mikudagur 15. mars 1978síða 8

VG knøttin Kona Eisenhowers å ellishiem Mamie Eisenhower, einkjan eftir amerik- anska forsetan Dwight D. Eisenhower, ið er 81 ára gomul, hevur biðið um uppteku á einum ellisheimi. Ein tals- maður fyri Army Dis- taff Hall ið er eitt privat ellisheim fyri herovastaeinkjur — sigur, at hon ikki hevur ynskt at nýta sín rætt sum einkja eftir einum forseta og fimm- stjørnu-generali at fáa sær serstakar fyrimun- ir — fyribils er Mamie Eisenhower á bíðilista fyri uppteku. Hon býr á einum garði nærindis Gattysburg, Pennsyl- vania, hinum seguliga stríðsveilinum frá amerikanska borgara- krignum. Størska moské i heiminum Suharto, forseti i Indo- nesia, hevur vigt eina moske i hevuðsstað- num Djakarta, ið teir vilja vera við er stersta gudatempul heimi- num. Har er pláss fyri meiri enn 100.000 fólk- um, og arbeiðið at reisa hana hevur kost- að 360 mill. kr. í okk- ara peningi. Arbeiðið byrjaði fyri 16 árum síðani. Sovjetisk uppsparing Í ársfrágreiðing frá sovjetisku sparikassu- num stendur, at sov- jetiskar familjur i mid- al seta 7% av inntøk- uni inn vid ti fyri eyga at bråka peningin til keyp av størri lutum. Amerikanskar- sovjetiskar havkanningar síðu >Akademik Frá sovjetiskari t ur iuttekur 1 Vernadski i felags amerikonskum-sovjet iskum rannsóknum í vestara parti av At- lantshavinum Rann sóknarskráir sum fingið navnið hevur til at utvega eitt teoretiskt modell ” Atlantshavinum leita arbeiðið verður z andi liðugt 1980 Stuttleikaferðir til Vietnam Mangt er umskift — ikki er langt síðani at blóðugir bardagi fram- vegis var í Vietnam, men í dag er lagamanni at fara hagar á stutt- leikaferð! Norska turistskipið »Rasa Sayang« verður fyrsta skip úr vestur- heimi, ið ger eina slíka ferð, og vitjað verður bæði í Saigon og Han- oi. Næsta summar fer sama skip tvær ferðir til Kina við fremm- andafólki. »Rasa Sayang« er sama skip, sum å sinni hevdi navnid »Bergens- fjord« og sum var i reg- luligari sigling millum Oslo og New York, til at Norske Amerika Linje (NAL) gavst vid hesi rutusigling, av ti at hon ikki loysti seg, nå so mong, ella tey allar flestu, flúgva tvørtur um »dammin«, ti at tað er bæði skjót- ari og ódýrari. Eisini Svenska Amerika Lin- jen er langt síðani hild- in uppat at hava reglu- liga Amerika-sigling úr Gøteborg. Turistferðirnar til Vietnam við Rasa Say- ang byrja úr Singa- pore, og ell ferðin kem- ur at taka 21 dagar við vitjan í fleiri býum í Asia. Ur Saigon, ella Hon Chi-Min, ið nýgg- ja navnið er, aftaná at teir í Norðurvietnam løgdu alt Vietnam undir sex, verða líkindi hjá ferðafólkinum at gera flog- ella bussferð- ir til Hanoi longur norðuri. Whisky gongur sína sigursgongd Whisky úr Skotlandi er um at gerast ein heims- drykkur Farnu 6 mánaðirnar avskipaðu teir 196 miljónir litrar av skotskum whisky til utflutnings. Samgong- an av skotskum Whis- ky-framleiðarum sigur, at hetta er ein vøkstur uppa 3% sammett við sama tidarskeid árið Hitt skotska whisky fer mest til USA, men eisini europearar og onnur fólkaslog eru tyst eftir whisky, og tað skal vera original vera úr Skotlandi! sosialurin Chile: | Nr. 20 — 15. mars 1978 Kærurætturin í Santiago kolldómt avgerð Pinochets Tólv leiðarar í Kristiliga Demokratiska flokkinum fingu viðhald Chilenski kærurætturin hevur vidgjørt sakina hjá 12 leiðandi Kristiligum Demokratum, sum herfyri av Pinochet-stýrinum vóru forvist.- til Atacama- oyðimerkina í Norðurchi- le. Rætturin gekk ímóti avgerð Pinochets og fer hetta helst at fáa avger- andi týdning fyri framtíð- aravgerðir hansara í kúg- ingartiltøkum. Aftanå at hava hand- tikid 12 av fremstu leidar- unum i Kristiliga Demo- kratiska flokkinum og ákært teir fyri politiskt virksemi, vóru teir sendir til landsbygdir i Atacama- oydimørkina. Samstundis varð sett forboð fyri á nakran hátt at almanna- kunngera nakað hesum viðvíkjandi og roknaði Pi- nochet við at vísa styrki sína úteftir á henda hátt. Men so var ikki. Verj- arnir hjá Kristiligu Demo- kratunum skutu avgerð- ina inn fyri kærurættin í Santiago og progvadu har, at burturvisingin å ongan hått samsvaradi vid grundlógini. Grundlógin loyvir tå undantaksstøda er, bert at fólk verða vist til at uppihalda seg i landspartahøvudsstødum. Kærurætturin góðtók hesa provførslu og Pino- chet noyddist at lata teir Kristiligu Demokratarnar flyta til byin Arica, sum hevur gott samband vid umheimin og har bustad- arvidurskiftini eru tolulig. Broytt stødu ella hjålpt Pinochet Tað er eyðsæð, at kæru- rætturin antin hevur broytt steðu sína mun- andi, ella at hann hevur viljað hjálpt Pinochet úr teirri knipuni, hann var komin í vegna tey ógvu- liga nógvu og harðligu fordømilsini, sum komu úr øllum heiminum av tápu- liga hevndartiltaki hans- ara. Tað er í hesum sam- bandi vert at geva gætur at næstan allir teir ovastu leiðararnir í Unidad Popu- lar sótu púra isoleraðir á Ísla Dawson í meira enn eitt ár, uttan at kærurætt- urin vildi gera nakað. Nakrir fakfelagsleidar- ar, sum fyri tveimum mánaðum síðani eisini vóru forvistir til Atacamo- oyðimerkina, eru eisini slopnir haðani vegna trýst frá fakfelagsrersluni um allan heim. Hetta eru einans tvey demi — tað sum hevur týdning er, at tað nú sýn- ist, sum at dómstólarnir, sum higartil ikki hava lat- ið við seg komið, eru farnir at avmarka virk- % semi Pinochets. Hetta er ein ósigur fyri kúgingar- valdið og ein sigur fyri andsteðuna í Chile og um allan heim. Tær leita framvegis eftir monnum sínum 2500 fangar í Chile framvegis horvnir Konurnar hjá trimum av teim 250 horvnu fang- unum í Chile, hava nú fingið innferðarloyvi aft- ur. Tað eru tær triggjar Ulda Ortiz, Gabriela Bra- vo og Ana Gonzales, sum á sumri 1977 tóku lut í 13- hungursverkfalli- daga num í ST-bygninginum í Santiago Nakrar mánaðir aftaná hungursverkfallið fóru tær til Europa og USA at greiða støduna og royndu samstundis at fáa stuðul frá ST-aðalfundinum til framhaldandi leiting eftir horvnu monnum sínum og ollum hinum 2500 horvnu. Tá tær í seinru helvt av november 1977 við flogfari komu aftur til Chile, vóru tær handtiknar á flogvell- inum í Santiago og á- kærdar fyri at reka polit- iskt virksemi, sum er bannað sambært kunn- gerð frá juntastýrinum. Men allur heimurin og somuleiðis eisini teir nógvu útlendsku sendi menninir, sum vóru komnir at taka ímóti mettu tað ikki at vera pol itiskt virksemi tær høvdu framt, men reint humani tert og medmenniskjans ligt arbeiði. Eingin kann forða einum menniskja at royna at fáa vissu fyri hvat er vorðið av nærm- astu familjuni, hvert hon er deyð ella livandi. Í útlegd í USA Tær tríggjar vóru til fyri kortum í útlegd í USA, men vildu ikki gevast við leitingini. Einasti megu- leiki hjá teimum at koma aftur til Chile var at ganga undir treytir Pinochets: skriva undir uppá, at tær ikki vildu fremja nakað slag av politiskum virk- semi í Chile. Samstundis var tað tó eisini greitt, at tær ikki ætlaðu at gevast at leita eftir monnum sínum tað er ikki politiskt virk- semi, men eini grund- leggjandi mannarættindi. Nú eru tær í Chile og roynir juntastýrið saman vid CNI (loynipolitiid) at gera teimum so nógvar 6- náðir, sum til ber. og er tað ti neyðugt, at solidari- allan heim fylgja við. Um tekin tetsrorslurnar um verður til, at tær koma í vanda, má stig takast til at hjálpa. Alt húsið angar av friskleika, tå eg havi vaskad vid Heilsøla: J. VEYHE Torshavn, telf. 11591