mikudagur 18. oktober 1978síða 4

Síða 4 sosialurin Nr. 78 — 18. oktober 1978 kring oyggjarnar . LI Oljuleki Seinnapartin fríggjadagin vórðu nakrar getur i Havn dálkaðar av olju. Oljan lak úr einum tanga, sum stóð á einum lastbili. Tangin skuldi flytast og varð hildið, at hann var tómur. Men nakað av olju var í honum kortini og undir flutninginum lak hon niður. Hon bleiv skjótt spulað burtur. Mynd- in er tikin í Sjúrðargetu. Fáa fleiri rækjur Í farnu viku vóru ting- ingar í Keypmanna- havn millum lands- stýrið og umboð fyri donsku stjórnina. Her varð eisini tosað um rækjurnar undir Gren- landi. Feroyingar hava umleið 1500 tons eftir av rækjukvotuni undir Grenlandi. Men 500 tons liggja á eki 1, har lítið er at fáa nú. Ti hevur landsstýrið heitt á donsku stjórn- ina at fáa tillutað eina kvotu aðra staðni. Atli Dam, legmaður, sigur, at eingin avgerð varð tikin undir samráðing- unum, men tó kann sigast, at nakað verður tillutað føroyingum aftrat undir Grønlandi. Føroya- flúgvingin Undir tingingunum í Keypmannahavn hittu landsstýrisumboðini eisini nýggja danska ferðslumálaráðharran og tosaðu um megu- leikan at yvirtaka Feroyaflúgvingina. Tann nevndin, sum hevur kannað figgjar- viðurskiftini í samband við yvirtøku av flúgv- ingini, er komin við einum áliti, sum varð handað ferðslumála- ráðharranum. Tað er ætlanin, at eitt felags føroyskt-danskt parta- felag skal yvirtaka før- oyaflúgvingina. Sluppu óskalað Ein maður og eitt barn sluppu uttan mein, tá ein bilur fór útav Gerðagetu í Klaksvík beint fyri degurða sunnudagin. Bilurin fekk stóran skaða. Framvegis horvin Tann 33 ára gamli há- lendingurin Jean Pierre Lohuis, sum hvarv í Klaksvík tann 23. sep- tember, er ikki komin afturíaftur. Politiið í Klaksvík hevur fingið nakrar fráboðanir frá fólki, sum siga seg hava sæð Jean Pierre, men tað hevur víst seg, at talan hevur verið um aðrar útlendingar. Upplýst verður, at nógvir útlendingar ar- beiða í Klaksvík. Her- fyri kom m.a. ein fam- ilja úr Rhodesia. Sjóverjan undir Feroyum: — Vit vilja hava dyggiligt eftirlit — og hóast eftirlitið vid Føroyar er betur enn aðra- staðni, mugu vit viðganga, at tað er ikki nóg gott, sigur Atli Dam, løgmadur Sosialurin hevur sett løg- manni fyrispurningin: — Nektar sjóverjan undir Feroyum tíðarinnar tørv? — Tað velst um, hvussu dyggiligt eftirlit ein vil hava. Men tað skal ikki vera nekur loyna, at vit í Feroyum ynskja eitt ógvuliga gott eftirlit. Nú er tað so, at bæði danski og føroyski parturin av sjóverju okkara helst verður mettur sum ein hin munabesti í ellum heim- inum, hóast vit einans hava fá skip til at rekja — Eiga at fara varliga fram — tí tað eru somu marknaðir, ið vit koma at kappast á, har vit selja frammanundan Soleiðis sigur Atli Dam, løgmadur, uppá fyrispurning, um feroyingar gera ov lítið fyri at skaffa sær rækjuloyvi við Canada. Síðani fiskimarkið varð flutt út á 200 fjórðingar hava canadiarar lagt stór- an dent á at útbyggja sín fiskiflota. Teir hava gjert sonevndar samvinnusátt- málar við reiðarar úr ødr- um londum. Atli Dam sig- ur, at í teimum rammu- sáttmálum, sum eru gjørdir við Canada, er møguleiki at undirskriva tílíkar samvinnusåttmål- ar. Mannagongdin er tann, at canadiskir stovnar, fel- eg ella staklingar, ið ar- beiða við fiskiáhugamál- um, biðja stjórnina um ávís fiskiloyvi. Hesi felog hava fyri stersta partin eingi skip sjálvi. Ti royna tey at skaffa til vega femmand fiskifør, sum kunnu fiska uppå loyvini frå stjornini. Eingin varandi loysn Atli Dam sigur, at orsøkin til hesa mannagongd er tann, at canadiarar, tá teir hava fingið síni egnu skip, ætla at brúka fiskiloyvini sjálvir. — Tí eru teir sátt- málar, sum feroyingar hava gjørt við canadiarar ikki nekur varandi loysn, men ein loysn, sum kanska kann rekka eini tvey ella trý ár. Atli Dam heldur ikki, at hetta er nekur góð loysn longri frammi í tíðini, tí tað eru teir somu marknaðir, vit koma at kappast á, ið vit selja á frammanundan. Glaður fyri samarbeiðið — Persónliga eri eg glaður fyri, at menn hava tikið hetta samarbeiðið upp, men eg eri eisini glaður fyri,at tað hevur verið gjørt í so lítlan mun, sum stødan er í dag. Hetta mál var frammi á fundi millum landsstýrið og felagið hjá rækjuskipum, og har varð víst á, at menn eiga at fara varliga fram, so vit ikki um stutta tíð eru í teirri stødu, at marknað- urin er oyðilagdur sam- stundis sum canadiarar eru tilreiðar til at yvirtaka fiskiskapin. — Vilt tå tå mæla eðr- um reiðarum til at gera sáttmálar í Canada? — Tað má vera stødan á marknaðinum, og hverjar kvotur talan er um, sum verður avgerandi. Vit hava eisini meguleikar at veiða annað enn rækjur í canadiskum sjógvi. Har eru bæði hegguslokkur, sild lýsingur og onnur fiskasløg. Møguleikar eru eisini at veida tilik fiska- sløg i amerikanskum sjógvi. — Hevur tað ikki skund at kanna hesar nýggju veiðumeguleikar? — Tað hevur sjálvandi skund at taka tílíkar sam- ráðingar upp, skulu vit fáa kvotur av hesum stovnum. Men tá mugu vit eisini hava skip, sum kunnu veiða hesar negdir. Tað nyttar ikki bara at biðja um kvotur, sum heldur ikki verða nýttar. Og tað nyttar heldur ikki at fara uppí eitt samar- beiði við skipum, sum kundu verið nýtt aðra- staðni. Vit hava kvotur, sum vit als ikki nýta. Í Canada hava vit havt lodnukvotu í trý ár. Fyrsta árið var hon uppá 15.000 tons, næsta árið 5.000 tons og í ár er lodnukvotan 10.000 tons. Men vit hava einki veitt av hesum kvotum, sigur Atli Dam. hesa verju. Atli Dam vísur á, at javnan verður gjørt eftirlit umborð á útlendskum fiskiforum. Hetta eftirlit er rættiliga umfatandi, bæði meskavíddir og fongur verður kannaður. Men hóast eftirlitið við Feroyar er betur enn aðra- staðni, mugu vit við- ganga, at tað er ikki nóg gott. Neyðugt at útbyggja — Í reðum mínum, sigur Atli Dam, havi eg ofta sagt, at tað er neyðugt at útbyggja sjóverjuna. Út- byggingin av okkara parti av hesi verju er farin fram í eitt stutt tíðarskeið. Vit hava bert eitt skip í let- uni, men tað næsta skipið verður tikið í nýtslu rætti- liga skjótt. — Eisini danski partur- in av sjóverjuni má út- byggjast munandi, sigur legmaður. Hetta krav er eisini sett denum, sum hava í umbúnað at keypa m.a. flogfer og helikopt- ara til sjóverjuna. Atli Dam heldur fram: — Tað hevur verið tos- að um, at eftirlitið ikki er nóg gott, men eg haldi, at tað er órættvís tala móti teimum, sum arbeiða inn- an hesar stovnar. Ti met- ingarnar hjá útlendingum eru, at her verður gjert eitt stórt arbeiði. Fylgja væl við russum — Hvar hevur tú hesar metingar frá? — Tað eru metingar ein metir, har vit eru til sam- ráðingar aðrastaðni. Per- sónliga veit eg, at danski parturin av sjóverjuni hevur fylgt ógvuliga væl við russum. Bæði reið- skapur og fongur hevur verið kannaður. Annars hava verið gitingar frammi um, at russar hava veitt sild undir Fer- oyum. Her haldi eg, at vit eiga at lurta eftir fiski- forðingum, sum siga, at KR TERtGNERD DD TS I