mikudagur 10. juli 2002síða 4

6 Nr. 129 - 10. juli 2002 Nr. 129 - 10. juli 2002 7 - Mær kunnugt er tað bara í Føroyum, at tað er tingið, sum ásetir kvotur. Í øllum øðrum londum uttan um okkum er tað ráðharrin sjálvur sum ásetir, hvussu nógv skal fiskast, sigur Jørgen Niclasen, landsstýrismaður í fiskivinnumálum FISKIDAGAR Vilmund Jacobsen Klokkan 11 í gjár handaði fiskidaganevndin lands- stýrismanninum í fiski- vinnumálum, Jørgeni Niclasen, tilmælið um fiskidagar fyri komandi fiskiár. Sosialurin ringdi seint mánakvøldið til Jørgen fyri at fregnast eftir, hvat nevndin sigur í álitinum, men landsstýrismaðurin segði seg ikki hava sæð endaliga tilmæli. - Eg fái ikki álitið fyrr enn klokkan 11 í morgin, og tástaðni veit eg ítøkiliga, hvat nevndin mælir til, sigur landsstýrismaðurin. Millum orðini halda vit okkum tó skilja á Jørgeni, at nevndin mælir til sama fiskidagatal sum í verandi fiskiári. Sum gongdin hevur verið seinastu árini, er nærliggj- andi at hugsa sær, at lands- stýrismaðurin fer at mæla til óbroytt fiskidagatal fyri komandi fiskiár. Men hetta fáa vit ikki endaliga at vita fyrr enn ólavsøkudag, tá ið uppskotið um fiskidagar ætlandi verður lagt fram á Føroya løgtingi. Kunnu spyrja vinnuna - Eg haldi, hetta er fyrstu ferð, at fjølmiðlarnir eru bodnir at verða við, tá ið fiskidaganevndin handar álit um fiskidagar. Hetta verður gjørt við tí í hyggju, at fjølmiðlarnir kunnu fáa høvi at seta limunum í nevndini spurningar um álitið, soleiðis at hesin parturin av ráðgevingini eisini verður hoyrdur. Jørgen vísir á, at fiski- frøðingar duga væl at bera fram síni sjónarmið, men heldur, at tað haltar við- hvørt við at fáa sjónarmið- ini hjá vinnuni fram. - Hetta er so tað seinna tilmæli til landsstýrismann- in um fiskidagar. Framm- anundan hevur Fiskirann- sóknarstovan gjørt sítt tilmæli, sum mælir til ein niðurskurð í dagatalinum uppá eini 25%. Vil politiski myndugleikin ikki fremja hendan niðurskurð í einum, kann hann fremjast yvir 2-3 ár, heldur Fiskirannsókn- arstovan. Landsstýrismaðurin vísir á, at seinasta ár snúðu ávaringarnar seg serliga um hýsuna og upsan, men í tilmælinum hesaferð mælir stovnurin serliga til at ansa eftir royndini eftir toski. Nærlestur og uppskot - Eg fari nú saman við Fiskimálastýrinum at nær- lesa hesi bæði tilmælini, og síðan fer Fiskimálastýrið at gera eitt tilmæli til mín, soleiðis at uppskot kann orðast um fiskidagarnar fyri komandi fiskiár. Jørgen sigur, at øll upp- skot og allar kunngerðir á fiskivinnuøkinum skulu latast Fiskivinnuráðnum til ummælis, og soleiðis verð- ur eisini við uppskotinum um fiskidagar. - Hetta sigur lógin, vísir landsstýrismaðurin á. Fiskivinnuráðið hevur eina rættiliga breiða um- boðan, sum fevnir um vinnuna á sjógvi og landi, og haraftrat eru fakfeløg umboðað í ráðnum. Landsstýrismaðurin sig- ur, at uppskotið um fiski- dagar fyri komandi fiskiár, sum byrjar 1. september, verður lagt fyri tingið ólavsøkudag, og málið er, at tað skal samtykkjast fyri 18. august. Tá ið løgtingið hevur samtykt fiskidag ar- nar, skal lógin kannast, og allir skulu hava fingið síni fiskiloyvi sendandi fyri 1. september. - So, eg vóni, at nýggi tingformaðurin vil virka fyri, at lógin - eins og undanfarin ár - verður løgd fram ólavsøkudag, sigur Jørgen. Bara í Føroyum Landsstýrismaðurin vísir á, at honum kunnugt, er tað bara í Føroyum, at tað er tingið, sum ásetir fiski- dagar ella kvotur. - Í øllum øðrum londum uttan um okkum er tað ráðharrin sjálvur, sum ásetir, hvussu nógv skal fiskast, sigur Jørgen Nicla- sen. Helst somu fiskidagar komandi fiskiár FERÐSLA Vilmund Jacobsen Dagur teirra deyðu í ferðsl- uni fær okkum at hugsa, minnast og gráta. Hetta er eitt gott tiltak og ein góð áminning um at ansa eftir, tá ið vit ferðast eftir vegunum - antin tað er í bili, á súkklu ella til gongu. Mong eru deyð í ferðsl- uni gjøgnum árini, og mong eru spard - ja, onkur kennir seg at hava fingið lívið av nýggjum, tí vinirnir, sum vóru í bilinum, tá ið van- lukkan hendi, lótu lív. Fólk fara altíð at doyggja í ferðsluni eins væl og á sjónum. Hesum slepst ikki undan, soleingi koyrt verð- ur eftir vegunum og skip sigla á havinum. Men verður farið fram við skyn- semi og umhugsni, kunnu vit avmarka talið av deyð- um og løstaðum. Tær nógvu blómurnar, vit sóu eftir vegunum sunnudagin, siga okkum, at her hava ung fólk latið lív - ungdómar, sum høvdu lívið frammfyri sær, men sum doyðu í eini meinings- leysari ferðsluvanlukku. Eins og blómurnar følna við vegjaðaran, sum dagar- nir ganga, helt lívið hjá hesum ungu fólkum uppat. Foreldur, systkin, ommur, abbar og vinfólki eru særd, og tað tekur langa tíð, áðrenn arrini eru heil. Tey fara altíð at síggjast og vera har. Dagurin teirra deyðu í ferðsluni fær okkum eisini at hugsa um lívið - at lívið er ein virðismikil gáva, sum er fallin okkum í lut, men sum eisini kann takast frá okkum, um vit ikki fara væl um hana. Latið okkum vera góð við lívið - og hvønn annan, eisini tá ið vit ferðast úti á vegunum, so uppaftur fleiri blómur ikki verða at siggja um eitt ár. Blómurnar eru vakrar, men nógv vakrari er ung- dómurin… Enn vil landsstýrismaðurin ikki siga, hvat hann fer at mæla til i uppskotinum um fiskidagar fyri komandi fiskiár, sum ætlandi verður lagt fyri løgtingið ólavsøkudag. Hugsandi er tó, at hann fer at mæla til óbroytt fiskidagatal Blómurnar fram við vegunum á degnum teirra deyðu í ferðsluni eru vakrar, men ungdómurin er nógv vakrari… Mynd: Vilmund Jacobsen Ein dagur, sum fær okkum at hugsa… – Tíðin erikki búgvin til at privatisera Fiskavirking og vit taka heldur ikki undir við privatiserings- ætlanini hjá Bjarna Djurholm, sigur Alfred Olsen, tals- maður hjá sam- bandsflokkinum í vinnumálum PRIVATISERING Áki Bertholdsen – Fiskavirking skal ikki privatiserast nú, tí tað er føroyskt vinnulív ikki til reiðar til í løtuni. Alfred Olsen, løgtings- maður ger greitt, at sam- bandsflokkurin tekur ikki undir við at privatisera Før- oya Fiskavirking beint nú. Og tað kemur kanska óvart á tey flestu, tí sam- bandsflokkurin hevur erð eftir ferð ført fram, at hann er ikki fyri, at tað almenna eigur vinnulív. Og talsmaðurin hjá sam- bandsflokkinum í vinnu- málum leggur eisini dent á, at hendan aðalhugsjónin hjá flokkinum er als ikki broytt. Tí leggur hann afturat, at sambandsflokkurin sum so tekur undir við at Fiska- virking skal privatiserast. – Men tað skal vera ein skynsom privatisering og ætlanini, sum nú fyriliggur, taka vit ikki undir við, sigur Alfred Olsen. – Í fyrra lagi halda vit, at at Fiskavirking skal varð- veitast sum ein eind og tí eru vit ímóti tankanum um at liða hana sundur í fleiri fyritøkur. – Í øðrum lagi halda vit, at tíðin er ikki búgvin til at privatisera Fiskavirking beint nú. – Fiskavirking er ein heild, har hvørt virkið hev- ur hevur sínar serligu upp- gávur. Tí skal Fiskavirking síggjast um ein heild og tað er hendan heildin, sum ger Fiskavirking so sterkt og effektivt, sum tað er. Harafturat kemur, at vit nú fáa fast samband um Vestmannasund og tað ger, at eisini virkið hjá Fiska- virking í Miðvági verður drigið nærri upp í hesa heildina. Bitin er ov stórur Sostatt heldur Sambands- flokkurin, at tað er umráðandi at varðveita Fiskavirking sum eina heild. Og flokkurin heldur, at hendan heildin er ov stórur biti hjá føroyskum vinnu- lívi at taka á seg í løtuni. – Vit eiga at minnast til, at tað eru bara nøkur fá ár síðani, at vit vóru í eini álvarsamari kreppu. Og hóast vit eru komin merki- liga skjótt fyri okkum aftur, hevur vinnulívið enn ikki ment so nógv, at tað ber til at fara undir eina skyn- samiliga privatisering av Fiskavirking. – Tað er neyðugt, at vit fyrst finna okkum sjálvi og fáa fótin fastan, uttan bein- anvegin at selja Fiskavirk- ing, “bara tí at tað er farið at geva yvirskot. – Kanska verður tað um nøkur ár, at vinnulívið verður nóg sterkt til tað eru fyritøkur, sum verða førar fyri at keypa Fiskavirking og varðveita tað sum eina fyritøku. Men í løtuni er tað ikki støðan.Tí skal Fiska- virking heldur ikki privati- serast enn, sigur Alfred Olsen. Mugu ikki missa ræðið Sigur tú við hesum, at Fiskavirking bara skal bjóðast út í Føroyum? – Summi siga, at vit eiga ikki at vera so bangin fyri útlendskum kapitali. Men vit hava gjørt av at avmarka útlendska kapitalin í vinnulívinum. Eitt nú í ali- vinnuni á sjónum og skip- ini. – Og vit halda ikki, at útlendskur kapitalur eigur at fáa ræði á føroyskum vinnulívið og tann sum eigur 51% av partapengun- um í einum vinnutóli, hevur eisini ræði á tí. Tað er kapitalurin, sum stýrir, tað skerst ikki burtur, sigur Alfred Olsen. Men, hví skal Fiska-virk- ing privatiserast yvirhøvur tá ið hon virkar so væl? – Vit hava eina aðal- hugsjón sum sigur, at tað almenna skal ikki eiga vinnulív, tí tað fremur ikki dynamikkin í vinnulívin- um. Eigur tað almenna vinnulív, fer nakað av kappingini og tað tænir ikki vinnulívinum. – Orsøkin til, at Fiska- virking hevur virkað so væl, er, at vit hava havt fiskamarknaðin, har fisk- urin verður boðin út í fríari sølu, har Fiskavirking er í kapping við onnur virki um fisking. – Tað er orsøkin til, at Fiskavirking ment seg so nógv, sum hon hevur. Tað er tað fría fyritakssemi, sum skapar framgongd, sigur talsmaður sambandsflok- sins í vinnumálum. Endamálið við at privatisera Fiska- virking er ikki at menna fyritøkuna, sigur formaður javnaðarfloksins. Og mótmælini frá tjóð- veldisflokkinum tekur hann ikki fyri fult PRIVATISERING Áki Bertholdsen – Tað er als ongin orsøk til at privatisera Fiskavirking. Tað er ein fyritøka sum er nógv ment, sum er full av virkisfýsni og sum hevur fingið lønsemi í fiskivinn- una á landi. Jóannes Eidesgaard, for- maður javnaðarfloksins, tekur ikki undir við ætl- anini hjá landsstýrinum, at privatisera Føroya Fiska- virking. – Eg dugi ikki at síggja, hví Fiskavirking skal vera tað fyrsta, sum landsstýrið loypir á í sínum privati- seringsherðindum. Hann sigur, at hevði Fiskavirking verið ein steinrunnin fyritøka, við ongum dynamikki, hevði støðan verið ein onnur og tá kundu vit tosa um privati- sering – Men Fiskavirking er júst tað beint øvugta.Tað er ein fyritøka, sum gongur væl og sum hevur megnað at skapa yvirskot. – Tað er ein skipan, har nøkur sterk virki draga nøkur veikari virki við sær og tí hevur Fiskavirking eisini stóran týdning fyri trivnaðin úti um landið. Og tilsamans er talan um eina eind, sum hevur megnað at skapa eina virðisøking í fiskivinnuni á landi. – Tí er tað onki, sum tal- ar fyri, at broyta eigara- viðurskiftini í Fiskavirking, tí eg dugi ikki at síggja, at tey hava so stóran týdning. Tað er úrslitið sum telur og úrtslitið ber ikki til at taka frá Fiskavirking. – Tí er tað óðamannaverk at privati- sera Fiskavirking, sigur Jóannes Eidesgaard. Hann sigur, at ikki minst fegnast hann um, at ætlanin miseydnaðist at taka nøkur virki burturúr Fiskavirking og at selja tey fyri seg sjálvi. – Hevði ætlanin eydnast at liða Fiskavirking sundur, kundi tað skjótt enda við, at tað vórðu tey góðu virkini, sum vórðu seld, ímeðan Fiskavirking kom at sita eftir við teimum virkjun- um, sum góvu minst av sær. – Tí ávarar javnaðar- flokkurin staðiliga ímóti hesum slagi av privati- sering, sum nú liggur í kortunum, serliga tá ið ætlanin er at liðað Fiska- virking sundur. Hann saknar esini at vit taka spurningin upp um, hvussu stóran part av vinnulívinum í Føroyum, útlendingar kunnu ogna sær, tí tað heldur hann er ein ógvuliga umráðandi spurningur at fáa greiði á. Ongin orsøk at leypa á Fiskavirking Jóannes Eidesgaard heldur sostatt ikki, at endamálið við eini privatisering er at skapa eina virðisøking. – Privatiseringin er blivið eitt mál í sær sjálvum, eitt hugsjónarligt mál. Men hann sigur, at tað kemur ikki óvart á seg, tí samgonguskjalið beinleiðis boðar frá privatisering- unum. – Tí haldi eg eisini, at tjóðveldisflokkurin kundi spart okkum fyri hesum sjónleikinum, sum teir føra fram, har tey látast at vera ímóti privatiseringini. – Hasin vørrurin, sum tjóðveldisflokkurin ger, er ikki annað enn at spæla eitt sindur vinstrahallur, men tað tað verður skjótt at hann aftur avdúkar sín veruliga borgarliga lit og hann man fara at eftirlíka fólkaflokk- inum aftur hesuferð, sum hann plagar. At tað so hevur verið politiskt rumbul um Fram- taksgrunnin og Fiskavirk- ing heldur hann er eitt annað mál. – Tað er óheppið, at landsstýrið ikki hevur valt ein formann og eina nevnd í Framtaksgrunninum, har ongin kann seta minsta fingurin á gegnið hjá teimum. Og tað slepst ikki burtur, at eitt sakførara- virkið, sum umboðar ein munandi part av føroyskum vinnulívi, fær gegnistrupul- leikar av ov á, sigur Jó- annes Eidesgaard. Sambandsflokkurin vendir tummulin niðureftir Tað er óðamannaverk at privatisera Fiskavirking – Sambandsflokkurin tekur ikki undir við ætlanini at privatisera Føroya Fiskavirking í løtuni. Tað er eisini umráðandi, at Fiskavirking verður varðveitt sum ein heild, so at virki ikki verða tikin burturúr og seld fyri seg, sigur Alfred Olsen tingmaður – Tjóðveldisflokkurin kundi spart okkum fyri sjónleikinum, har hann letst at vera ímóti at privatisera Fiskavirking og roynir at spæla vinstrahallur, tí hann man fara at eftirlíka fólkaflokkinum aftur hesuferð, sum hann plagar, sigur Jóannes Eidesgaard C M Y K 7 6