mikudagur 27. september 1978síða 7

SSRS SR A UU AV L : É; UG BA ok eN Nr. 72 — 27. september 1978 Møguleikin væl størri fyri ódýrari utstykking 11. september samtyktu Tórshavnar Uttanbiggjar bygdarráð og Tórshavnar býráð — bæði við stórum meiriluta — sáttmála millum kommununar um samvinnu, sáttmála mill- um kommunurnar um um- skipan av kommunumarki og ein sáttmála millum Tórshavnar kommunu og bygdirnar Hoyvík og Hvítanes kallaður skjal I. Við teirri fortreyt, at Feroya Landsstýri góð- kennir hesar samtyktir, so er tann parturin av Tórs- havnar Uttanbiggjar kommunu, sum fevnir bygdirnar Hoyvík og Hvítanes, lagdur saman við Tórshavnar-Kaldbaks kommunu, soleiðis at alt ekið nú er samanhang- andi. 1. januar 1977 vórðu Kaldbaks kommuna og Tórshavnar kommuna for- melt ein kommuna, og nú er við nevndu fortreyt Landsstýrisins alt ekið frá Sandá í suðri til Jekils- gjógv-Vatndalsegg í norði ein samanhangandi kom- muna. Tað, ið her er hent, er stórur fyrimunur fyri allar partar innan ekið. Tað verður her ógjerligt at Sølingsskorå nevna allar teir fyrimunir, sum standast av hesari sameining, og ti skal eg bert koma inn å nakrar av teimum. Í gomlu Tórshavnar kommunu búðu slek 12 túsund fólk á lítlum eki við lítlari strond, so her vóru meguleikarnir fyri skilagóðari íbúðar- og havnarplanlegging — ikki lættir at nyta. Mest sum øll jarð, ið liggur høgligt fyri til útstykking, er á privatum hondum, annað- hvert sum ogn ella í sátt- sáttmálabundnum leigu- máli, og tí er tungt at arbeiða við útstykking- um. Hin privati orkar ikki at útstykkja, um hann skal uppfylla allar skyld- ur, ið fylgja við, og kommunan orkar heldur ikki at keypa til tann prís, sum so við og við hevur vundið seg upp. Nú er ekið vorðið størri, og meiri er á almennum hondum, og tí er meguleikin væl sterri fyri ódýrari út- stykking. Strondin í gomlu Tórshavnar kom- munu var frá Sandagerðs- vík, har Sandáin kemur í havið og til Boðanes- gjógv, har Hoydalsáin kemur í havið. Nú er Okið við skrástrikunum vísir Tórshavnar komm- unu. Økid við teimum grovu strikunum er tað, sum kommunan hevur fingið afturat nú í sam- band við flytingina av kommunumarkinum sosialurin strondin frá sama staði her suðuri og heilt norður til nevndu Jekilsgjógv. Kaldbakskommuna var lítil kommuna, hvat fólka- tali viðvíkur, men stór hvat eki viðvíkur. Kald- baksfjørdur við Kaldbak, Kaldbaksbotni og Sundi gevur stórar møguleikar hjá einari stórari komm- unu, men fyrrverandi Kaldbaks kommuna kundi ikki orka einsamall at gera nakað nevnuverdugt her. Fyrst eftir samanlegging- ina varð farið undir at gera vegasambandi mill- um Kaldbak og Tórshavn, bæði fyri at fólkið í Kald- bak skuldi fáa vegasam- band við Tórshavn, men eisini fyri at kunna gera nýtslu av Kaldbaksfirði. Samanlagda kommunan fer eisini undir byarplan og onnur arbeidi i Kald- bak. Uttanbiggjar kommuna var ikki før fyri at gera nakað munagott bæði á Argjum og í Hoyvík/ Hvítanesi, so umskipanin av kommunumarkinum kemur at vera bædi Hoy- vik/Hvitanesi og Tórs- havn ein stórur fyrimun- ur. Nyggja felagskomm- unan fer betur at orka at A Argir útbyggja Hoyvik/Hvita- nes. Ein felags býarskipan og byggisamtykt fyri alt ekið fer at verða nógv lættari at gera og umsita, enn um hver gjørdi sitt egna arbeiði. Nú í fyrsta umfari verða 82 grund- stykki so at siga beinan vegin, og uttan so ógvu- ligt arbeiði kunnu fáast nøkur hundrað aftrat, og vil hetta gera tað megu- ligt at fáa grundstykkja- prísin munandi niður. Sjálvsagt hevur Tórs- havnar kommuna við marknaumskipanini átikið sær skyldur, men hon fær samstundis fleiri borgarar og størri eki. Hendan størri og sterkari felags- kommunan kann sjálv- sagt betur arbeiða til fel- ags gagn fyri allar borg- ararnar, enn fleiri smærri kommunur kundu tað. Nýggjur skúli er bygd- ur Oman Hoydalar, og kann hann jú eisini nýtast til skúlagongd hjá børnum á Ternuryggi, tá vegurin er gjerdur millum Ternu- rygg og Hoydalar, sama kann sigast um veggu- stovu og barnagarð. Á økinum frá Hvitanesi og inn móti Sundi kunnu útbyggjast virkir í samb. Framhald frá síðu 6 o.a. eru nógv kostnaðar- miklari í dag enn fyrr. — Vegirnir skulu vera breiðir og asfalteraðir fyrst og fremst fyri bilar- nar, men biltollurin og bil- skatturin fer í landskass- an aleina. Frárenslini sku- lu vera víð og legd undir heilt við reinsibrunnum og ristum fyri síðan at verða ford til sjós. Havnirnar skulu vera stórar og tryggar við longum mol- um og verjugerðum, við góðum arbeidsøkjum. Reint og nossligt skal tað vera, ti matvøra — fiskur — skal jú hagreiðast. Børnini ganga i skúla i 10 år og meira. Frålæran er nógv meira fjølbroytt. Næmingatalið fyri hvenn lærara er nógv minni. Harafturat = kemur at bernini skulu flytast ó- keypis til skúlan við ak- fari, og allar tær nýggju lærugreinirnar krevja fim- leikar-, svimji- og itrott arhallir, biologi-, handar beiðs-, og verkstaðstovur, skulakøk bokarsavn o.m.a., sum alt kostar f Petur Christiansen, borgarstjóri við sjovinnu o.a. So nú marknaumskipanin er framd, er sum skjotast at fara undir nyggjar plan- leggingar fyri alt komm- Hava størri ans, men — Hava bygdirnar ikki fingið ágóða úr teimum ymisku grunnunum? — Hóast alt má á- sannast, at landsmyndug- leikarnir í seinastuni hava havt sterri ans fyri bygd- unum og ein lítil byrjan er gjørd fyri at flyta iløgu- pening til bygdirnar. Hetta er m.a. úr menning- argrunninum, idnaðar- grunninum, asfaltgrunni- num og jarðargrunnin- um. Eisini er vilji til staðar í legtinginum til at sta partapening í virkir á bygd. Føroya Jarðarráð ein »statur í statinum« Eisini meti eg játtanir til Feroya Jarðargrunn sum eitt lið í hesi desentr- hóast búnaðarmenn hava aðrar alisering, summir hugsanir, sum benda meira å sentralisering og individualisering Men hetta kemst av ti, at Før- unugkið undir einum, og verður hetta gjert so skjótt sum gjerligt. Petur Christiansen oya Jarðarráð er ein »statur í statinum«. Ráðið ferir sín egna politikk ó- heft av lansstýri og leg- tingi — í summum ferum beinleiðis móti legtings- ætlanum. Landsbankin má koma inn í myndina — Skal bati koma á bygd- unum og skal vinnast longur framá, má nakað meiri henda. Her eigur tann komandi landsbank- in at fáa høvi at stýra ílegupeningi frá tí stóra profittinum á stórplássun- um til bygdirnar, soleiðis at tær smáu og miðalstóru kommunurnar (i nógv størri mun fåa møguleikar at fáa iløgupening til vega til idrað og at skapa trivnað framburð fyri fólkið Misbýtið millum kommunuskatt og lands skatt eigur somuleiðis at verða javnað. Komandi legting og landsstýri eiga eisini at fullfera samferð umháald I