leygardagur 5. august 1978síða 8

Síða 8 Nr. 57 — 5. august 1978 sosialurin Neyðugt at brynja seg til broytt viðurskifti Eg segði í fjør, at lands- stýrið legði dent á at kanna viðurskiftini í Fer- oyum fyri idnadi meira gjølla. M.a. við at fáa frá hondini nevndararbeiði, við hevuðsuppgávu at skráseta og gera yvirlit yvir tað, sum er framt av idnaði og koma við tilmæli um ábetur innan tað, sum skapt er, eitt nú uppskot um samskipan av fígging- ini til idnadin, bæði til i- legu- og rakstur. Hetta arbeiði er stórt sæð nú frá hondini og fær landsstýrið fyrsta dagin endaliga álit- ið frá nevndini. Okkara vinnulív er so- leiðis háttað, at vit fram- vegis megu ásanna, at neyðugt er at brynja seg til broytt viðurskifti. Meguleikarnir fyri idnad- arútbygging vóru fyri 1960 skerdir vegna terv- andi grundiløgur. Í 1964 fingu vit íleggingargrunn- in fyri Feroyar, 60 milj. grunnin. Hansara enda- mål var at figgja grund- ílegur — sum grundarlag fyri einum meira fram- komnum samfelag. Neyðugt við framhaldandi grundiløgum Síðan eru gjørdar stórilog- ur í vegasamband, havna- løg, el- og telefon. Seinastu 10 årini hava grundiløgurnar lagt stødi undir veruligari idnadar- útbygging, men skal idn- aðurin vera hollur stuðul undir samfelagsbúskap- inum, ja so er neyðugt við framhaldandi grundiløg- um, soleiðis at útbygging av ídnaði ikki verður tarn- að, tí hesar ikki eru gjørd- ar. Tað er einki at taka seg aftur í, at krevini til havn- ir, vegir, fergusamband, telefonsamband, orku- og vatnveitingar verða sterri, skulu vit tryggja idnadinum trygg kor. Vit vita, at fleiri av okkara fiska- og flaka- virkjum liggja við ætlan- um og umsóknum um víðkan, nýgerð og stovn- setan av nýggjum virkj- um, alt sum krevur mun- andi iløgur, harumframt eru umsóknir um veðhald og lán til mong onnur virkir á skránni í letuni. Tara- og hermetikk-idnadur Vit kunnu vænta nakad av utbygging innan kem- iskan ídnað í samband við taraveksturin fram við landi. Vit fáa líðandi eina byrjan á hermetikkvið- gerð av rogni og livur. Roykivirkini mennast å utlendska marknadinum, og i samband vid tann ídnað, sum skal upp- byggjast til viðgerð av svartkjaftinum til veru av sama slagi sum Alaska- upsin var rávera til — tær sonevndu fiskapylsurnar og annan ídnað fyri at veita mannaættini protein úr hesum virðismikla fiski, skulu vit inn i myndina. Klædna-, plastik-, hitaverks- og byggitilfarsidnadurin, sum farin er at gera vart vid seg å heimamarknadi- num, skal mennast, og vit mugu nýta stóru útbygg- ingina á skipasmiðjunum so, at vit greiða mesta viðlíkahaldið og nýbygg- ingina innan skipaflotan sjálvi. Har arbeiði tørvar, tørvar kapitalur Tann politikkur, sum hev- ur verið ferdur, hevur víst seg at elva til størri áhuga fyri meira fjeltáttaðum idnaði, og er hetta gott. Men við tí virksemi, verið hevur, er tað kortini vorðið greitt. at arbeiðs- megin á mongum ekjum setur mark fyri, hvussu skjótt fram kann farast. Ofta er kunnleikin og hug- urin at finna í ekjum av landinum, har almikið virksemi er frammanund- an, meðan eki, sum terva arbeiði, ikki hýsa neyðug- um kapitali ella initiativi. At fremja eina umflyting her, og stuðla til neyðugt býti millum landspartar, verður lutvíst almenn uppgáva. Letfremierkeetr nedb de T FN . tr - BENENE REE AÐ BA ILLLP::950 a > NG Landbúnaðurin: Ognarviðurskiftini og figgjan darvar Landbúnaðurin hevur ikki rættuliga evnað at fylgt við í vinnuliga framburð- inum, og eru tað ymisk viðurskifti, ið hava gjert, at soleiðis hevur verið; ognarviðurskifti, veðurlag og geografisk viðurskifti umframt at figgjanin hev- ur verið ov lítil. Á fíggjarlógini 1978/79 eru veitingarnar til land- búnaðin almikið hækkað- ar, bæði sum beinleiðis studningsveitan og sum peningur at veita sum lagalig lán. Landsstýrið er vitandi um, at arbeitt verður við ætlanum um at organisera selu og keyp av landbún- aðarframleiðsluni, sum er ein hevuðsfyritreytin fyri øktari framleiðslu. Vilja stuðla kooperativir Í samgongugrundarlag- num, teir triggir flokkar- nir samtyktu, var millum annað meguleiki fyri, at kooperativir felagsskapir, sum vildu fremja selu- ella framleidslusamtøk kundu verða stuðlaðir við studn- ingi og lagaligum lánum. Tað hava ikki verið álv- arsligar royndir at nýta hendan meguleika, hvørki av fiski- og útróðrarmonn- um, handverkarum, byggimeistarum ella eðr- um framleiðarum og held- ur ikki av búnaðarmonn- um. Men júst í felagsskapi millum framleiðarar av búnaðarverum hevur hin Skattamál — tollur og avgjøld: Greitt at fremja kelduskatt um Nýskipan av skattalóg- gávuni er stórt og tíðar- krevjandi arbeiði og forar- beiðið sera umfatandi. Politiskt eru skattaspurn- ingar viðbreknir, tí teir bera í sær fylgjur ikki einans fyri landskassan, men eisini fyri hin ein- staka. Hesar fylgjur má ein gjølla kenna áðrenn nýskipanin fær gildi. Avmarkingar í avskrivingunum til frama Landsstýrið valdi fyrst at fáa frá hondini broytingar í skattingini av parta- og eðrum felogum. Henda lóggáva er roynd í tvey ár, og metir landsstýrið, at avmarkingarnar í ávísum avskrivingarmeguleikum, men hin lagaligara skatt- ingin við festum prosenti, hevur verið til frama fyri vinnuliv = okkara. Um somu tíð kom broytingin í skattastiganum, sum lætti munandi um bein- leiðis skattin av láginn- tøkum. Í apríl í ár var uppskotið um umlegging av persónsskattinum lagt fyri tingið, og vónar landsstýrið, at 'tingið megnar at fáa avgreitt málið soleiðis at lógin fær gildi til næstu álíkning. Uppskotið er í nevnd, og verða tí bert nevndar høvudsbroytingarnar, sum landsstýrið metir neyðugt at fremja, skulu vit hava eina skattalóg, sum er í samsvar við tær broytingar, hendar eru í okkara samfelag. 1) Ein bruttoskatta- skipan, 2) serskatting av hjunafeløgum við sjålv- Landbúnaðurin hevur ikki evnað at fylgt við i vinnuliga framburðinum. Er hesin ein komandi bóndi? kooperativa hugsjónin gjørt vart við seg og sýnt glæsilig úrslit í okkara grannalondum, og er tað greitt, at umredda organi- sering av selu og keypi av búnaðarframleiðslu, er eitt av teim økjum, sam- gongan hugsaði um, tá hesin táttur kom við í samarbeiðsgrundarlagið. Verkligur og fakligur steðugari innteku, 3) ný- skipan av kommunuskatt- inum so grundarlagið verður javnað millum ymsu kommunurnar, 4) ymsar aðrar batar fyri hin einstaka. Hækkaður barnafrá- dráttur í álíknaða skatt- inum úr 400 kr. til 800 kr. er samtyktur. Stig á leiðini til kelduskatt Tær broytingar, sum eru í uppskoti eru stig á leiðini, tí meting landsstýrisins er, at tað slepst ikki und- an tíðarinnar kravi, sum er at samtíðarskattur ella kelduskattur verður skip- aður. Kelduskattur hevur verið hildin at krevja munandi størri umsiting, kunnleiki er eitt berandi lið í allari vinnuligari útbygging og legði lands- stýrið fyri tingið í seinastu tingsetu uppskot um, at heimild varð fingin at byggja nýggjan skúla og royndarsteð, men varð málið ikki endaliga av- greitt, men kemur fyri aftur i 6lavsøkutingset- uni. stutta tíð men eru nú tankar frammi, sum einfaldari á- líkning og umsiting, eisini eru nú inntøkur okkara fiskimanna, ella gjalding- in av teim meira reglulig- ar, so betri ber til at leggja eina skipan til rættis enn fyrr, so tá skattabroyt- ingin landsstýrið hevur skotið upp um sanering av frådråttarfløkjuni í gald- andi skattalóg, skuldi getan verið greið at framt kelduskattin um stutta tíð. Toll- og avgjaldsskipanir Eitt av tólunum at stýra figgjarpolitikki við, sum stjórnir i eðrum londum nýta, er tolla- og avgjalds- skipanar, og eru inntekur- nar av hesum tt: ; Tekning til taravirkið, sum skuldi byggjast { i Lorvík, men sum nú verður bygt á Strondum