mikudagur 2. november 1977síða 6

Síða 6 sosialurin st-tiðindi Tá ið mong doyðu og 1000 fólk mistu arbeiði teirra Eftirlit við eiturevnum 10. juli 1976 hendi ein spreinging í einari kemiskari verksmiðju í býnum Seveso í norðari parti av Italiu, og úr- slitið var ræðuligt. Hitt ógvuliga vanda- mikla eiturevnið dioxin slapp út í luftina og 2.500 fólk noyddust at verða burturflutt. Mong gjørdust álvars- liga sjúk, 1.000 fólk mistu arbeiði teirra og stórir skaðar gjørdust á grødina, húsum og virkjum. Men hetta er prisur- in fyri framstig, verð- ur sagt. Men um so er, vildi tá ikki verið rimu- ligt at finna fram til at- gerðir til at hava eftir- lit við slíkum vanda- fullum eiturevnum. Spurningurin er ringur at loysa. Eftir at fólk seinastu tjúgu ar- ini hava fegnast um tann framburð, ið idn- aðurin bar við sær og tey teknologisku fram- stigini, vit kundu gleða okkum yvir, eru fólk nú fyri álvara vorðin varin við teir vandar fyri heilsuna, sum hesi sonevndu framstig hava volt. Orsakað av hesum verða nú í flestu lond- um stig tikin til at verja arbeiðsfólkið sum best móti avleiðingu- num av »framstigu- num.« ILO-frágreiðing um 1.200 eitur- evni Eitt av úrslitunum av teimum kanningum, ið fram eru farnar á hes- um eki — og har ILO hevur verið uppi í er, at tað ikki einans eru tey, ið arbeiða á åvisari verksmiðju, ið kunnu verða rakt. Eis- ini fólkið, ið býr nær- indis einum slíkum vandamiklum virki, er í vanda. Tað ið ræður um, er at koma fram til eina alheimsskipan hareftir reglur verða settar fyri, í hvussu stóran mun fólk skulu lata seg hótta av ti verandi vanda, ið stendst av eiturevnum. ILO kem- ur at senda út eina frá- greiðing seint í hes- um ári, ið fevnir um 1.200 evnir, ið kunnu haldast at vera vanda- "mikil fyri fólkaheils- una. Vituligt er, at tað er meiri umrådandi at tryggja heilsuna hjá tí arbeiðandi fólki enn at halda uppi virkjum og verksmiðjum, ið nýta kemisk eiturevni sum dioxin, og sum tá ið vanlukkan hendir, kunnu fáa allar ring- astu avleiðingar, sum nú í Seveso. Øllum stendur limaskapi frítt Øl] friðarlond kunnu fáa limaskap í ST, tá ið tey ganga undir treyt- irnar í ST-sáttmála- num, og tá ið tey eftir meting stovnsins eru før fyri og viljug til at lúka hesar treytir. Nýggir limir verða upptiknir eftir avgerð av aðalfundinum eftir uppskoti frá Trygdar- ráðnum. Alment nýttu málini í ST eru enskt, franskt, kinesiskt, russiskt og spanskt (Arbeiðsmálini eru franskt og enskt á aðalfundinum, harum- framt russiskt og spanskt, og í figgjar- og sosiala ráðnum spanskt). Aðalfundurin er høv- uðsstovnur Sameindu Tjóða. Á aðalfundinum verður rett um alt virki stovnsins og á aðal- fundinum verður figgj- arætlanin játtað. Aðal- fundurin heldur vanlig- ar fundir sínar einaferð um árið, vanliga frá triðja týsdegi í septem- ber. Eftir serstøkum reglum kann boðað verða til skundisfundar við 24 tíma ávaring. Øll limalond — stór eins og små — eru javnbjóðis, hvert land- ið hevur eina atkveðu. Til at samtykkja av- gerandi spurningar krevjast tveir triðingar í meiriluta av givnu at- kvødunum. Í eðrum avgerðum krevst ein- ans reinur meiriluti. Fyri at stundir skulu verða til at viðgera teir mongu spurningar, sum aðalfundurin hev- ur á dagsskrá síni, er arbeiðið býtt sundur í sjey høvudsnevndir, men tad er adalfundur- in, sum tekur tær en- daligu avgerðirnar. Nr. 75 — 2. november 1977 Stjórnarhermenn sum berjast móti muhammedansku partisan-liðunum á Philipsoyggjunum Partisankriggið tekur seg upp av nýggjum á Philipsoyggjunum Blóðigir bardagar kring stóra oyggjalandið Partisankriggið á Philips- oyggjunum í Kyrrahav- inum hevur tikið seg upp av nýggjum, og ein mu- hammedanskur uppreist- raleiðari vil vera við, at stjórnarherlið seinastu dagarnar hava dripið um- leið 4000 sivilfólk fyri at hevna 35 heryvirmenn — teirra millum ein general — ið vórðu dripnir av partisanum herfyri. Blóðigir bardagar fara fram ymsastaðni í oyggj- unum. Talsmenn fyri stjórnina í Manila vísa aftur ákæruna um, at 400 sivilfólk eru vorðin dripin, men teir viðganga at Rou- lo Espaldon, admiralur, ið er ovasti í bardaganum móti uppreistrarmonnum, hevur givið boð um at herða stríðið móti parti- sanrersluni. Stjórnin hevur sent út eina almenna frágreiðing, ið sigur at tað var parti- sanleiðarin Usman Sali, ið stóð aftanfyri drápið á Teodulfo Bautista, herov- asta, á fimm aðrar heryv- irmenn og 26 vanligar her- menn herfyri. Stjórnin hevur sett ein pris fyri at fáa Usman Sali deyðan ella livandi. Fyrst vórðu játtaðar 13.350 dollars, men nú er hetta tal tvífaldað, soleiðis at hann ið fær hendur á Us- man Sali fær 26.700 doll- ars sum viðurkenning! Uppreistrarleidarin Sali hevði áður týðandi starv sum varaborgarstjóri í einum av sterstu býum landsins. Borgarastríðið á Phil- ipsoyggjunum hevur vart í mong ár, og hildið verð- ur, at í minsta lagi 20.000 fólk hava latið lív. Ein stutt våpnahvild var eitt skifti í summar, men hon er langt síðani brotin. Stjórnin hevur ikki viljað samtykt í, at fólkið í teim- um landslutum, har mu- hammedanarar hava mei- riluta, skulu eiga heima- stýri. Um 1,8 miljónir av teimum 6,2 milj. íbúgvar- um, ið búgva í hesum ekj- um eru muhammedanar- ar. Uppreistraherurin sig- ur, at partisanarnir eru meiri enn 10.000 í tali. Kina veitir Egypt hernaðarhjálp Egyptiska stjórnin hevur almannakunngjørt, at eingin bati er í viður- skiftunum millum Egypt og Sovjet og samstundis kunngjørt, at Egypt hev- ur fingið munandi hernað- arhjálp úr Kina. Anwar el-Sadat forseti hevur sent eitt fjarrit til Hua Kou- feng, forsætisráðharra í Peking, og borið fram eina hjartaliga tøkk fyri gáv- una. Boðskapurin frá egypt- iska forsetanum varð kunngjørdur við stórum yvirskriftum í egyptiskum dagbløðum. Bleðini: í Egypt eru statsogn, og allar almennar kunngerðir hava bleðini skyldu at taka upp. Hildið verður, at kines- iska hjálpin mest snýr seg um kinesisk-framleiddar motorar til ein part av teimum MIG 17 og MIG 21 jagaraflogforum, ið Egypt fexk úr Sovjet, meðan vinarlag enn var millum hesi bæði lond, men hetta er ikki alment ásannað. Stjórnin í Egypt hevur við kunngerð síni viljað sagt Sovjet frá, at Egypt ikki noyðist at liva av russiskari náði, tá ið ræð- ur um at halda viðlíka tey MIG flogfør, landið áður hevur fingið til keyps úr Sovjet, og sum tað enn skyldar stóran pening fy- ri, sum russarar nú hava kravt verður goldin. Het- ta er triðju ferð eftir 15 mánaðum, at Cairo hevur sent út kunngerð um hernaðarhjálp úr Kina. Í mars í fjør varð kunn- gjørt, at Kina hevði latið 30 motorar til russiskt bygdu MIG flogførini. Kina hevur ikki kravt nakað gjald fyri hesa vin- argávu, sum upplýst er. Seinni hevur Kina latið upp aftur fleiri motorar til egyptiska flogvápnið.