mikudagur 25. januar 1978síða 3

Nr. 6 — 25. januar 1978 sosialurin Síða 3 Týskarar møguliga at framleiða svart- } kjaft til matna í ár Týskarar væl negdir við kanningar norðanfyri Feroyar Týska havrannsóknarskipið Anton Dohrn hevur í góðar tvær vikur leitað eftir svartkjafti norðanfyri Føroyar. En- damálið við hesum kanningum er at vita, hvussu svartkjafturin ferðast hesa ársins tíð og hvussu hann kann góðskast Sosialurin vitjaði umborð á Anton Dhorn, tá skipið kom á Havnina friggja- dagin. Við havrannsókn- arskipinum eru tveir fiski- frødingar og nýggju ass- isteutar. Annar av fiski- frødingunum er ein ung kvinna, Bettina Buss- mann. Til matna Bettina greiðir frá, at kanningarnar verða gjerd- ar fyri týsku stjórnina, sum leggur stóran dent á at vita, um svartkjafturin kann nýtast til matna. Higartil hevur hetta fiska- slag fyri tað mesta verið veitt til ídnað, men nú vilja. týskarar royna at góðská svartkjaft, so hann kann etast eins og annar fiskur. Feitur og rundur Undir royndunum raktu tey við svartkjaft fleiri staðni rundan um Feroy- ar. Fiskurin er ongantíð so feitur og rundur sum júst hesa árstíðina, nú hann fer suðureftir at gýta vestan fyri Skotland. Hetta ger eisini, at hann er væl egn- aður at arbeiða við, tá ið góðskingarroyndir verða gjerdar. Lættari at skera Vanliga hava fiskifrøding- ar havt nógvar trupulleik- ar av svartkjafti, tå hann skal skerast til flak. Men nú fiskurin er bæði feitur og rundur, er hann nógv lættari at skera. Á Anton Dohrn hava tey skorið bæði við hond og við maskinu. Flekima- skinan verður vanliga brúkt til sild, og tey hava ti havt nakað av trupul- leikum. Svartkjafturin er nevniliga ikki so góður at skera til flak sum sild. Meðan sildin er herð, er svartkjafturin bæði bleyt- ur og liðiligur. Nýggjar maskinur Fleiri lond gera í letuni kanningar við nýggjum maskinum, sum kunnu skera svartkjaftin til flak. Hvussu langt hesar royndir eru komnar, er ringt at siga nakað um, tí tað fyri mesta partin eru privatar fyritskur, sum gera kanningarnar við tí í hyggju at koma fyrst á marknaðin. Fryst flak Umborð á Anton Dohrn hava báðir fiskifreðingar- nir gjørt royndir at góðska svartkjaftin å ymsan hått. Teir hava gjørt royndir vid at frysta, at leggja hann i ymisk sløg av laka og olju og vid at roykja hann. Bettina Bussmann sigur, at hesar royndir taka tíð. Tann størsti trupulleikin er at finna fram til, hvussu svart- kjafturin kann goymast fyri at halda sær sum longst. — Tíðin fer at vísa okkum, hvat man fara at loysa seg best, sigur hon. Á degurðaborðið í ár? — Vit vita ikki rættiliga enn, hverjar meguleikar svartkjafturin hevur á Bettina Bussmann í royndarstovuni umborð á Anton Dohrn týska marknaðinum. Fiskur er dýrur í Týsk- landi, men kunnu vit finna fram til eina veru, sum fólk dáma, so verður hon eisini seld. Og tað er uttan iva heldur einki undantak við svartkjafti, sigur Bettina. Hon hevur vón um, at týskarar longu í ár kunnu seta seg við døg- urðaborðið at eta svart- kjaft. Væntandi kemur svartkjafturin fyrst á marknaðin í Týsklandi sum fryst flak. Royna eftir blálongu Anton Dohrn fór av aftur Havnini friggjakveldið. Vert at royna Umborð á Anton Dorhn hava teir m.a. gjert royndir við at leggja svartkjaftaflek í ymsar lakar og oljur Teir eru nú staddir á het- landsleiðini, har teir skula royna eftir blálongu á djúpum vatni. Hesar royndirnar enda 27. janu- ar, tá rannsóknarskipið fer heim aftur til Týsk- lands. eftir svartkjafti longu nú sigur føroyskur fiskifrødingur, sum var við Anton Dohrn, tá kanningar vórðu gjørdar norðanfyri Føroyar Hóast tyska rannsóknarskipið bert hev- ur kannað møguleikan at veiða svart- kjaft til matna, metir Hjalti í Jákups- stovu, at tað møguliga loysir seg hjá før- oyingum at veiða hann til ídna longu nú. Talan er um eitt gki norðanfyri, har Anton Dohrn hevði nøkur góð hál Hjalti í Jákupsstovu sig- ur, at vit nú vita við vissu, at svartkjafturin ferðast suðureftir eystan fyri Føroyar hesa årstid- ina, og at hann skjótt fer at gýta vestanfyri Skot- land. Tað, sum tí hevur serligan áhuga fyri feroy- ingar, er at vita, um torv- urnar eru nóg stórar til, at tað kann loysa seg at veiða hann til idnad. Hig- artil hava vit bert fiskað svartkjaft vestanfyri Fer- oyar í tíðarskeiðinum mars— apríl, tá hann ferð- ast norðureftir. Samarbeiði um svartkjaft Orsekin til at ein feroy- ingur varð boðin við at luttaka í tysku- royndu- num, er tað altjóða sam- arbeiðið, sum er millum lond, ið hava áhuga fyri svartkjaftinum. Í 1973 og 1974 gjerdi fiskirannsókn- arstovan royndir eftir svartkjafti við Leivi Øss- ursyni. Hesar royndirnar vórðu gjerdar sunnanfyri seinast í februar, men tær góvu einki úrslit. Ætlanin er at halda fram við royndarfiski- skapinum í næstum. Fis- kirannsóknarstovan hevur fingið triggjar umsóknir frá idnaðartrolarum at gera royndirnar. Ikki vandi fyri stovninum Spurdur um tað ikki er vandamikið fyri stovnin at veiða svartkjaft nú, áðrenn hann fer at gýta, sigur Hjalti, at enn er hes- in stovnur so gott sum 6- rørdur. Og tá vit hugsa um, hvussu stórur stovn- urin er, er einki til hindurs fyri, at vit kunnu veiða væl longu nú.