leygardagur 15. oktober 1977síða 9

Nr. 70 — 15. oktober 1977 sosialurin Bøkur Martin J Tað eru nú liðin 75 ár síðani høvundurin Martin Joensen var borin í heim. Í hes- um sambandi hevur Bókagarður givið út bøkur hansara í nyggjari útgávu Í blaði, sum Bókagarður hevur sent limum sínum skrivar Hans Thomsen so- leiðis um Martin Joensen: Hjá einum so lítlum fólki sum okkara var tað einki minni enn eitt gleðiligt undur, at okkum ognaðist slíkan hevund sum Martin Joensen. Við honum gjørdust fátæksligu pro- sabókmentir okkara ríkari og føroyskt gerandisliv fekk enn einaferð mál. Martin Joensen varð føddur í Sandvík 19. april 1902. Frá skúlaárunum har sigur hann sjálvur, at tá hann var eini 10 ár, kom føroyska lesibókin hjá A. C. Evensen og í henni lósu tey eina ferð um vikuna ta tíð, meðan mintist hann tað sum stórhending, tá ið Jóhann- esar evangelium og Ro- binson Crusoe komu og vórðu býttar út millum skúlabernini. Somuleidis tá ið blaðið Ungu Feroyar kom. »Men«, heldur hann fram, >har, sum ivaleyst í ødrum plássum, varð tað hildið at vera ein skomm at hava góðan lesingar- hug. Tað var ein last og spilti hugin til annað nytt- ugt arbeiði. Ein mátti so stjala seg til at lesa og tveita bókina frá sær, tá ið onkur kom.« 17 ára gamal fór Martin Joensen til skips og var burtur í 3 ár. Veturin 1922/23 var hann á Feroya Fólkahá- skúla, og sigur hann sjålv- havt ógvuliga nógv at týða fyri seg. Annars hevði hann ætlað sær handilsvegin, skuldi niður á handilsskúla í Danmark, men varð »vaktur« á Há- skúlanum. Segufyrilestr- arnir hjá Símuni.av Skarði á lív og framtíð. Eisini gav Háskúlin teimum, sum lítið og einki hevdu lært av føroyskum, ta fyrstu leiðbeining í at skriva móðurmálið. Summarið 1923 fór Martin á Feroya Lærara skúla og tók prógv haðani í 1926. Har fekk hann Rik- ard Long sum lærara í før- oyskum máli og bókment- um, og sjálvur sigur hann, at undirvising hansara bæði í sjálvum tí málsliga og tí bókmentaliga hevði hin allarstørsta tydning fyri seg. Sama heystið (1926) tók Martin Joensen við lærarastarvi í bygd- unum Økrum og Víkar- byrgi og hevði eisini eitt skifti Lopra. So sekti hann heimbygd sína Sandvík, og gjørdist lær ari har í 1929. Har var hann til 1944, tá hann tók við lærarastarvi á Tver- oyri. Vanheilsa gjørdi tey seinastu árini tung hjá sloknaði ein hin gávurik asti hevundur, Feroyar hava átt, einans 64 ára gamal Um skriving sina hevur Martin sagt, at hon kom mest av tilviljan. Hann hevði kanska slíkt í huga, men tað var sum einki tilboð var. Tað fyrsta, ið roynt varð at seta okkurt sam an, var til næmingablaðið »Tjaldur« á Háskúlanum Joensen sjálvur Fyrta sogan, greiðir Mart- in frá, ið kom fyri al- mannaeygu, var »Eitt krosstekin<. Í einum jóla nummari av »Føroya So sial Demokrati« í 1933 kom sogubrotið „Ein bygdarmynd<. Nakað aft- aná metti Martin í Havn Chr. Matras, sum tá hevði »Vardan« í hondum og stuðlaður til av honum, fór nú Martin at skriva í »Vardan«. Eisini læt hann ymiskt til jólabekur og „Jól í Føroyum«, sum M. oensens í nýggjari utgåvu Hesin maður var sera bók mentahugaður og eggjaði Martini til, tá ið hann kundi Um hverji kor hann hevur havt at skrivað undir, sigur Martin Jo- ensen sjálvur soleiðis frá: „Hjá: honum, ið mesta- partin av ævini livir í fjar- skotnum bygdum, hava menn ikki so nógv at týða fyri skriving hansara. Tá munu bekurnar seta størri spor. Eg havi ikki havt høvi at koma saman við bókmentamenn. Tað kann hava verið onkra letuna, tå i eg havi verið burturi og ferðast. Tað er skjótt sagt um korini hjá einum lærara úti á bygd, ið skuldi roynt at sett segur saman. Tey hava altíð verið ógvuliga vánalig og kunna als ikki hava framt um skrivingarroyndir nar.« Fyrsta skaldsøgan hjå Martini »Fiskimenn«, hann gekk í skúla. Eisini ur henda veturin hava vaktu og góvu annað sýni Martini, og jóladag 1966 A Jacobsen stjórnaði. Martin Jensen Martin Joensen Fiskimenn —"—" -——) > Martin Joensen H mad {1 I Litilsverd hending Hetta bert fyri at gera vart vid Eg fari i hvussu er ikki at nokta meg sekan í at hava avlurtað samtalur fuglanna á Vestaruvág tað fari eg ikki so heldur rópa halleluja ella tekna meg sum lim í onkrum demokratiskum felag har ábyrgdin er felags og harraleysu hundarnir Yrkingar eftir Alexander Kristiansen at eg havi sæð teg við tínum nýggju brillum Havnarlív 14. Um náttina gongur lívið sína vanligu gongd um náttina sovi eg ikki vil ikki Eri sum ungin ið ikki vil kennast við sítt egna pipp Hugsi meinfýsin um letuna tá teskanin smildrar skaldið Hoyrir eingin pippið er tað fullkomuliga kvirt í egginum Eg kann bert staðfesta at kaffikannan er tóm. Havnarlív 3. Treini, eg droymi um treini. Vek meg ikki, Gud situr í samráðingum um at gera meg til eitt blað meðan tú sólaði tær 33883300 SS fyrigev mær tær vóru einastandandi so smidligar og so kaldar Havnarlív 4. Knappliga kenni eg meg einsamallan mitt í mongdini leingist eftir hita FRALIKT VEÐUR Í DAG, HA! rópi eg og priki siðumannin í liðina EINASTANDANDI FRALIKT VEÐUR Í DAG, HA! Vindmegi niggju veruliga eru harraleysir Vindmegi niggju og frost dagin eftir tå ið vit jarðaðu kettuna var tað ólukkuliga kalt hon var jú deyð kettan 30 vit tóku tað Havnarlív 23. Eitt blað blóðugt dalandi í oktober kann alt henda ilt sjålvt hetta oman i garðin og eitt blað blóðugt dalandi soleiðis kann alt henda Havnarlív 19. Býurin fullur av ungdómi og ábyrgd harraleysu hundarnir royna at beta um sítt hundaliv við at halda kjaft um tað var og bóru tað settu eld á Havnarlív 5. Virðisleysar kámar myndir fuktigir heilar Loppurnar id bjargaðu sær TOO ið hata hvønn annan Hvør sat ikki aftan fyri medan eg skrivi undan logunum frystu og i illsinnis sorg skjólið sum ungur og hver eitt blað stundini ella spyrja hvussu gongur var ikki altið til dystin fús blóðugt dalandi mundi tað vera % vid samfelagsins eydnu tå ið tok skuldu takast? meðan eg skriv indmegi sjey Á Á 2 Á (Á 4 , Á 4 / / Á á lg 14 Á , 4 Á Á 4 /' /' / /' Á rå , 74 / tå 4 4 / / / tå / Á TÁ ø' , 4 4 4 4 4 / TÁ / (Á Á / lå TÁ jf, 4 LL ASSASSIN NENSESNEE RENNES de dne Nm dd