leygardagur 13. mai 1978síða 9

Nr. 36 — 13. mai 1978 "=— nu. Øll skulu hava sama rætt til alt arbeidi. Kvinnurnar í arbeiðs- kvinnufeløgunum og menninir i arbeiðsmanna- feløgunum hava ikki javn- rættindi og ikki somu løn. Boðað er frå, at hetta verður í 1981, men eisini her verður neyðugt at ansa eftir, at ikki kvinnan kemur at fáa tað minni lenta arbeiðið. Dagpen- ingaskipanin, ið vónandi verður veruleiki, tryggjar øllum kvinnum í vinnu, barsilsorlov við len og er hetta, eins og serskatt- ingin, eitt stig fram ímóti at gera kvinnuna sjálv- bjargna. Heimagangandi konan kann fyri tað fyrsta kenna seg kúgaða uttan tó at vera tað. Fyri tað næsta kann hon vera kúgað utt- an at vita tað og fyri tað triðja kann hon vera kúg- að og vita, at hon er tað. Hon ynskir seg út á ar- beiðsmarknaðin og her er arbeiðsgevarin kúgarin. Kvinnan má hava eina holla útbúgving, áðrenn hon fer í hjúnarlag, so hon er fer fyri at klára seg sjálva til eina og hverja tíð. Tað kapitalistiska sam- felagið manipulerar við tí Her verður kvinnan nýtt sum sexsymbol við Í reklamum verður kvinnan nýtt sum sexsymbel, í hes- sosialurin Síða 9 Starvsfólkið á hotellum, restauratiónum, kioskum, pylsuvognum, bilstøðum og í húsplássum eru aloft- ast óorganiserað og verða tískil lent tilvildarliga. Summi verða lent eftir S & K-sáttmálanum, onnur eftir arbeiðskvinnusátt- málanum og aftur onnur sum best ber til. Skulu sámulig lønarkor fáast, er neyðugt, at hesi fólk ganga saman í felagsskap, t.d. verða limir í arbeiðs- kvinnufelagnum ella i S & K. Men tað avgerandi fyri lenarkor kvinnunar er, at tær ikki meta arbeiði sítt sum nakað fyribils, meðan tær t.d. bíða eftir hjúnar- bandi. giftu mammuni. Sálar- frødingar, ið vita betur, vilja hjálpa kapitalinum við í niðurgongutíðum at visa á, hvussu gott barnið hevur av at vera heima hjá mammuni. Men í upp- gongutíðum hjálpa teir aftur kapitalinum við at vísa á, hvussu nógv betur tað er fyri barnið at fara út á daginstitutión. Tað er so lætt at ávirka eina au- toritetstrúgva húsmóðir. Tað komandi ættarliðið má læra ikki at lata seg misnýta eins og tað und- anfarna. selu av t.d. bilum, bátum og summarhúsum. um førinum við sølu av billyktum! DPVE. Tá heimið er undantikið, hevur skúlin stersta møguleikan at åvirka børnini og tey ungu. Kanningar vísa, at næmingarnir koma út í eitt samfelag, teir ikki kenna frá undirvísingini Reklaman vendir sær til móðurina, vitandi, at tað er hon, sum stendur fyri innkeypunum, við t.d. >rætthugsandi hús- móðir keypir SALAMI spegupylsu.« Sølumidstødir fyrireika »husmødrakvøld.« Slåtur- maðurin greiðir frá, hon fær gjørda húðanalysu (so hon kann líkjast vakur- leika drotningini). Har er mótaframsýning o.s.fr. bert vid ti eina endamåli at selja, og hon letur seg lokka, letur seg keypa. Ivaleyst er munur å gent- um og dreingjum i lyndi, men stórur munur er eisini á gentum sínámillum og dreingjum sínámillum. Meginparturin av ti, sum er eyðkenni fyri hvert kynið sær, er tó ikki við- fott, men hevur sín upp- runa í uppalingini. Born- ini identifisera seg við for- eldrini. Hvat gera mamm- an og pápin og hvussu verður arbeiði teirra virt? Hetta hevur stóran týdn- ing fyri sjálvsálitið. Skúlin hevur, heimið undantikið, størsta møgu- leika at åvirka børnini og tey ungu. Ger skúlin mun á gentum og dreingjum ella virkar hann fyri, frá fyrsta degi, at læra næm- ingarnar at meta hvenn annan sum meðmenniskju við somu meguleikum og rættindum og ikki sum tveir bólkar við ymiskum áhuga og evnum? Vit síggja ongantið ein mann í berum undirbuks- um selja keliskáp, hvi? Reklaman sigur við kvinnuna, at hon skal for- kela mann og bern. Við mannin sigur reklaman, at hann skal fáa sær eina pyntaða konu ella hann fær eitt uppskot um kóki- bók o.a.tl. Skal kvinnan hava sjálvsvirðing og verða respekterað, má hon fara í hernað móti slíkari reklamu og ikki lata seg misbrúka av kapitalinum. Endamálsgreinin í skú- lalógini frá 1962 er henda: 1) Fremja og menna evni og gávur næminganna, 2) styrkja skaplyndi teirra, 3) geva hentan kunnleika. Her er ikki gjørdur munur á gentum og dreingjum. Allar kravdar lærugreinir eru bæði fyri gentur og dreingir uttan handar- beiði, ið bert er fyri gent- ur. Í teimum leiðbeinandi lesiætlanunum er haraft- urimóti stórur munur á gentum og dreingjum í teimum ikki kravdu læru- greinunum. Við at kanna ymiskar lærubøkur síggja vit, at gentur og dreingir verða hildin í teimum traditionellu leiklutunum. Av 27 søgum í LESIBOK fyri 5 flokk eru 18 søgur bert dreingjasøgur, ein bert gentusøga. I LES og SVARA er 2/3 av inni- haldinum um dreingir og menn og 1/3 um gentur og konur. Dreingirnir spæla vid båtar, ganga å fjall, fiska, lesa, renna kapp, fáast vid seyð, seta niður epli o.s.fr. Genturnar spæla við dukkur, binda og hekla. Kanningar í hinum Norðanlondum visa nakað tað sama. SiD (Spesialar- bejdere í Danmark) hevur havt ein bólk, sum í nógv ár hevur kannað, hvussu nógv og á hvønn hátt ar- beiðarar og arbeidararørsl- an verða viðgjerd í segu- bókunum. Bert 5% av til- farinum í segu- og kunn- ingarbókunum viðger hetta og tá á ein yvirber- andi hátt. Í 1978 var sama kanning gjørd um kvinn- una og varð úrslitið, at hon verður hildin fest í traditionellu leiklutunum. Skúlin ávirkar tiskil næmingarnar nógv á hes- um eki og hevur ikki fylgt útviklinginum í samfelag- num. Næmingarnir koma sostatt út í eitt samfelag, teir ikki kenna frá undir- visingini. Í nýggju skúlalógini eigur at skipast so fyri, at henda ávirkan frá undir- visingartilfarinum ikki verdur møgulig Tad er neydugt at alt nytt undirvisingartilfar verður kannað, men tað er spaurningurin, um ikki ný- skipan skal til í Skúla- bókagrunninum so bæði menn og kvinnur kunna sita har Í starvslæruni skal skúlin geva kunnleika um meguleikarnar fyri fram- tidararbeidi, lenarviður- skiftum, útbúgving o.s.fr. uttan mun til kyn. Her eigur at vísast á nýggjar leiðir, royna at fáa gentur at velja ótraditionelt kvin- nuarbeiði, soleiðis at vón er um, at tær fáa nakað at gera, tá tær koma úr skúlanum. Ævintýrini siga frá tí fittu og tekkiligu gentuni, ið lættliga grætur, men drongurin er sterkur, ótt- ast einki, enn minni græt- ur og tað er hann, ið tekur allar avgerðir. So skjótt sum barnið fatar eina segu, verður tað ávirkað á henda hátt og hetta kann gera sítt til at skapa eitt kynsmynstur, ið verður varandi. Í veruleikanum er tað nú einaferð so, at drongurin eisini hevur trongd til at gráta og gentan er eins væl og drongurin for fyri at taka avgerðir. Seinri verður lesnaðurin ofta vikubleð, romanbleð og novellur. Her identifi- serar gentan seg við tað órealistisku romantisku seguna. Ella hon fær und- irlutakenslu, tí hon sær seg ikki fora fyri at liva upp til vekru gentuna á týska slottinum Tað er neyðugt, at tey ungu fram til lesnað, ið bin tey, læra at leita seg heldur enn bert hálvvánaligar bladsnovellur og k lesa å : erað kærleiksæ