leygardagur 4. februar 1978síða 3

Nr. 9.— 4. februar 1978 sosialurin Dagp eningaskipanin á tingborð fyrsta dagin Síða 3 — sambært lógaruppskoti landsstyrisins fáa allir løntakarar dagpening undir sjúku Dagpeningaskipanin, sum landsstýrið hevur í hyggju at fremja, hevur leingi verið samtaluevni. Vit hava hitt landsstýris- mannin í sosialmálum og spyrja hann fyrst, nær vit aftur fara at hoyra um dagpeningaskipanina frá landsstýrinum. — Málið liggur í letuni hjá landsstýrinum. Landsstýrisflokkarnir taka í letuni stødu til ym- isk mál, harimillum eina lóg um dagpeningaskipan. Um endamálið við lóg- ini sigur Jákup Linden- skov: — Endamálið við hesi lóg er at veita dagpening til lentakarar, sum hava inntøkumiss vegna sjúku, skaða ella barnsburð. Um henda lóg verður gjøgn- umferd, so vilja tey, sum ikki í letuni hava rætt til løn, tá tey eru sjúk, koma #2 undir hesa skipan, sigur Jákup. Uppá fyrispurning, um ell koma undir hesa skip- an, svarar landsstýris- maðurin, at meiningin við hesum uppskoti er at fáa eina skipan, sum veitir dagpening, tá sjúka ferir við sær inntekumiss. Steðan í dag, sigur Jákup Lindenskov, er tann, at fólk, sum eru í fastlentari vinnu hjá tí almenna og tí privata fáa í flestu forum løn undir sjúku upp i triggjar mánaðar. Men tað er tó ein stórur partur av lentakarum, sum onga lønartrygd hava undir sjúku. Tað er hesum part- inum, sum meiningin er at veita dagpening, tá tey hava inntøkumiss, meðan tey eru sjúk. — Tað hevur verið frammi í onkrum blaði, at við hesari lógini fer at Tað er ikki sterri vandi at geva timaløntum løn, meðan tey eru sjúk, enn teimum fastlentu, sigur Jákup Lin- denskov um spurningin viðvíkjandi misbrúki av dag- peningaskipanini Heldur tú ikki loysa seg betur at liggja heima og fáa dagpening enn at fara til arbeiðis. Er hetta so? — ØII, sum eru í festum almennum arbeiði og sum hava lenarsáttmála, eiga hesa lenartrygd, sum nú meiningin er at veita eðr- um lentakarum eisini, sig- ur J. Lindenskov. Misbrúk? Um møguleikarnar fyri at misbrúka lógina, sigur Jákup Lindenskov: — Vandi er í hverjari vælferð, verður tikið til, men eg rokni ikki við, at tað er sterri vandi at geva tímalentum lén undir sjúku enn sjúkrasystrum, skrivstovufólki og eðrum. Í lógaruppskotinum eru, sjálvsagt | nágreiniligar reglur um treytir fyri at fáa dagpening. Eitt nú krevst, at ein hevur verið í lenandi vinnu í Feroyum í minsta lagi fimm vikur fyri sjúkuna. Sjálvandi verður eisini kravt, at ein skal vísa læknaváttan. Hetta er ein sosial lóg, sum skal hjálpa teimum, sum í løtuni eru verri fyri enn onnur. Hetta skulu vit leggja okkum í geyma. Men samstundis hava vit í lóggávuarbeiðinum lagt stóran dent á at skriva reglur sum, so væl tað er gjørligt, skulu fyribyrgja einum meguligum mis- brúki, sum altíð vil skapa misnegd og órættvísi. Eftir fyriliggjandi upp- skoti tekur lógin ikki vid, fyrr enn frá fjórða sjúkra- degi og dagpeningur verð- ur í mesta lagi goldin í triggjar mánaðar. Hvussu nógv? Um hvussu nógv verður latið í dagpengum, sigur Jákup, at hetta er ein opin spurningur, sum íkki verður fullgreiddur, fyrr enn málið er samtykt av løgtinginum. Leysliga kann sigast, at dagpen- ingurin verður nakað minni enn vanlig løn. So- muleidis verður sett hægsta mark fyri dagpen- ingi. Hetta vil siga, at um tú hevur eina innteku væl omanfyri miðal, merkir tað ikki, at dagpeningurin verður dupult so stórur. Til demis: er tað ein, sum hevur eina mánaðar- liga innteku uppá 10.000 krónur og ein annar 5.000 krónur, so fær tann hægri lenti ikki dupult so nógv i dagpeningi sum hin. Í hesum ferinum koma báð- ir at fáa somu upphædd. Uppá fyrispurning um, hvat landsstýrið í hesum førinum miðar seg eftir, sigur Jákup, at í útrokn- ingargrundarlagnum verður miðað eftir einari ársinnteku, sum svarar til minstulenina hjá fiski- monnum. — Ein almenn dagpen- ingaskipan má eftir min- um tykki vera eins fyri øll, sum koma undir hana, sigur Jákup. — Roknar tú við at fáa undirteku fyri uppskoti- num frá landsstýrinum? — Ja, sjálvandi. Dag- peningaskipanin er ein av samgongutreytunum. — Hvussu langt er mál- ið komið? — Landsstýrið er nú í ferð við at leggja síðstu hond á verkið og skulu vit taka steðu til hetta eins og til onnur mál. Málið kem- ur á tingborð fyrsta dagin, endar Jákup Lindenskov. ———W—T—F————11R Skattaspurningar Gamal skattur Eg eri eitt sindur í iva, og biðji tí tygum um at greiða mær hendan spurning. Eg varð gift í juni mán- að. Hvussu verður við gomlum skatti, sum eg skyldi frá 1975/76. Eg var við barn og gavst við at arbeiða. Eg byrjaði at ar- beiða aftur í 1977, og havi eina lítla inntsku, 1500 kr. um mánaðin. Sigast skal, at eg fekk barnapening frá Sosialu deild býráðsins í eitt ár. S.P. Svar: Hesin spurningur kann ikki svarast beinleiðis her, tá ov fáir upplýsingar eru í brævinum. Fyri at kunna svara greitt, er neyðugt at vita, hvat ár tygum gift- ust, nær tygum góvust við at arbeiða, nær í 1977 tygum byrja aftur at ar- beiða, og fyri hvat tíðar- skeið tygum hava fingið bárnapening. Eisini er neyðugt at fáa upplýst, um tygum vórðu undir javnvágskattaskipanini áðrenn tygum giftust, og um maður tygara er undir hesi skipan. R.T. Barnapengar Vit eru eitt par, sum hava livað saman i nøkur ár uttan at hava verið gift. Vit ætla nú at halda uppat við samlívinum í besta forstáilsi. Um tann mann- ligi parturin í hesum feri fegin vil gjalda eitt fast gjald til kvinnuna í nekur ár, hevur hann so loyvi til at draga hetta frá á sjálv- uppgávuni? Um nakað barn var í hesum føri, kundu so hesi bæði so sjálv ásett barna- peningin, og kundi so maðurin drigið hesa pen- ingaupphædd frá á sjálv- uppgávuni? H. Svar: Um tvey liva saman uttan at vera gift, og síðani fara hver til sítt, er ikki loyvt á * KK sjálvuppgávu mannsins at draga frá nakað avtalað gjald til gentuna. Um hann nú kortini rindar henni eina og hverja upp- hædd árliga, er hon skatt- skyldug av hesum pen ingi, tá hettar verður at rokna sum gáva Um tvey í hesi steðu áttu barn saman, eigur maðurin rætt til frádrátt á sjálvuppgávuni av barna- peningi av somu stødd sum tað almenna vanliga ásetur. Um tað almenna hevur ásett gjaldið, er hettar loyvt frádrigið sjálvt um upphæddin er sterri enn »normalbidrag- ið<. Skoytast skal uppi, at gentan í ellum førum er skattskyldug av tí hon fær sum barnapening R.T. Kann ógoldin renta dragast frá Kann renta, sum er til- skrivað fyri ógoldnan skatt dragast frá á sjálv- uppgávuni, sjálvt um hon ikki er goldin? = forvitin Svar: Renta av skattaskuld verður ikki tilskrivað skuldini fyrr hon enn (rentan) verður goidin, og kann sostatt heldur ikki verða frådrigin skatt- skyldugu inntekuni fyrr enn hon er goldin.