leygardagur 29. oktober 1977síða 7

Nr. 74 — 29. oktober 1977 Hevur tú Imuga vælkomin at box 76 3800 11820 ella 14720 Vit skulu Spurningar qera eitthvort av sum tu vil hava skriva til til henda alniennum % >VaAardóÓ Tórshavn Vart vil teiqin viðgjørdir við tagnskyldu P-pillarar Eg havi í 7 ár tikið nono- vul tablettir og havi fyri hálvum ári síðani, eftir læknaráðum, skift yvir til eugynon. Tá kom ólag á menstruatiónina, sum heilt helt uppat, aftaná at eg hevði tikið eugynon í 2 mánaðir. Skal eg bara blíva við at taka eugynon ella gevast, til rættlag er komið á aftur menstruatiónina? Eg eri gift og havi 5 Kann spurnarkassin geva mær svar uppá henda spurning gjøgnum lækn- an: Hvat hendir, um ein drekkur rúsdrekka aftaná at hava tikið tablettir av ymiskum slag! Tað, sum eg vil hava svar uppá, er sjálvandi at vita, um tað er skaðiligt fyri ein sjálv- an og eins heilsu, og um so er, hvat skal ein so gera? H. Læknin svarar: Tað eru so nógv sleg av tablettum til, tað veldst bern. Eg vigi 65 kg og máti 163 cm. Hvat skal eg viga? og hvussu skal eg læknka aftur? Eg eri 35 ár. Ein, ið hevur kompleksir av vektini Læknin svarar: Tá skift er yvir til tær seinnu nevndu tablettir, so er hetta vegna minni innihald av estrogen í hes- sosialurin Sigvald Kristiansen, lækni um tablettum, og tí eisini minni vandi fyri blóð- tøppa sjúkum. Tygum eru 35 ár, eiga 5 børn, ætla ivaleyst ikki at fáa fleiri. Um tygum eru resk ann- ars, skuldi einki verið í vegin fyri at brúkt p-pill- ara enn nekur ár, um ikki hesi hjáárinini vóru: ólag á menstruationini og okj- an av vektini. Viðvíkjandi ti fyrra, so kann finnast fram til okk- urt annað slag av p-pill- arum, sum ikki hava hetta eykaárinið, sum kortini ikki er so álvarsamt. Men tað mugu tygum tosa við læknan um. År Pe de Rusdrekka og heilivågur um, hvat slag og hvussu nógv er tikið, og hvussu nógv av spiritus er drukk- ið. Sumt medisin saman við spiritus er skaðiligt fyri heilsuna, í eðrum fer- um bilar ikki, men tað verður ov langt at greina út her. Alment kann sigast, at spiritus og medisin hóska ikki saman. Medisin verð- ur givið fyri ávísa sjúku í stytri ella longri tíð við tí endamáli at vinna heils- una aftur. Spiritus betir í ongum føri uppá heilsuna, og kann tí ikki tilráðast í hesum samanhangi. Stutt kann sigast, at serliga vandamikil eru summi sløg av psyko- farmaka — nervatablett- um — saman við spiritus. Bæði virka doyvandi uppá heilan og ekja um virk- anina av hverjum eðrum. Eru negdirnar ov stórar, kann viðkomandi falla í óvit við vanda fyri lívi. Viðgerðin má tá fara fram á hospitali. Í lættari for- um má viðkomandi finna seg í teimum trupulleik- um, sum standast av hes- ari eitran (vaml, spýggj- Síða 7 Marjun Sigurðsdóttir, sosialráðgevi Verri er við vektini, sum tó enn ikki er so heilt út av lagi, men lætt kann gerast tað, um tygum ikki nú beinanvegin royna at ansa eftir. Er ovurvektin komin av p-pillara nýtsl- uni, so má gevast við henni og annað fyribyrgj- andi nýtast í staðin, til dømis pessar. Men so mugu tygum eisini fara til læknan at taka mát til hetta og fáa at vita frá honum, hvussu tygum annars skulu bera tygum at hesum viðvíkjandi. Vektin eigur at vera um 60 kg. Fyri at klænka er ikki neyðugt at gera ann- an, hjartabankan, kalda- sveitta, illa upplagdur o.s.fr.), sum kann vera yvirstaðin uppá nakrar tímar. Sterri skaði nýtist kortini ikki at vera hendur eftir hesi einu ferðini, men endurtekur tað seg fleiri ferðir, so tað gerst vani sum stórur vandi er fyri viðvíkjandi báðum hesum nevndu evnum so gongur tað út yvir heils- una bæði til likams og sál- ar. Hvat gerast skal í slík- um feri? Legg bæði av! Sigvald Kristiansen Norðoyingar Setið sparipeningin inn í tykkara peningastovn. Setið hann í Norðoya Sparikassa — tað lønar seg. Jógvan Páll Lassen, sakferari að enn at eta minni enn tygum annars eru von, ikki eta nakað feitt ella sett og so røra seg meira, Eyðun Joensen sálarfreðingur til dømis við at nógv. ganga Sigvald Kristiansen * de de Almennar veitingar A- ella B-limur Er tað ikki møguligt at gerast B-limur i sjúkra- kassanum, hóast inntøkan er niðanfyri ta upphædd, sum skal til, fyri at ein automatiskt verður flutt- ur í B-limabólkin? Grund- in til, at eg spyrji, er hon, at eg havi hoyrt, at B- limir frítt kunnu velja, hvenn lækna tey vilja fara til, eisini spesiallækna. Er hetta so? Spurin Sosialráðgevarin svarar Hetta er ein eitt sindur floktur spurningur, men eg skal royna at greiða hann út frá galdandi lóg- um og mannagongdini annars hjá sjúkrakassa- unum. Tað stendur einki bein- leiðis í lógunum um, at tað verður noktað einum A- limi at gerast B-limur, um hann sjálvur ynskir tað, sjálvt um skattskylduga inntekan er undir ásetta markið. Hinvegin er júst inntøkan avgerandi, sam- bært lóg nr. 573 frá 19/12 1969 $$8—10, fyri, um tú kemur í A- ella B-lima- bólkin. A-limabólkurin umfatar tey fólk, sum hava skatt- skylduga inntøku undir nidanfyri nevndu mørk: kr. støk 44,100 uppihaldarar 58.800 uppihaldarar við einum barni 64.275 uppihaldarar við tveimum børnum 69.750 0.8. fr. Tað eru tó aðrir møgu- leikar. Tú verður B-limur, uttan at tú sjálvur gert nakað við spurningin, um inntøkan fer upp um om- anfyri nevndu merk, av tí at sjúkrakassarnir eina- ferð um árið fáa upplýs- ingar frá skattamyndug- leikunum um, hverjir borgarar liggja omanfyri markið. Ert tú einaferð fluttur í B-bólkin, verður tú ikki fluttur í A-bólkin aftur, sjålvt um inntøkan fer niður um markið, uttan so, at tú sjálvur sekir um tað, og upplýsingarnir verða váttaðir. Sambært somu lóg, sum er nevnd omanfyri, kunnu sjúkrakassans av- gerðir kærast fyri eini trý- mannanevnd, og nevndar- innar avgerð kann aftur kærast til >direkteren for sygekassevæsenet.« Um tygum veruliga ynskja at gerast B-limur, og annars ikki lúka inn- tøkutreytirnar, so bið um tað, og verður svarið frá sjúkrakassanum nokt- andi, so kæra spurningin til omanfyri nevndu stovnar Tað er rætt at B-limir sjálvir kunnu velja hvønn lækna tey vilja fara til, og at teir eisini kunnu fara til serlækna, so sum sálar- lækna, serlækna í kvinnu- sjúkum, húðlækna ella hvenn serlækna tað skal vera, uttan fyrst at hava verið hjá sínum egna lækna og fingið åvising til serlækna, meðan A-limur- in skal hava ávísing. Fyri A-limin verður rokningin frá lækna goldin beinleiðis av sjúkrakassanum, með- an B-limurin sjálvur skal gjalda læknanum rokn- ingina, men fær síðani endurgjald frá sjúkrakass- anum, sum er sama upp- hædd, sum goldin verður fyri A-limin Marjun Sigurðsdóttir