leygardagur 5. november 1977síða 9

Nr. 76 — 5. november 1977 Í niðastu Síðsta mánakveld var fundur á Feroya Maskin- skúla, har aktuellir spurn- ingar vórðu havdir á lofti. Har varð tosað um ma- skinmeistarayrkið = sum heild og helisviðurskiftini hjá skúlanum. At helisviðurskiftini eru út av lagi ring, kann eing- in tvídráttur vera um. Ikki tí, tey leigaðu høl- ini eru góð og passaliga stór, men skúlin eigur ikki síni egnu heli enn. Í dag er tað veruliga so, at skúlin er í tveimum. El-laboratoriið liggur uppi við Feroya Sjómans- skúla, og hin parturin er í leigaðum helum hjá P/f Valdemar Liitzen. Hevdi skulin ikki fingid hesi høli skuffu? at húsast i, var hann tó óivað dottin niður fyri. Fyri nekrum árum sið- ani settu tríggir skúlar seg niður við sama borð fyri at kanna meguleikarnar at byggja ein skúla saman. Úrslitið varð, at semja fekst um at byggjast skul- di saman. Hesir skúlar vóru Tekniski skúlin, Handilsskúlin og Maskin- skúlin. Álit varð sent lands- stýrinum og rikismyndug- leikunum, og býráðið vildi lata grundekið, treytað av, at bygt varð saman. So langt var alt gott. Skúlarnir vóru samdir, og staturin visti seg at vera positivan. Men úr lands- stýrinum hoyrdist púra Kiropraktor Frits Staal Petersen hevur viðtalu frá týsdegi 15. november 1977. Við- talutíð fæst frá týsdegi 8. november og allar gerandisdagar frá klokkan 11.00 til 15.00 á telefon 14098, og frá 15. november allan dagin. Frits Staal Petersen dg" TRADE RLINE Vit ferma hvønn månadag og tysdag hvønn mikudag hvønn hosdag 2. hvørja viku i Larvik 3. hvørja viku i Ålesund 3. hvørja viku i Sandnes 4. hvørja viku i Blyth i Ålborg i Halmstad i København (næstu ferð 7/11) (næstu ferð 18/11) (næstu ferð 17/11) (næstu ferð 28/11) til Føroyar Frystikontainarar eins væl og vanligir kontainarar eru tøkir AVGREIDSLUR: Chr. Jensen, tlf. 122566 Alborg A/s Traderline, tlf. 203311 København Wilson & Co., tlf. 18135 Halmstad Bugge & Olsen, tlf. 82090 Larvik J. Hagenæs, tlf. 24078 Ålesund T. Schancke Olsen, tlf. 66028 Sandnes W. Harney á Co. , tlf. 2331 Blyth BOX 17 TLF. 13960 TELEX 81236 TRADER TÓRSHAVN sosialurin lesarabrøv einki. Her skal viðmerkj- ast, at hvørki hetta ella seinasta landsstýrið hava gjørt nakað sum helst við málið. Er tað kanska ov heitt? Í øllum førum líkist tað ongum, at tríggir so virð- ismiklir skúlar skulu fáa eina sovorðna viðferð. Hetta eru skúlar sum før- oyska vinnulívið ikki kann vera fyri uttan. Frá hes- um skúlum koma hvert ár næmingar, sum hava holl- an kunnleika til tað hand- verksliga, tekniska og umsitingarliga okið. Tað sær út sum hetta landsstýrið, eins og hitt undanfarna, hava lagt á- litið frá skúlunum á botn í niðastu skuffu. Sjúrður Samuelsen Tórshavn **F Ung- dóms- hóli í Havn Ungmannafelagið Skansa- stova: Viðvíkjandi ung- dómsheli i Havn so skuldi eingir trupulleikar verið, men teir eru og teir mugu loysast. Nú eigur at farast til verka. Her eru nekur góð hugskot sum mær er litið upp í hendi: Fáið tykkum einkarætt til Ti- voli og spæl á ólavseku. 2. Kommunan eigur at hjálpa til við at gjalda út- reiðslurnar og innkeyp. 3. Diskotekklubbin eigur at lata pening til ungdóms- húsið. 4. Kommunan eig- ur nú beinanvegin at vísa á eitt eki, har hús kunna byggjast, so at projektið kann gerast liðugt. 5. Set- ið serstaka 3-mannanevnd við einum lími úr byråd. num at standa fyri hesum arbeiði. 6. Latið vera við at klandrast. Og eg vil viðmerkja, at tað er langt síðan, at mentunarnevnd Tórshavnar Býráðs skuldi hava ein fund við umboð fyri Ungmannafelagið Skansastovu og Skansa- stovuvinir, men tað tykist sum at mentunarnevndin vil halda okkum fyri gjøldur, og tað fara vit ikki at finna okkum í Sjálvur haldi eg málið verða búgvið til at finna sína endaligu loysn tá ið ollum er kunnugt, at Tórs- havnar Byråd liggur í buktini, við mentunar- nevnd, sum einki hevur fingið av skafti við at skapa nakra veruliga mentan. Hans Birgir Hansen Ljós yvir landið Tað var í september, at ís- lendska Alþýðuleikhúsið vitjaði Feroyar við leik- inum »Skollaleikur«. Leikur um trellkonu- brensluna í svertu miðeld- ini. Ohugnaligur, men tó skemtiligur, tragikomisk- ur leikur. Leikararnir vistu allarhelst ikki, at leikurin ikki bert var ófera vælleiktur, men hartil av- bera aktuellur i Føroyum i løtuni. Hetta høvdu teir fatað, lósu teir føroysku bloðini um mánaðarskift- ið. Er tað ikki tragikom- iskt, at „upplýsta nútíð- in« ikki hevur bast svertu miðeldini meir enn so, at anandi glóðir kykna aftur í øskuni, so eldur kemur i? Lyndið til ræðslu hevur altid livað í mannaættini. Fólk hava barst móti ræðsluni við ymiskum hættum. Minni upplýst fólk hava verið um seg sjálvan og tilveruna, meiri bangin hava tey verið. Tað, sum tey hava ræðst mest hevur verið seg sjálvan. Ymisligt hava tey vart seg móti hesi ræðslu. Í miðeldini var stersta orsekin til sjálvsræðsl- una: teir hentleikar, sum fylgja við ti at vera skapt- ur biologisk vera. Til dom- is kynslívið. Gongdur vegur at sleppa sær út úr óttanum og samvitsku- ræðsluni var at finna syndarar, sum eins og snarljósfangarar kundu á- taka sær alt tað ljóta, sum í einstaklinginum búði. Soleiðis reinsaðu tey heil- agu sína sál. Tey brendu syndararnar á báli. Jagstraðu tey upplýstu, og tey, ið góvu sær sjálv- um loyvi at brúka tær bio- logisku meguleikar, Harr- in í skapanini gav Adami og Evu. Vaskað varð sam- vitska teirra heilagu við blóði av livandi fólki. Í dag hava vit tíbetur logreglu, sum forðar fyri at sovorðið svínari fer fram í okkara samfelagi. Tú kanst verða revsaður fyri at gera teg inn á fólk likamliga vegna trúarsak- ir. Men sluppu ávís fólk leys at gera tað, tey vilja, so hevdu tey óivað farið at brent bæði kommunistar, sosialistar og enntá summar javnaðarmenn á báli. Orðalagið hjá summ- um persónum í bløðunum, bakkaðir upp av sjálvt løgfrødingum og blað- stjórum, tykist at benda á, at her skal lítið til' fyri at bensinið rennur yvir og eldur kemur í. Eg eri ikki rasistur, so eg mótmælti, tá ein vinmaður segði mær, at feroyingar hava „irskt blóð< (blóðtypur), so ein kann vænta tað versta. Eg haldi ikki; at trúargsingin hevur rasu- ligar grundir. Men lítið skal til, áðrenn fanatism- an fer yvir markið. Er tað satt, so er tað 0- fatiligt, at fólk í Sovjet- samveldinum verður lagt inn á sinnissjúkrahús veg- na trúgv ella politiska stødutakan. Men, her vestanfyri undrar tað ong- an, at maður verður inn- lagdur, um hann í fullum álvara vil vera við, at hann er Napoleon ella Karl Tólvti. Hetta er í veruleik- anum ikki nógv eðrvísi enn at »kristin« með- ákæra meðmenniskju síni fyri at hava samband við »Satan«. So um tey »kristnu« hátta sær aðra- staðni eins og her heima, so undrar tað kanska minni... Nú er undirritaði so væl fyri at kenna nógvar fer- oyskar kommunistar og sosialistar persónliga. Hetta er fitt, dámligt og vitugt fólkaslag, sum ongum tørvar at ræðast. Aldrin kundi eg hugsað mær nakran teirra nokt- andi fólki at trúgva á, hvat tað nú skal vera. Og Satan-hugtakið kenna tey einans frá sunnudagsskúl- anum og getu-hátalarum At geva teimum skuldina fyri ellum ódómligum, sum av ymiskum grund- um hendir í Kina ella Sov jettsamveldinum, tað er líka órættvist sum at á kæra kapitalismu-hugað- ar, t.d. fólkaflokkin, fyri rasismuna í Rhodesia, ella Gamla Sjálvstýrið fyri Francostýrið í Spania. Kommunistar og sosial- istar í Feroyum hava tað til felags, at teir hugsa, at fólkið í einum samfelagi átti at havt ikki bert par- lamentariska, men eisini figgjarliga ræðið í sam- felagnum. Í staðin fyri sum nú, ið fáir føroyskir og útlendskir einstakling- ar og fyritøkur hava hetta vald. Er tað veruliga so, at kristindómurin er so treytaður av kapitalism- uni, at hann ikki kann vera hesa samfelagsskip- an fyri uttan? Hví ræðast tey »kristnu« annars eina broyting til rættvísari býti av samfelagságóða- num? Ella er tað so, at hesir framherjar einans nýta »kristin« páskot fyri materiell áhugamál? At tað er kapitalismuna teir vilja verja og onki annað? Undarligt er tað í hvussu so er, at borgarligur po- litikkur verdur tikin sum treyt fyri kristnina Men tad tykist sum tad einans er orðið »kommun- isma< (merkir: felags- skapur) sum kveikir ræð slu í fólki. Ikki munnu tey ræðsluslignu vita, hvat hugtakið stendur fyri Síða 9 Nógv eru bert offur fyri propagandu. Til demis er Sovjett- samveldið ikki eitt komm- unistiskt samfelag. Sjálv- ir nevna sovjettbúgvar heldur ikki samfelag sítt kommunistiskt. Enska umsetingin av russiska heitinum er „Union of Sovet Socialist Repu- blics,« stytt. USSR. Sosialisma og kommun- isma eru tvær ymiskar skipanir, hin fyrra er eitt stig á leiðini móti teirri' seinnu. Í einum sosialist- iskum samfelagi hevur staturin (samfelagið) yvir- tikið tey týdningarmestu framleiðslutólini: verk- smiðjur, skipaflota, land- bunadarjørd, osfr. Íbúgv- arnir velja umboð, sum stjórna statinum. Markn- aðarbúskapur er fyri ein part galdandi eins og und- ir kapitalistiskum stýri. Arbeiðsmegin eins og brúkslutir eru enn verur, og peningur verður nýttur sum almenn býtisvera. Í Sovjettsamveldinum, vilja samfelagsfroðingar vera við, hevur staturin rótfest seg sum valdstól, og av ti at gjógvin millum meiniga mannin og em-. bætisvaldið er vorðin djúp, er ein vaksandi fremmandagering í sam- felagnum; tað statsvald, sum átti at verið fólksins tænari, er vorðið heldur stívnað og fólkið ómynd- uggjert eins og í kapital- stýrdum londum vestan- fyri Eitt kommunistiskt samfelag harafturímóti finst ikki í heiminum enn í dag, hóast tað kinesiska samfelagið helst er tað, sum skipanarliga er komið longst áleiðis. Í kommun- ismu er staturin avtikin sum valds-stovnur, og eitt meir beinleiðis, desentral- iserað fólkaræði skipað í »kommunum« (harav navnið »kommunisma«). Hvørki arbeiðsmegi, íbúð- ir, brúkslutir ella peningar eru longur verur á einum marknaði. Alt er kollek- tivt í kommununi, felags ogn. Av tí at onki slíkt samfelag er til í dag, hugsa borgarligir búskap- arfrødingar, sum einans síggja framtíðina gjøgn- um konservativar brillur at kommunisman letur seg ikki praktisera Sum samfelagsligar skipanir hava hvorki kom munisman ella sosialism- an nakað at gera við fyri brigdi sum pínslu, tortur, fangalegur, skert skrivi og talifrælsi, útvisingar osfr. Um slíkt fer fram í londum, sum sosialistisk, so er nevna sg hetta heldur ein fylgja av til vildarligum perversiteti sosialistiskum „Á enn av