mikudagur 29. mars 1978síða 7

Nr. 23 — 29. mars 1978 sosialurin Síða 7 FISKISKAPUR AÐRASTAÐNI Loftskip til fiskimarksverju Tað finnast tekniskt sak- kønir og stór virki, ið hava eina turkaratrúgv um, at heliumborin luftskip hava eina praktiska framtíð. Eitt av hesum virkjum er hitt stóra, heimskenda GOOD YEAR, sum síðani 1917 hevur bygt meiri enn 300 luftskip til hernaðarlig og sivil endamál. Einahelst undir seinna heimsbardaga nýtti amerikanski herflotin luft- skip til konvoytænastu. Goodyear luftskip leiddu 89.000 skip tvertur um heimshøvini, uttan at ein- asta teirra gekk burtur. Leidslan innan Goodyear helt fast vid, at tad loysti seg at smíða luftskip. Nú sigur stjórin í hesum virki, mr. Fred Nebiker, at nýggju alheimsásetanir um 200 fjórðinga fiski- mark einans kunnu verða aktað, um luftskip verða nýtt at verja fiskimarkið. Tey koma at kosta 5 miljónir dollars stykkið, men tey kunnu afturfyri vera í luftini í nógv sam- døgur uttan at nýta nógv brennievni. Tey kunnu verða útgjerd bæði við radar og teimum mest nú- tímans fototólum, eins og tey kunnu flúgva úr 3000 metra hædd heilt niður í 20 metra hædd. Lægsta ferðin er 10 km um tíman, men um neyðugt kann ferðin verða sett upp í 56 km um tíman, uttan mun til veðurlíkindini, og vilja tey ti vera sera hóskilig til verju av t.d. einum fiski- marki, sigur Fred Nebi- ker. Goodyear hevur nú tik- ið upp samband við amer- ikansku stjórnina og fleiri fiskiráðharradeildir í eu- ropeiskum londum um at leiga teimum fiskimark- loftskip, og leiðslan ætlar sær eisini at seta seg í samband við danskar myndugleikar. Fiskiveiða stóran búskaparligan vdning í Póllandi Fiskiskapur er síðani sein- asta heimsbardaga vorðin av vaksandi týdningi fyri búskapin í Póllandi, og í dag koma 6 pst. av ellum matverum við sonevndum album-innihaldi úr havi- num. Ti hóast at landið einans hevur avmarkað fiskioki heima, so er fiski- Týskari tikin sum njósnari í Póllandi Ein herflotadómstólur í býnum Gdansk í Pól- landi hevur domt ein vesturtýskan ríkis- borgara, Maximilian Rosenburg, 7 ára fongsul fyri at hava njósnað fyri eitt NATO-land, sigur pólska tíðindastovan PAP. Sagt verður, at hann hevði latið loyni- ligar upplýsingar til útlendskar agentar, og at hann samstundis hevði roynt at fáa pólskar sjómenn at njósna fyri seg. Herfyri vórðu eini vesturtýsk hjún dømd 13 og 10 ára fongsul fyri njósning í Póllandi. Kolera í Tanzania Í minsta lagi 200 fólk hava higartil latið lív av ti herviligu kolera- stubbar uttaneftir sjúkuni, sum í hesi tíð herjar í Tanzania í Afr- ika. Tvær ser-viðgerðar- deildir eru setta upp á landssjúkrahúsinum í høvudsstaånum Dar- es-Salaam, ein fyri vaksin og ein fyri bern. Læknarnir hava úr at gera at basa sjúk- uni, og heilivág úr eðr- um londum verður í stórum negdum og stersta skundi flutt til Muhambili sjúkrahús- ið, har tey kolera-herj- aðu verða innløgd. Tiltøk verða framd við ti í hyggju at steð- ga drepandi sóttini og at hon ikki skal spjaða til onnur afrikansk grannalond, og al- heimsheilsustovnurin hjá Sameindu Tjóðu- num, felagsskapurin, WHO, stílar fyri at- gerðum at koma heil- sumyndugleikunum í Tanzania til hjálpar við serútgerð og læknum skapurin á fjarum hav- leiðum ógvuliga væl fyri- skipaður. Hesin fiskiskap- ur á fjarleiðum er vorðin tarnaður nógv, nú so mong lond hava flutt fiskimark teirra út á 200 fjórðingar, Pólskir fiski- menn á stórum nýmótans og vælutgjørdum trolar- um og móðurskipum leita i dag langt burt, ikki ein- ans i Norðuratlantshavið men eisini til syðra partin av Atlantshavi og inn å Kyrrahavið — til fiskimið ið liggja meiri enn 2.000 mílir frá heimlandinum. Av hesum leiðum fáa polakkar nú 66 pst. av øllum tí fiski, teir veiða. Av teimum umleið 750.000 tonsum, polakkar fiska, flyta teir heim 470.000 tons av hesum leiðum, ið eru millum 200: og 9000 milir burtur. Eitt Goodyear loftskip uppi yvir einum ameríkanskum bjargingarskipi, sum tað hevur beint á bjargingarposi- tiónina Men hesin havfiski- skapur gevur minni av sær enn heimafiskiskap- urin, siga polakkar sjálv- ir, tá ið fjarfiskaslogini yvirhevur eru minni til steddar og ti ikki hóska væl til at verða vidgjørd umborð á teimum stóru verksmiðjutrolarunum. Í Póllandi vilja teir tí nú byrja at smíðja nýtt slag av trolarum, ið betur kunnu hagreiða fiskin á sjálvum veiduøkinum, og hetta hendir mangan í samvinnu við fiskivinnu- felog í eðrum londum, á tann hátt at hesi fáa loyvi at nýta tey stóru pólsku, tekniskt vælútgjerdu fiskiskipini, sum somu tíð sum pólskir myndugleikar gera búskaparligar ílegg- ingar í partnara-landinum í hesi samvinnu. Pólland hevur longu byrjað tilika samvinnu við lond sum Senegal og Nigeria í Afrika, India og Philips- oyggjarnar og Peru í La- tínamerika. Og í umbúna er at fara undir samráð- ingar við lond sum Ar- gentina, Brasilia, Canada og USA um samvinnu eftir somu prinsippum. Í Póllandi síggja teir klárt vandan av ovfiski- skapi í Eystrasalti, og tí vil pólska sjóverjan í hei- masjógvi verða munandi herðað, sigur pólska tið- indastovan PAP. Norskir lodnutrolarar eru mangir í tali Norska lodnuveiðan Norðmenn hava higartil í ár veitt umleið 4 mill. hl. av lodnu, hetta er væl minni enn í sama tidar- skeiði i fjør, tå ið teir veiddu 9,2 mill. hl. Flestu skipini hava roynt á Tid- leybakken. Í meðal fara 54 stk. uppá hvert kilo. Rognrposentið er 183. Hevuðskeypari av norsk- ari lodnu er Japan, og um- bod fyri japansku keyp- ararnar eru staddir i Finn- mørkini Noråmenn eru ikki væl nøgdir vid urslitið higar- til. Til dømis arin hevði trol- »Finnmarksværing« fyrst i mars bert veitt leið 100 hl.. 50 år landi å 3—400 dypi. Samlada veidan hjå um- fjórðingar metra trolaraflotanun var 9