mikudagur 31. mai 1978síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 41 — 31. mai 1978 kring oyggjarnar 7,2 mill. kr. åliknadar í Runavík Teir 872 skattaborgar- arnir í Runavíkar kom- munu skulu í hesum figgjarårinum gjalda tilsamans 7,2 mill. kr. í kommunuskatti. Í far- na fíggjarári var skatt- urin 5,9 mill. og tá vóru 835 skattaborgar- ar í kommununi. Vøksturin er umi. 20%. Eftir at hækkingar og lækkingar eru gjerdar er skattainn- tøkan 44,5 mill. kr. Hon var 37,4 mill. kr. i farna figgjaråri. Skattaprosentið er 15, tað sama sum í fjør. Niggju búpláss eru í Runavíkar kommunu, Skipanes, Seldarfjorð- ur, Saltangará, Ritu- vík, Æðuvík, Lambi, Lambareiði, Glyvrar og Runavík. Skipanes — ein av teimum 9 bygdunum í Runa- víkar kommunu Av Eiði Mánadagin var Hav- hestur á Eiði og av- reiddi 120.000 pund til Nordis. Eini 20.000 pund vóru toskur, meðan restin var upsi. Sjey bátar á Eiði rógva út við snellu. Í síðstu viku lógu teir upp í 1500 pund um dagin. Vaðhorn er í letuni undir Íslandi. Teir koma heim aftur týs- dagin. Teir hava ligið um 10.000 pund uppá setuna, og hevdu má- 1adagin millum 80 og 90.000 pund. Ætlanin var at Norð- søki skuldi fara vid snellu, men teir hava nú ligið í tvær vikur við maskinbreki. Aks- ulin skal eisini skiftast Realkredit- stovnurin lænti 31,7 mill. kr. í fjør Realkreditstovnurin hevur givið út rokn- skap og frágreiðing fyri roknskaparárið 1. apríl 1977 — 31. mars 1978. Í hesum tíðarskeiði hevur stovnurin útlænt tilsamans 31,7 mill. kr. Hesi lán eru farin til tveir rækjutrolarar, fimm feskfiskatrolarar, til umbygging av ein- um fiskifari, til triggjar bátar um 50 tons og til tiggju smærri fiskifør. Í síðsta roknskapar- ári fekk stovnurin til- samans 35 umsóknir um lán. Av hesum vórðu 16 játtaðar og 11 sýttar. Fimm av um- sóknunum eru tiknar aftur, meðan stovnurin ikki enn hevur tikið steðu til triggjar av umsóknunum. Rakstrarvinningurin hetta síðsta árið hevur verið góðar tríggjar mill. kr. Realkreditstovnurin hevur tilsamans játtað 356 lán, síðan hann byrjaði í 1968, uppá til- samans 235 mill. kr. Henda upphædd er við avdráttum og aftur- goldnum lánum komin niður á 94,5 mill. kr. 30 lánumsóknir, sum stovnurin hevur játtað, eru ikki útgoldnar enn. Hesi lán eru uppá til- samans um 26 mill. kr., og verða væntandi útgoldin í hesum fíggj- arárinum. Savna vitan um før- oysk viðurskifti — Mentunargrunnur Studentafelagsins heitir á fólk um at lata inn ritgerðir o.tl. Fyri at fáa eitt yvirlit yvir, hvat er til av skriv- aðum tilfari, keldum og kanningum, um feroysk viðurskifti, er Mentunar- grunnur Studentafelags- ins farin undir eina savn- ing av slíkum tilfari. Í eini grein í seinasta Oyggjaskeggja sigur nevndin i Mentunar- grunninum, at fyri at byrja onkustaðni, hevur hon valt at savna allar uppgåvur, »specialir« og høvudsuppgåvur, sum verða ella longu eru skriv- aðar um føroysk viður- skifti ella viðurskifti, sum kunna vera av áhuga fyri foroyska samfelagið. Tal- an er um samfelagsligar kanningar og nåturvisin- dalig og mentanarlig evni. Óneyðugt stríð Eitt av endamálunum við savningini er at lætta um hjá teimum, sum í lestrar- tíð síni vilja arbeiða við onkrum føroyskum evni. Hetta er í mongum feri gjørligt, men torført at fara undir, ti ringt er at finna fram til tad tilfar, sum hóast alt er til. M.a. verður upplýst, at tey, sum skriva um føroysk viðurskifti, mangan sita og stríðast við júst teir somu spurningarnar og antin ikki fáa loyst teir vegna ov vánaligt samar- beiði ella koma fram til nøkulunda sama úrslit. Hetta átti sjálvandi at verið óneyðugt, ti tað skuldi verið nátúrligt, at ein fekk allar tær upplýs- ingar, sum longu eru til taks, fyri síðani at arbeiða víðari út frá teimum. Vid- ari verður sagt, at tað kann hugsast, at nógv av teimum arbeiðum, sum longu eru gjørd, innihalda upplýsingar, sum onkur í løtuni situr og stridist við at finna. Eisini fyri skúlan Mentunargrunnurin vísir á, at hetta, at fara undir at savna alt tilfar um før- oysk viðurskifti, kann eis- ini verða til frama fyri menningina av ti nú lut- víst føroyska skúlanum, sum ikki enn hevur tær negdirnar av feroyskum vísindaligum tilfari og lærubólkum, sum eru ein treyt fyri, at innihaldið í tí foroyska skúlanum lýkur tey krev, sum mugu set- ast til nútímans skúla- Fingu 7 tons á — royndin hjá Suðringi ov stutt til at geva rætta mynd Slek 7 tons av blálongu, upsa, kongafiski og kalva varð úrslitið av royndini hjá feskfiskatrolaranum Suðringi á djúpum vatni við Feroyar. Suðringur fór av Havnini 13. mai og skuldi royna í fýra dagar, men triðja dagin fekk ein av manningini skaða í beinið og varð farið inn við honum. Ongar rækjur Suðringur var leigaður av landsstýrinum til at gera hesa royndina. Hann hevði tilsamans 9 hál og úrslitið varð 2100 kg av blálongu, 2900 kg av upsa, 2750 kg. av konga- fiski og 120 kg av kalva. Harumframt fingu teir nakrar kassar av langa- sporli og nakað av gull- laksi, stinglaksi og ókend- um fiskasløgum. Hesin fiskur fór allur aftur í hav- ið, men blálongan, upsin, kongafiskurin og kalvin varð avreiddur til flaka- virkið á Tveroyri. Rækjur vóru ongar, bert tvær. Men teir kruvdu nakrar blálongur og har funnu teir rækjur. Tær vóru kortini so illa farnar, at ikki bar til at siga, um tað vóru glasrækjur ella okk- urt annað slag. Páll Olsen, sum var við Suðringi fyri Fiskirann- sóknarstovuna, sigur, at royndin var ov stutt til at geva nakra rætta mynd av troling á djúpum vatni við Feroyar. Fyrsta hálið, teir hev- du, var á kantinum av Feroya banka, á uml. 420 favna dýpi. Í hesum háli- num fingu teir 7 kassar av skap. Mentunargrunnurin heitir tí á øll, sum annað- hvert sjálvi liggja inni við uppgåvum, »specialum« og høvudsuppgåvum ella vita um onnur, sum gera tað, um at siga grunni- num frá. Síðani verður tað vónandi ein siður, at ein og hver, lesandi ella ikki, letur Mentunargrunni Studentafelagsins eitt ein- tak av tí arbeiði, sum verður gjørt. Soleiðis kunna onnur fáa atgongd til og gleði av teirri vitan, sum longu er til um tey ymisku før- oysku viðurskiftini. Mentunargrunnur Stu- dentafelagsins heldur til í Rantzausgade 7, 2, 2200 København N, tlf. (01) 371099 og (01) 813863. blálongu. Síðani hevdu teir trý hál við Bill Baileys bankan, áðrenn teir hál- aðu tvær ferðir á grynri vatni, 110 favna dýpi, í ti fyrra fingu teir 42 kassar av upsa. 15. mai fóru teir at sigla norðeftir og vestnorðvest- ur úr Mykinesi 55 fjórð- ingar úr landi koyrdu teir trolið út eftir kongafiski, á 300 favna dýpi. Teir hov- du trý hál eftir kongafiski og fingu 6 kassar í tí fyrsta, 8 í ødrum og 15 í ti triðja. Páll Olsen sigur, at teir vóru ov seinir til at royna eftir blálongu. Besta tíðin er seinnapartin í apríl og fyrst í mai. Hann sigur, at teir skræddu illa og tað er eisini ein orsøkin til, at so illa gekst. Tey 9 hálini vóru millum tveir og fimm tímar. Suðringur — royndin á djúpum vatni styttist, tí ein maður fekk skaða SP SYD