mikudagur 8. mars 1978síða 3

Nr. 18 — 8. mars 1978 sosialurin Síða 3 Æti — nýggjur veidimøguleiki —royndirnar halda fram í summar Síðst í farna ári varð stovnað eitt parts- reidari, P/r Plankton, sum skal reka fiskiskap eftir plankton (æti), upsa, kongafiski, jákupsskel og sðrum skelja- fiski. Felagið hevur gjørt sáttmála við Johs. Kristensen Hvide Sande um bygging av einum 110 ft. langum stál- skipi. Skipið skal m.a. fiska æti tríggjar mánaðir av árinum og mett verður, at tað hesa tíðina kann fáa eini 300 tons av reyðæti. Ætið verður blokk- og single- fryst umborð og tað verður annars pakkað og vidgjørt á sama hátt sum rækjur — Nú er stødan tann, at allir teir veiðihættir, sum vit vanliga hava brúkt, eru vorðnir avmarkaðir. Ti er neyðugt at troyta aðrar ella allar møguleikar i fiskiveiðu og eftir mini meting skuldi tað verið av stersta áhuga hjá tí al- menna at stuðla hesum tiltakinum, sigur Hans Jacob Dam, skipari, um ætlanina at fiska æti og krill. Vesturvarði Tá John Dam í 1969 lat byggja Vesturvarða hevði hann fingið tað hugskot at royna eftir rækjum eftir at laksatíðin var liðug. Hann varð ti noyddur at seta trolspæl í båtin og av ti sama misti hann 10% av studninginum, tí lógin var, at garna- og línuskip fingu 25% í studningi, men trolarar einans 15%. Men, sigur Hans Jacob Dam, tá ein tid var farin, fekk John heiðurstekin frá landsstýrinum fyri at E hava funnið veiduhættir. — Ongin trúði tå, í 1969, at rækjufiskiskap- urin kundi blíva ein len- andi vinna. Men nú kenna vit úrslitið. Sjálvur meini eg, tað er beinleiðis neyð- ugt at fara undir royndar- fiskiskap eftir æti. nýggjar Til fiskaaling og mannafødi Knút Nolsee ein av stovn- arunum av P/r Plankton, sigur, at russar og japan- arar í fleiri ár hava gjert royndir við at fiska æti og krill (ein skeljafiskur, sum hoyrir til sama stovn sum rækjurnar, men er mun- andi minni enn rækja). Í Reyðæti (Calanus finmarchicus), í miðjuni tann náttúrliga steddin an, m.a., at úrslitini hava verið sera góð. Æti er ein proteinrik fødi og bæði ristað og sum suppa smakkar tað sera væl. Smakkurin er sterkur, nakað sum av rækjum. Royna aftur í summar Knút Nolsee greiðir víðari frá, at teir hava heitt á stovnar, eitt nú Feroya grunnin og landsstýrið, um peningaliga hjálp til bátskeyp og útgerð, so- leiðis at líknandi royndir, sum tær, norðmenn hava Hans Jacob Dam (h.m.) og Knút Nolsøe — slóðbrótarar i fiskivinnuni Reingerð Sekt verður eftir fólki at gera reint í Forn- minnissavninum frá 1. apríl. Føroya Fornminnissavn v/Landavegin Venji ngartíðir hjá HB Månadag kl. 15.30 dreingir i Ítróttar- høllini. Kl. 191 Gundadali. ksnir og unglingar i Mikudag kl. 18 dreingir i Gunda- dali. Kl. 20 va. snir og unglingar í Gundadali. Hósdag kl. 18 dreingir í Gunda- dali. Kl. 19 vaksnir og unglingar í Gundadali. Nýggir limir verða teknaðir. H.B. løtuni eru fimm japansk skip, harav eitt royndar- skip, og fleiri russisk skip á krillveiðu við Antarktis. Eisini norðmenn hava gjert royndir við at taka reyðæti úr sjónum. Teir hava brúkt glúpar til hetta, men P/r Plankton ætlar at brúka pumpu. Hesin háttur er lítið royndur enn og tað er ser- liga ein effektivur máti at skilja ætið burtur úr, sum má finnast. Spurdur, hvat ætið verður brúkt til, sigur Knút Nolsøe, at so hvert sum tað verður truplari at fáa nóg mikið av fiski og ovfiskingin vindur uppá seg, eru fleiri lond farin yvir til fiskaaling. Fiskur, sum verður aldur, krevur eisini fødi og tað er hetta, ætið fyrst og frer » t má og skal brúkast til. Men, leggur = Knút Nolsøe afturat, tað hava eisini verið gjørdar roynd- ir við at brúka æti til mannafødi. Um hetta skrivar enski visindamað- urin Alistair Hardy. pro- : við Oxford håskul- essari gjørt, kundu gerast her millum oyggjarnar. Teir fingu studning og i fjør heyst varð gjørd ein lítil roynd eftir æti vid vanlig- um ekkoloddi og netglupi. Tad eydnadist væl at finna ætid og sila tad ur sjonum og i juni—juli verður hildið fram við royndunum, men tá verð- ur roynt við pumpu. Royndirnar verða gjørdar á teimum føroys- ku fjøråunum, men annars finnast æti og krill um øll høv, frá suðurpólinum til norðpólin. Serliga, har sum heitir og kaldir streymar metast, eru negdirnar stórar. Tað er júst hetta, at fiskast kann á altjóða eki, har ongar kvotur eru gald- andi, sum er ein av teim- um stóru fyrimununum við hesi veiðuni, sigur Knút Nolsee. Marknaður í Týsklandi Um spurningin, hvar sleppast kann av við æti, sigur Knút Nolsee, at hann i fjør heyst vitjaði tyskar silaalarar. Tveir teirra søgdu seg longu i vår vilja keypa 2—300 tons av æti, vidgjørt sum silafóður. Sagt verður, at 2 kg av æti fara til 1 kg av sili. Knut Nolsøe sigur vidari, at hann eisini vitj- adi eina verksmidju, sum framleiðir sílafóður. Her var stórur áhugi fyri at keypa æti sum ráevni til framleiðsluna. Norðmenn hava hesi seinastu árini selt millum 50 og 200 tons av reyðæti um árið til fiskaalarar í teimum skandinavisku londunum. Men ein partur av veiðuni er farin til mannafødi. Samband vid adrar Knut Nolsee sigur at enda, at tað er av stórum SS týdningi, at tað almenna setur seg í samband við tær tjóðir, sum longu nú fiska hesi smáu djørini. Hann nevnir serliga Japan og Russland, sum hava funnið fram til eina sonar- skipan (astic), ið virkar sum ein undirvatnsradari Hesi tól verður neyðugt at útvega til skipið hjá P/r Plankton umframt pumpi- útgerð og tól til at skilja ætið burtur úr sjónum Knút Nolsee sigur, at teir í hesum degum hava sent umsóknir um studn- ing til landsstýrið og um lán til Realin og Fiskari- bankan. Um fígging fæst til skipsbyggingina, sigur sáttmálin við skipasmiðj- una, at byggingin kann byrja í august há. og skipið latast á hesyti 1979. Tað kemur at kosta uml. 10 mill. kr. Hans Jacob Dam umborð á Vesturvarða. Umframt hann og Knút Nolsee eru tveir synir hansara, Jóan Hendrik og Viggo Dam, stovnarar av P/r Plankton. Ætlanin er, at Hans Jacob skal fera skipið hjá felag- num, sum skal hava eina manning uppá 7—10