leygardagur 14. oktober 1978síða 11

Nr. 77 — 14. oktober 1978 sosialurin Samreða við flokksformann javnaðarflokksins Atla Dam. 1. partur: Síða 11 Ta tað privata ikki rokkur og tað almenna kemur uppi kann fåast nakað av skafti Hetta hava vit prógvað í so mongum førum og hevur hetta mót:- prógvað borgarliga pástandin um, at har tað almenna kemur uppí ber ikki til, sigur Atli Dam m.a. í hesum práti við Sosialin Beint áðrenn Atli Dam seinasta månadag fór til Keypmannahavn- ar i landsstyrisør- indum, hitta vit hann á máli og spyrja fyrst: — Ert tú negdur við skeiðið, sum farið er? — Ja, eg haldi, at javn- aðarflokkurin kann vera væl negdur, nú hann legg- ur frá sær aftaná triðja landsstýrisskeiðið á rað, sum hann hevur havt leiðsluna av tinginum og í landsstýrinum. Eg meti, at landsstýrið hevur fingið væl av skafti hesi árini. Tað hevur sum kunnugt verið ein ógvuliga trupul tið við einum rættiligum umskifti í vinnugrundar- lagnum hjá føroyingum og einum rættiliga stórum umskifti í viðurskiftunum millum lond, nú tey fóru at byta høvini sundur sin- åmillum. Tad er eisini at fegnast um, at landsstýrið hevur fingið eina rættiliga stóra uppbakking í log- tinginum aftanfyri tann politikk, sum hevur verið rikin hesa tíðina. Eisini hava vit fingið eina rætti- liga stóra uppbakking í teim mongu stórmálum, sum annars eru loyst úr lagdi hesi árini. Men tað skerst ikki burtur, at sammett við ár- ini frammanundan, so hava hesi verið merkt meira av álvarsligum og truplum samráðingum viðvíkjandi varðveiting av vinnumeguleikum og við- víkjandi varðveiting av rættindum innan ríkis- eindina. Samstundis eru kortini, meti eg, sterri lóggávuarbeiði framd, enn vanligt er í einum skeiði uppá bert 4 ár. Tað er lóg- gávuarbeiði viðvíkjandi týðandi reformum á fleiri samfelagsøkjum, sum tað Vágur — ein býur í menning N ingin halda fram, má ann- að skip fáast til vega í- staðin fyri Dúgvuna. Eitt skip, sum lúkar tey krev, tíðin setur, bæði til fólka- og farmaflutning. Uppgongutíð fyri Suðuroynna Hilmar Beck, sum nú hevur sitið á løgtingi sein- astu átta árini, fegnast um ta framgongd, sum hevur verið í oynni. — Tað var tann tid, at Suðuroyggin var tann før- andi á vinnuliga ekinum, men hava vit eisini upp- livað niðurgongutíðir. Nú er myndin avgjert broytt til tað betra, og stór flaka- virki eru bygd bæði í Vági og á Tveroyri, og hava bæði hesi ætlanir um við- ari útbygging sigur Hilm- ar Bech, sum leggur dent á, at uppgávan hjá okkum politikarum må vera at virka fyri og taka undir við ellum teimum tiltøk- ikki hevur verið so lætt at tikið til viðgerðar í teim- um samgongum, sum hava verið frammanund- an. Tríggir ymiskir flokkar — Áðrenn vit nema við tey einstaku málini. Tað eru tríggir ymiskir flokk- ar, sum hava myndað landsstýrið. Metir tú tað, sum tað er javnaðarflokk- urin, sum í sínum politikki hevur fert ann? Eru tað tit, sum hava drigið hinar við tykkum, ella er tað ev- ugt? — Ja, vit síggja, at tað er lyndið hjá åvisum monnum, kanska teimum feskastu parlamentarikar- unum at framhevja seg sjálvan, sín flokk og lutin hjá hesum flokki ella flokkum í samarbeiðnum. Eg vil meta tað so, at i hesum samarbeiði fekk javnadarflokkurin møgu- um, har hetta er neyðugt, til tess at tryggja arbeiðs- umsteður og trivnað hjá fólkinum í oynni, sum hann tekur til. Betri fyri enn frammanundan At enda spyrja vit Hilm- ar, um hann er nøgdur við tað, hansara valdemi hevur fingið burturúr, og heldur hann, at ein sjálv- andi ongantið er heilt nøgdur. — Men eg må vid- leika fyri at fåa nøkur av teimum hjartamålum til vidgerdar, sum hann ikki hevur kunnað fingið fyrr. Eg vil meta tað við tjóð- veldisins eygum so, at hann eisini í hesum sam- arbeiðinum fekk megu- leikar fyri at virka fyri nekrum av sínum málum, sum hann slettis ikki hevði møguleikar at virka fyri í einari andstæðu, og eg vil fólkafloksins vegna meta tað so, at eisini teir hava kent, at ávirkan teirra innan fyri samgong- una hevur verið munandi sterri enn, um teir hevdu sitið í andsteðu. So eg haldi, at tað er beint at siga, allir flokkar eiga sín lut í samarbeiðinum, og at eingin flokkur ikki vil kennast við tað, sum gjert er, og at allir flokkar hava verið samdir um ta sam- gongustevnuskrá, sum varð løgd, tá ið landsstýr- ið bleiv skipað. Tað tók ógvuliga drúgva tíð at viðgera hetta samgongugrundar- lag, sum nattúrligt var, tá triggir so ólíkir flokkar ganga, at væl er rokkið á- vegis. Tað, sum er rokkið, skuldi virkað við til, at suðringar vóru betri fyri enn frammanundan, men tað vil altið vera so, at lívið setur nýggj krev og nýggjar uppgávur at loysa, og sum suðringur vil eg siga, at framyvir hevur tað alstóran týdn- ing fyri oynna sum heild, og fyri hverja einstaka bygd — fyri okkum allar suðringar — at Javnaðar- flokkurin er væl umboðað- ur á legtingi, endar Hilm- ar Bech. skuldu ganga saman, so tað, sum kom í hetta samgongugrundarlagið, hugsi eg, at allir triggir flokkar kunnu taka undir við, so um ein flokkur eig- ur meira í onkrum máli enn onkur annar, tað er í hvussu so er ikki nakað, sum ein eigur at leggja so stóran dent á. Javnaðarflokksins lutur — Hvat við javnaðar- flokksins luti í samgong- uni? — Tað er givið, at einki hevði verið komið av skafti, um ikki ein flokkur við parlamentariskari tradition og við tradition fyri at sita við ábyrgd hevði havt ta neyðugu er- faring til at virka sum for- midlari av samarbeiðinum ella at fáa arbeiðið at ganga. Men stórt sæð hugsi eg, at allir triggir flokkar vilja vera við, at tað, sum kom í sam- gonguskjalið, eiga allir lut í, og tað, sum framt er, tað eiga allir lut í. At summi mál so bera á ein meira sosialistiskan bógv enn onnur, tað er væl bara náttúrligt, tá ið javnaðar- flokkurin nú einaferð fekk høvi til at seta ávísar treytir, og at man er blivin samdur um at fremja nek- ur mál á teirri leið, sum allir tríggir flokkarnir hava stungið út fyri mongum árum síðani — at feroyingar í sterst megu- ligan mun eiga at skipa fyri egnum viðurskiftum, er eisini náttúrligt í eini samgongu, har sam- bandsflokkurin stóð utt- anfyri. Fiskirættindar- spurningarnir størstir — Eru nøkur serlig mål, |