leygardagur 6. juli 2002síða 6

10 Nr. 127 - 6. juli 2002 Nr. 127 - 6. juli 2002 11 FLØGUÚTGÁVA Tað var í juni í 1982, at tónleikabólkurin Black Birds við Marner Andrea- sen, Árna Andreasen og Oskari Eirikson, góvu út eitt kasettuband við sjó- manssangum og onkrum lættari tónleiki afturat. Kasettubandið varð sera væl mótgtikið. Tað vórðu seld meiri enn 3.000 bond eftir trimum mánaðum. – Nú eru 20 ár liðin síð- ani bandið kom út. tað munnu ikki vera nógv, sum eiga hetta kasettuband í dag. Eftir fleiri áheitanir, hava vit tí gjørt av at geva bandið útaftur – hesaferð á fløgu, siga teir tríggir í Black Birds. Fløgan kemur út týsdagin komandi, og verður fyrsta upplagið 250 fløgur. Á fløguni eru níggu løg og yrkingar, sum Harry Birtu- líð, Viggo Johansen, Birni Dam, Simmi Jacobsen og Victor Danielsen hava gjørt. Harry Birtulíð eigur yrkingarnar, »Eg havi prøva«, »Sum ungur eg fór«, »Aftan stongdar dyr« og »Djúpt í havsins djúpa favni«. Viggo Johansen eigur yrkingina »Stella Argus«, sum er um Stell- una, sum gekk burtur í 1959. Simmi yrkti »tvær fjaðrar«. Victor Danielsen yrkti »Jónas«. Herman Jacobsen yrkti »Havnar býur«, og Birni Dam yrkti yrkinginga »Alt í lagi«. Kasettubandið bleiv innspælt í MZ Ljóðteknikk, hjá Milson Zachariasen. RMS Studio hevur staðið fyri fløguframleiðsluni. Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Føroyski búskapurin er rættiliga heitur í løtuni. Vit hoyra at bilasølan er hægri enn nakrantíð. Kommunal arbeiði verða bjóðaði út, uttan at nakað tilboð kemur inn. Húsaprísirnir í høvuðstaðarøkinum eru himmal- høgir, og soleiðis kundu vit hildið fram. Afturat hesum eru ávaringar frammi frá fiskifrøðingum um minking í æti og ovurfisking. Dagblaðið ger gjøldur burturúr fiskifrøðingunum og man tosar um besta fíggjarmála- ráðharra nakrantíð. Ljóðar hetta kent? Omanfyristandandi brot kundi verið skrivað í 1988, men tað er tað ikki. Soleiðis sær út í dag, og minnir støðan sera nógv um støðuna áðrenn búskaparkreppuna fyrst í 90’unum. Onkur munur er tó. Rentuspekulatiónin er tipt fyri langari tíð síðani og veðhaldsskyldurnar hjá landinum eru nakað lægri, enn fyri 15 árum síðani. Uttanlands- skuldin er ikki høg, og partar av vinnulívinum tykjast verða vælkonsolideraðir. Fyrr var illa, aftaná stór- saneringarnar fyri 10 árum síðani. Hóast tað eru element í búskapinum, ið eru munandi betri fyri í dag, enn fyri 15 árum síðani, so krevst at verða á varðhaldi, ístaðin fyri at ganga og skammrósa landstýrisfólki, ið koma at fáa søgunar dóm um 10 ár. Um søgunar dómur yvir búskapar- og fíggjarpolitikkin hjá sitandi samgongu verður positivur ella negativur, kemur tíðin at vísa. Tað er undir øllum umstøðum um- ráðandi, at landið og bankar skalka lúkurnar, tí sjask- veður kann verða fyri framman. Søgan vísir okkum, at fyriuttan tilfeingi, so koma búskaparligir aldudalar í heimsbúskapinum eisini at raka Føroyar – vit kunnu bert hyggja at úrslitunum í partabrævahandli seinastu tvey árini. Fiskivinnan og alivinnan hava havt tað gott nú í mong ár, men trøini veksa sum kunnugt ikki inn í himmalin og er tað umráðandi, at landstýri og løgting taka ávar- ingarnar frá fiskifrøðingum fyri fult. Umráðandi er eisini, at hugt verður at okkara skattaskipan og frádráttarskipan, soleiðis at einki er í henni, ið ger ovurupphitingina verri. Ein av grundunum til, at aftur ber til at tosa um búskaparpolitik, fíggjarpolitikk, konjukturar og vinstra/høgra er, at fullveldismálið er lagt á ís, og vit aftur hava heimastýrispolitikk við onkrari hissini yvirtøku her og eina aðrari der. Vinstrivongurin í Løgitinginum – Javnaðarflokkurin og Tjóðveldisflokk- urin – kunnu semjast um nógv, sum vit hava sæð tað í t.d. privatiseringskjakinum. Ein sosialt bevístur skyn- samur fíggjarpolitikkur má førast, og kanska kann hetta gerast tvørturum samgongumark við Tjóðveld- inum og Javnaðarflokkinum á odda. Løgmaður tosar altíð um samstarv tvørturum samgongumark. Spurn- ingurin er bara, hvussu konstruktivt hann hevði sæð uppá tað, um ein búskapar-, fíggjar- og vinnu- politikkur, ið onkuntíð fór uttanum Fólkaflokkin, hevði gjørst veruleiki. DAGSINS MEINING Sosialurin Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Búskapurin heitur VIÐMERKINGAR Tøkk Hjartaliga takka vit skyldfólki, vinum og øllum, sum sýndu hjálpsemi og samkenslu, tá ið kæra mamma, vermamma, omma og langomma okkara Elsebeth Maria Sivertsen búsitandi í Havn doyði og varð jarðað. Takk til tykkum øll, sum vóru um mammu, bæði heima og á Landssjúkrahúsinum. Ein serlig tøkk til Jukim Olsen, sum vitjaði hana meðan hon var innløgd. Takk fyri troystarrík orð, bæði í Ebenezer, Betesda og á grøvini. Takk fyri blómur, kransar og gávur til barnalegurnar í Grønlandi og tøkk til tykkum øll, sum fylgdu henni til hennara seinasta hvíldarstað. Gud signi tykkum øll. Familjunnar vegna Hans, Elsa, Jórun, Palli og Fríðgerð Endurútgáva frá 1982: Black Bird út á fløgu Bandið, sum Black Birds gav út í 1982, kemur týsdagin út á fløgu Hans Birgir Hansen Tað er tá vit fylgja við bløð- um, útvarpum, sjónvarpum, tá lesa, hoyra, síggja vit hvussu allur mannaheim- urin í dag líður undir kríggi og nógvu ræðuleikunum. Tað er á sama hátt ígjøg- num bløð, útvarp og sjón- varp, at vit staðfesta, at mannaheimurin er allur skipaður rættuliga einstátt- aður av einarøðis valds- harrum. Tað er við hjálp av stór- kapitalistum ið vilja gera allan mannaheimin til arbeiðandi trælir sum dagliga líðir undir øllum teimum fyribrigdum sum ein stríðist við. Tað er álvarsliga áfatt, tá ið føroyingar ikki fáa klára upp við seg sjálvi og gevast við at lata seg misnýta av teimum sterku í samfelags- skipanum um landi. Tað er at vera skitna ar- beiðsamboði ímóti teimum, ið stríðast fyri frælsi-, mannajavnbjóðisrættindir, privatlív, ið øllum er grundlógartryggja í dag. Tað er samfelags skylda ein røkir, tá ið ein fær nógva kunning í bløðini Ið vanligir føroyingar ikki fáa frá øllum teimum valdstyst- andi við kræddaralyndi. Tað er alt grundleggjandi skeivt og órættvíst skipa, tá Ið ikki allir føroyingar fáa somu fortreytir/grundarlag at liva, og virka eftir før- leikaevnunum. Tað er bæði sum einstak- lingar og sjálvstøðugt vinnurekandi stór og smá- partafeløg inna alt handils- og vinnulív og ídna- og tænastuvinnur um landið. Tað er avgerðandi neyð- ugt at draga sum skjótast niður alla almenna, privata, kommunala, land, ríkis skuld, og fáa hesi at skipa fíggjar- og presónsfrælsi. Tað er avgerandi at koma øllum forðingum/móta- rbeiðan einaræðis valds- harrum og stórkapitalistum til lívs sum vanliga fólkið líður undir. Tað er ikki minst gald- andi øllum teimum, sum fremja samfelagsundir- gravandi virksemi øll tann bíliga arbeiðsmegin um landið - næmingar, lesandi og lærlingar. Mannaheimurin og føroyingar UTTAN ÚR HEIMI Búskapur og vinna: Verkfall í oljuvinnuni Meiri enn 1200 fólk, sum fáast við at veita norsku oljuvinnuni ser- ligar tænastur, fóru í gjár í verkfall. Talan er eitt nú um kavarar og jarðfrøðingar. Samráðingarnar um ein nýggjan sáttmála slitnaðu gjáranáttina, og stutt eftir boðaði fakfelagið frá, at 1200 av limum tess fóru í verkfall. Tey 1200 ar- beiða hjá 17 ymsum arbeiðsgevarum. Ein talsmaður hjá oljuvinnuni segði í gjár, at verkfallið fer at hava við sær, at framleiðslan á summum oljuleiðum fer at steðga sum frá líður. Týskarar byggja Týska byrrifelagið Bil- finger Berger hevur fingið arbeiðið at byggja eina nýggja brúgv um Svinesund á markinum millum Noreg og Svøríki. Brúgvin verður 600 metrar long og skal hava fýra koyribreytir, og hon kemur afturat gomlu brúnni, sum varð bygd í 1946. Brúgvin skal eftir ætl- anini takast í nýtslu um trý ár. Tann nýggja brúgvin fer at kosta 527 milli- ónir svenskar krónur, og norðmen og sviar hava avtalað, at hon skal fíggjast við bumm- pengum. Tað fer at kosta 20 krónur at koyra yvir um brúnna. Halda prís- inum uppi Avgerðin hjá OPEC- londunum at varðveita núverandi avmarkaðu framleiðsluna heldur oljuprísinum uppi og virkar sostatt eftir ætl- an. Seinastu dagarnar hevur tunnan ligið um 25 dollarar á evro- peisku marknaðunum., og tað samsvarar við ætlanina hjá OPEC, sum hevur sagt, at fe- lagsskapurin ætlar at halda prísinum millum 22 og 28 dollarar fyri tunnuna. Serfrøðingar á olju- marknaðinum siga kortini, at oljuprísurin kann koma undir trýst, tí eftirspurningurin í USA hevur verið vikn- andi. Heldur tann gongdin fram, kann tað skjótt trýsta oljuprísin niður. Úr Norðurlondum: Niðurgera kvinnur Kvinnufelagsskapir í Noregi ilskast um, at giftar kvinnur kunnu ikki spyrja skattavaldið ella fólkayvirlitið um síni egnu viðurskifti, uttan at tær upplýsa persónstalið hjá mann- inum. Norsku javnstøðu- myndugleikarnir geva kvinnufelagsskapunum rætt. Mona Larsen- Asp, varastjóri í javn- støðuráðnum, sigur, at kvinnur verða mettar sum sjálvsstøðugir per- sónar í dag, og tí heldur hon, at giftar kvinnur eiga at fáa upplýsingar um síni viðurskifti utt- an at nýtast at upplýsa persónstalið hjá mann- inum. Norsku skattamynd- ugleikarnir siga, at persónstalið hjá mann- inum er høvuðstalið hjá hjúnum, men at hesi viðurskifti møguliga verða broytt, tá edv- skipanin verður broytt um nøkur ár. Full fongsul Donsku fongslini hava so nógvar fangar sit- andi, at nógv, sum verða dømd inn at sita, noyðast ella kanska rættari sagt sleppa at bíða í langa tíð eftir einum kliva at sita í. Sum er verða bara fólk, ið fáa dóm fyri grovan harðskap, sett inn beinanvegin, men umleið 300 fólk, sum eru dømd fyri rús- drekkakoyring, innbrot o. a. noyðast at bíða eftir plássi. Lene Espersen, løg- málaráðharri sigur, at stjórnin fer at játta fongsulsverkinum meiri pengar næsta ár, men hon hevur einki uppskot um, hvussu trupulleikarnir nú kunnu loysast. Arbeiðsloysi og arbeiði Arbeiðsloysið í Oslo er nú so stórt, sum tað ikki hevur verið í langa tíð, men tað løgna er, at arbeiðsgevarar sam- stundis kæra seg um, at teir fáa ikki nóg mikið av arbeiðsfólki. Sam- bært hagtølunum eru 15.314 fólk arbeiðsleys í Oslo, samstundis sum umleið 3.900 størv eru ósett í býnum, tí ar- beiðsgevararnir fáa ikki fólk. Ætlanin er at nýta bæði flogfør og hermenn í álopinum. Amerikanska blaðið The New York Times skrivar, at amerikanska herleiðslan fyrireikar eitt stórálop á Irak. Sambært upplýsingum, sum blaðið hevur fingið fatur á, ætlar herleiðslan at lata hermenn í tíggjutús- undatali gera innrás úr grannalandinum Kuwait, samstundis sum flogfør skulu søkja at týðandi málum. Endamálið við álopinum er at fella irakska forsetan, Saddam Hussein. Amerikanski forsetin, George W. Bush, hevur fleiri ferðir sagt alment, at eitt av málum hansara er at fáa Saddam Hussein av vegnum, men higartil hevur hann ikki viljað sagt, hvussu hann ætlar sær at fullføra málið. Tað var ikki ein yvirgangs- atsókn, tá ein maður hós- kvøldið skjeyt og drap tvey fólk uttan fyri deildina hjá ísraelska flogfrelagnum El Al í floghavnini í Los Angeles. Tað siga ameri- kansku myndugleikarnir, men ísraelsmenn vilja kortini vera við, at talan var um eina yvirgangsatsókn. Ísraelskir ráðharrar søgdu í gjár, at álopið í amerikansku floghavnini var ein liður í herferðini hjá víðgongdum muslimum ímóti Ísrael og ísraelskum málum. Maðurin, sum drap tey bæði fólkini og særdi sjey onnur, var ættaður úr Egyptalandi, men hevði búð í USA seinastu tíggju árini. Tvey flogfør hjá British Airways vóru bert 300 metrar frá hvør øðrum í luftini uppi yvir Wales mikukvøldið FLOGFERÐSLA Árni Joensen Annað flogfarið var á veg úr Glasgow í Skotlandi til Bristol í Suðuronglandi við 43 ferðafólkum. Í hinum flogfarinum, sum var á veg norður til Newcastle, vóru 22 ferðafólk. Um sjeytíðina miku- kvøldið vóru tey bæði flogførini komin so nær hvør øðrum, at ávaringar- skipanin umborð á báðum boðaði frá, at annað flogfar var á somu leið. Ávar- ingarskipanin umborð á øðrum flogfarinum gav flogskiparanum boð um at fara longur upp, meðan skipanin umborð á hinum flogfarinum bað flogskip- aran fara longur niður. -Ávaringarskipanin gjørdi júst tað, sum hon er ætlað at gera í tílíkum førum, segði ein talsmaður hjá British Airways hós- kvøldið. Bretsku loftferðslumynd- ugleikarnir hava kortini gjørt av at kanna, hvussu tað kundi bera til, at tey bæði flogførini komu so nær hvør øðrum. Mánakvøldið doyðu 71 fólk, tá eitt russiskt ferða- mannaflogfar og eitt flutn- ingsflogfar stoyttu saman yvir Suðurtýsklandi. Ikki yvirgangur Bretsk ferðamannaflogfør nær samanstoyti USA fyrireikar stórálop á Irak C M Y K 11 10