpen- ingaskipan er, eigur rivi ligt av peningi at verða latin til hesar grunnar eina liberala almannafor- sjúkra trygdarskipanin er sett í verk á fullkomiliga skeiv an og ótaktiskan hátt. Vit finnast at, at javnaðar- flokkurin sum ein arbeið- araflokkur ikki samstund- is, sum landsstýrið setti eina arbeiðsnevndarlóg í gildi, stuðlar verkafelog- unum í at trygdar-álitisskipan. Vit kunnu vísa á, at í Danmark verður stórur dentur lagdur á at fáa fak- felogini við, soleiðis at tey kunnu medvirka til, at lógin fyri tað fyrsta kemur at virka, og fyri tað næsta, at tey arbeiðandi sjálvi kenna ábyrgd av, at ikki bert lógin verður hild stovna eina in, men eisini virka fyri einum sterri upplýsingar- arbeiði. Tíverri hava vit lítið og einki gjørt í so máta. Fak- felogini hava ikki hjálpt til við at gera lógina, og tey hava bert fingið eitt ein- tak av lógini sendandi til ummælis, áðrenn hon varð logd fram á ting. Vit halda, at skipast skal soleiðis fyri, um neyðugt við lógarbroyt- ing, at fáa eina heimild at lata fakfelogini fáa bein leiðis medávirkan á, hvus- su lógin skal umsitast. Prístal og príseftirlit Tað eigur at verða skipað so fyri, at tað altíð er eitt pristal, sum so neyvt sum gjørligt vísir ta veruligu nýtsluna. Eitt prístal for- oldast eftir faum árum, og ti eigur altið at vera í verk ein innsavnan av tilfari til eitt nytt pristalsgrundar lag. Núverandi prístals- grundarlagið er longu so gamalt, at tað eigur bein- anvegin at vera farið undir at fyrireika eitt nýtt. Verkamannafelogini hava fleiri ferðir biðið um at settir verða prísansar ar. Vit halda, at tá verka mannafelogini seta slík ynskir fram, so hetta at vera gjørt. Tað er væl eingin ivi um, at neyðugt er við dyggari príseftirliti enn ti, sum vit eigur hava nú Almennur lønarpolitikkur Tad er væl einki at ivast i, at neyvan nakrantið hevur verið størri munur á låg lentum og høgtløntum sum í dag. Sum progv um hetta kann fyri nokrum árum síðan, høvdu allir stættir i Før nevnast, alt oyum lægri løn enn teir tilsvarandi donsku. I dag kann væl sigast, at nær um allir stættir uttan ar- beidarar, handverkarar og fiskimenn hava somu lønir sum i Danmark, meðan timalønirnar hjå arbeid- arum t.d. eru heilt nógv Framhald á síðu 14