mikudagur 1. november 1978síða 2

telf. 14720 . 11820 box 76, 3800 Tórshavn Feroya Javnaðarflokkur Tórfinn Smith Vilhelm Johannesen (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Útgevari: Fyritaksstjóri: Blaðstjóri: Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: Verkamannamál TAÐ ER eingin loyna, at javnaðar- flokkurin fram um alt er flokkurin hjá verkamonnum og fiskimonnum, og at hann serliga røkir åhugamålini hjá hesum stættum. Eisini í hesum valskeiði eru framdir munandi batar í viðurskiftunum hjá verkamonnum. Av hesum kann nevnast: PRÍSTALSVIÐBÓTIN er nú eins fyri allar løntakarar og hevur hetta hjálpt nakað uppá tann lønarmis- mun, sum var frammanundan. Men afturat hesum er prístalsviðbótin munandi hækkað í mun til ta skip- an, sum var galdandi frammanund- an. SÍÐAN juli 1975 er prístalið hækkað 23 stig. Hetta gevur 7 dýrtíðarvið- bøtur á 60 oyru ella tilsamans kr. 4,20. Eftir gomlu skipanini hevði prístalið verið hækkað við um 230 stigum. Viðbótin var 1,3 oyru pr. stig, og vildi hetta givið um kr. 3 í dýrtíðarviðbót. T.v.s. at galdandi skipan higartil hevur givið kr. 1,20 meira um tíman enn gamla skipan- in. HER KANN eisini verða mint um, at langt áðrenn tað kom í nakran sátt- mála, at menn og kvinnur skuldu fáa líkalgn, hevði javnaðarflokkurin fingið framt eins dýrtíðarviðbót fyri menn og kvinnur. STYTTING av arbeiðsvikuni er eisini eitt mál, sum er framt. Vikan er longu stytt úr 42,5 til 42 tímar, og innan stutta tíð verður arbeiðsvikan 40 tímar. HJÁ fiskimonnum eru eisini ymsir batar framdir. Minstalgnin. er hækk- að tvær ferðir. Vidbøtur til salt- fiskamenn eru hækkaðar o.s.fr. Eitt tað týdningarmesta fiskimannamál er tó ráfiskagrunnurin, sum hevur kunnað tryggjað fiskimonnum, sum veiða ísfisk nærum óbroyttar prísir, hóast stórt fall í dollara o.ø. TAÐ ERU stórmál eftir at loysa bæði bæði fyri fiskimenn og verkamenn, men tað er neyvan nakar ivi um, at besta trygdin fyri framhaldandi bat- ar í korunum hjá hesum týðandi stættum er ein sterkur javnaðar- flokkur 7. november. % sosialurin Er einki mark fyri hvussu fólkið skal villleiðast? Tað ér eingin ivi um, at ongantið hevur verið so nógv villleiðing í blødun- um sum beint nú. Áður er víst á, hvussu villleiðandi skrivingin hjá >Dagblaðn- um« er, og skal ikki kom- ast nærri inn á tað. Men skrivingin og tað, sum kemur frá sambands- flokkinum, er ikki nógv mætari. Tað verður mið- víst manipulerað við velj- arunum, sum t.d. skriv- ingin um einkjupeningin vísti. Tað skulu niðanfyri vísast nøkur dømi um, hvussu litid ålit er i hesum flokki, og hvussu lítið teir virða um tað, sum verður fortalt fólkinum. Serføroyskar kvotur Pauli Ellefsen er aftur far- in at skriva um >sorgar- leikin«, tá vit i 1976 fingu eina serliga kvotu av sild í NEAFC. At hetta er nakað tvætl, veit Pauli væl. Men tað, sum hann gloymir at greiða frá, er, at sambandsflokkurin sjálvur í 1973 setti upp- skot fram á ting um sjálv- støduga umboðan og har- við sjålvstødugar kvotur í m.a. NEAFC, og at hetta uppskot varð framt av m.a. sambandsflokkinum. So tá vit hava havt ser- foroyskar kvotur í NEAFC, so er tað fult út í tráð við ta steðu, sum sambandsflokkurin hevði í seinasta valskeiði. At billa fólki nakað annað inn er villleiðing!! Vit hevdu fólkatingsval fyri einum tveimum árum síðani. Tá fortaldi Pauli ferð eftir ferð á ymsum fundum og í útvarpinum, at tann tá ætlaða yvir- tøkan av skúlaumsitingini for at kosta 10 mill. kr. Grundarlagid fyri hes- um 10 mill. var at »onkur« hevði sagt, at 50 fólk skuldu til eina yvirtikna umsiting, hesi kostadu 100.000 pr. stk. Royndir vistu, at tad altid gjørdist dupult so dyrt sum mett. Fasit 10 mill. Hetta vóru tað vist fleiri, sum hopp- aðu uppá. Nú er uppskot komið fram um yvirtøku av um- sitingini. Og kostnaðurin Nr. 82 — 1. november 1978 er mettur til uml. 1 mill. Nú kvettir ikki úr Paula! Men hansara 10 mill. gjørdu eisini sína nyttu tá. Hetta er villleiðing! Seinastu grovu ósannindi frá Paula Ellefsen eru tey í Dimmalætting leygardag- in, har sagt verður frá, at ráfiskaprísirnir eru settir soleiðis, at ráfiskagrunn- urin skal rokka júst til 15. november ella til beint eftir valið. Hetta eru lod- rett ósannindi. Afturat ti, at hetta er grovt álop á nevndina fyri ráfiska- grunnin, er hetta full- komiligur heilaspuni. Rá- fiskagrunnurin ásetti 11. september prísirnar á rá- fiski frá 1. okt. til 1. februar 1979, og tá varð mett, at við óbroyttum marknaðarprisum kundi haldast óbroyttir avreið- ingarprísir árið út. Síðan er tað hent, at dollarin er fallin munandi og broytir hetta rimiligt fortreytirnar fyri prisun- um. Men hetta er ein spurningur, sum verður tikin upp millum nevndina fyri ráfiskagrunnin og landsstýrið í vikuni. Sum prógv um, hvussu grundarleys tíðindi um, at ráfiskagrunnurin bert skal røkka til 15. november, eru, kann eg upplýsa, at pr. 14. oktober hevði grunnurin ein rakstrar- pening og tiltaksgrunn uppá tilsamans kr. 26 mill. kr. Og hesar 26 mill. kr. rokka sjálvt við hesum broyttu umsteðum fram í næsta ár. Tað, sum Pauli Ellefsen skrivar um hetta mál, er beinleiðis villleið- ing. Hetta eru bert nekur fá dømi um politisku »upp- lysingina« hjå sambands- flokkinum, har antin verð- ur sagt beinleidis skeivt frå ella har bert ein partur av veruleikanum verður fortaldur, nevniliga tann parturin, sum passar sam- bandsflokkinum. Tað skuldi verið óneyð- ugt við viðmerkingum til slíka mannagongd. Spurningurin til veljaran verður bert: Torir tú at lata ein slík- an flokk fáa leiðsluna av okkara landi? Dagpeningaskipanin — stórt framstig Tað skal ikki vera nakar ivi um, at nýggja lógin um dagpening er eitt stórt framstig fyri tey ikki-fast- lentu. Inntil nú er tað so, at um ein arbeiðsmaður verður sjúkur, og hann eigur eitt sindur av pen- ingi, so fær hann einki sum endurgjald fyri mista innteku. Tó hava arbeið- arafeløgini havt sjúkra- grunnar seinnu árini, men í flestu forum hava veit- ingarnar hagani ikki mun- að nóg nógv. Fiski- og útróðrarmenn hava tó verið eitt sindur frægari fyri. Eru teir vorðnir sjúkir umborð á skipi ella báti hava teir fingið minstuløn i upp til 3 månadar. Men eru teir vorðnir sjúkir i landi hava teir tó einki fingið. Tó hava limir i Fiskimanna- felagnum verið tryggjaðir á tann hátt at teir eisini hava fingið tryggjað 3 mánaða minstulen frá teirra felag. Hetta hava verið ótol- andi viðurskifti sam- stundis sum tey fastløntu hava fingið fult endur- gjald fyri sjúku. Tað hevur tí verið eitt av fremstu málum hjá javnaðarflokkinum í hes- um valskeiði at fáa eina broyting í her. Tað er fyri so vitt eisini eydnast við hesi nýggju lóggávu. Eftir henni skulu tey, sum ikki hava aðra trygd, fáa end- urgoldið 80% av arbeiðs- mannalen frá 2. degi av sjúkuni. Og tað uttan mun til, um viðkomandi eigur pening ella ikki, sum tað hevur verið higartil. Tað er eingin ivi um, at hetta er eitt stórt fram- stig, men enn er tó ikki komið á mál. So leingi sum ikki-fastlont ikki fáa fult endurgjald, og harvið eru eins væl tryggjað sum fastlont er tað eftir at vinna. Nevnt kann vera,at í Noregi er komin tann skipan í gildi, at veitt verður 100% endurgjald frá 1. degi, og hetta eigur javnaðarflokkurin eisini at hava sum mál á hesum oki. Sigast kann, at hóast 1. BINGO 39 SOSIALURIN 1978 SOSTALURIN 1978 67 SOSIALURIN 1978 hetta framstig, so koma sjúkragrunnarnir hjá verkamannafeløgunum framvegis at hava upp- gávur. Lutvist verður ikki fult endurgjald latið og lutvíst verður endurgjald bert latið í um 3 mánaðar. Hesir grunnar koma at hava ein terv at dekka her, og tí eigur árliga játtanin á figgjarlog løg- tingsins til hesar grunnar at standa við og eisini at verða ektir. Í letuni kunnu vit tó fegnast um hetta framstig og tó minna um, at enn er ikki komið á mál. Óli Jacobsen 1 BINGO 58 SOSIALURIN 1978 83 SOSIALURIN 1978