leygardagur 4. november 1978síða 11

Nr. 83 — 4. november 1978 sosialurin Síða 11 Javnaðarflokkurin — borganin fyri folkarædi, frælsi og framburði ! Spurningurin um liberal- ismu ella sosialismu er hvestur til hetta løgtings- valið. Tann tjóðskaparligi spurningurin um. sam- band, sjålvstyri ella loys- ing er minni frammi. Ein høvudsorsøkin er hon, at teir bådir sosial- istisku, demokratisku flokkarnir — javnaðar- flokkurin og tjóðveldis- flokkurin — leitaðu saman fyri fýra árum síðani. Saman hava teir framt nøkur sosialistisk tiltøk. Tó saman við ti borgarliga fólkaflokkinum. Tó roynir sambands- flokkurin alt hann er mentur at mana loysing- arspekilsið fram. Hetta ger hann, ti javnadar- flokkurin hevur fylgt stevnuskrá síni og verið við til at yvirtikið nøkur målsøkir. Men allir føroyingar vid einum sindri av sjålvs- virðing og sjålvbjargni halda, at hesar yvirtøkur- nar eru ein nåturlig sjålv- fylgja. Yvirtøkur, sum eru i tråd vid frælsissam- vinnuleid javnadarfloksins vid hin partin av rikinum. Mana sosialista- spøkilsid fram! Saman vid sambands- flokkinum - roynir folka- flokkurin og sjålvstyris- flokkurin at mana sosial- ista- og kommunistaspøk- ilsini fram. Serliga eru hesi vend móti javnaðar- Kappingin av ti Harra blaðstjóri! Veiti mær innivist fyri hesum. Eitt av valevnum fólka- floksins, Ossur Dam Jac- obsen, tosaði í útvarpin- um nógv um, at kapping førdi til trivnað og til frælsi hjá tí einstaka. Eisini segði hann, at tað var kappingin, sum gjerdi lívið spennandi. Kapping- in skapti áræði. Ikki minst fyri ungdómin. Ti ráddi hann fólki til at velja fólkaflokkin fyri at fria vinnan skuldi vera í hásæti og studlast av ti almenna, men uttan eftir- lit. Men litið veit hann um tað heila. Og besta dømi um tað er, at hann sjálvur er fastløntur lærari og hevur ongar bekymringar í so máta. flokkinum. Javnaðarflokkurin er ein demokratiskur-sosial- istiskur flokkur, men ikki kunnu vit siga, at tann rikni politikkurin er sosi- alistiskur. Tó eru nekur stig tikin á sosialistiska leið. T.d. landsbankin. Og nakrar týðandi sosi- alar ábetur eru framdar. T.d. dagpeningaskipanin. Alt reformar, sum eru í tráð við andan í grund- sjónarmiðum javnaðar- floksins. Og ti kunnu vit, javnadarfolk, ikki annad enn fegnast. Tin lutur er neydugur! Men skulu vit longur fram moti ti sosialistiska væl- ferðarsamfelagnum fólka- heiminum Føroyar er neyðugt við tíni atkvoðu til komandi løgtingsval. Javnaðarflokkurin hev- ur brúk fyri ellum teimum kreftum, sum eru sinnaðar fyri sonnum fólkaræði. Kreftir, sum kunnu fera fram politikk og sjónar- mið floksins í yrkis- og åhugafeløgunum og ikki minst å arbeidsplåssun- um. Javnadarhugsjonin umbodar nevniliga folka- rædi i ti dagliga og å hægsta stigi. Hetta folka- rædi skal ikki bert gera seg galdandi å ti politiska økinum, men somuleidis i ti økonomiska partinum av samfelagslivinum. Å ti politiska økinum varð fólkaræðið vunnið Sjálvur fáist eg við eitt privat virki. Ikki so heilt lítið, fleiri fólk eru í arbeiði og peningaligu viðurskift- ini eru ikki so heilt lítil. Tað stendur nógv uppá spæl. Men at hetta skal fera til spenning, til áræði og annað gott, dugi eg við mínum besta vilja ikki at síggja. Kappingin í hesum yrki hon er hør. Hon slitir. Eg eri bilig arbeiðsmegi, men er tilveran eydnusamari hjá mær enn hjá eðrum. Tað trúgvi eg neyvan. Annarleiðis er kanska tó innan útróðurin og har ber meguliga kappingin nógv- um uppi. Eg kundi blivid við Øss- ur Dam Jacobsen, men kappingin ferir ikki alla- staðni til nógv gott, men fyri mongum árum síðani. Fólkaræði í vinnuni, á tí økonomiska økinum, er vid at vinna frama. Ímóti stats- kapitalismu Føroyska vinnulivi3 — grundarlagid undir øllum samfelagshjólunum — er ikki longur bert savnað á nekrum fáum hondum. Tað er í ein vissan mun fólkið sjálvt, sum eigur framleiðslutólini. Bygdafólkið og arbeiðs- fólkið eigur í fleiri forum fiskavirkini. Fiski- og út- róðrarmenninir eiga í ein vissan mun sjálvir flotan. Ein rett leið, har vit eru slopnir undan kapitalkon- sentratión og tí valdi, hon hevur við sær. Men tað kemst ikki utt- an um, at tann almenna ávirkanin á framleiðslu- tólini er ov lítil og ótrygg í mun til tann pening og tey veðhald tað almenna — vit ell — borgar fyri. Javnaðarflokkurin = er ikki fyri eini statsmono- polkapitalismu, sum aft- urhaldsflokkarnir vilja vera við. Harafturimóti mælir javnaðarflokkurin til eitt fjaltáttað vinnuliv á ko- operativum steði, á priv- atum eins og á almennum hondum. Flokkurin ynskir ikki eitt samfelag, har staturin eigur framleiðslutólini. Nei, javnaðarflokkurin ynskir eitt samfelag, har ónda forir til egoismu og harð- ræði og vanskeplar mannasålina. Haraftur- ímóti hevði ein størri sam- felagslig tilrættislegging, styring, um tu vilt, verid nogvar ferdir betri og betri hevdi hon gagnast heild- ini. Kappingin å ti hand- ilsliga økinum førir til yvirforbrúk, misbrúk, ja, til at lumpa fólk við. At tosa um kapping í tí sterra vinnulivinum er nonsens i dag, ti vinnu- lívið klárar seg bart út ikki uttan eitt alment inn- lit og almennan stuðul. Nei, betur kenni eg tað, sum tú ynskir, og tað ferir ikki til nógv gott, tað kunnu nógv forvissa teg um. Takk fyri upptekuna. Maður í privatari vinnu lesarabreov tey arbeiðandi eiga fram- leiðslutólini, hava iogn og meðavgerðarrætt. Størri frælsi til hin einstaka! Á henda hátt kann sterri frælsi hjá ti einstaka skapast. At tosa um fult persónligt frælsi og demo- krati í dag er at venda veruleikanum bakið. Kring alt Feroya land eru fólk, sum eru undir- lent. Fólk, sum arbeiða undir vánaligum og ó- tryggum korum. Vegna óavmarkaða rætt arbeiðs- gevarans og av tí at fak- rørslan er veik tora tey ikki at krevja síni rætt- indi. Muta tey í móti, fáa tey fótin. Tey tora heldur ikki at lata óskilið koma fram alment. Demini eru mong. Kenna hesi »demokrati« í tí dagliga? Kenna hesi kúgaðu demo- krati — fólkaræði — í tí dagliga? Nei, men afturhalds- flokkarnir halda fast um núverandi samfelags- skipan við galdandi valds- strukturi. Javnadarflokk- urin vil harafturimóti viðka um demokratiið og betra um tey ótryggu kor- ini. Velur tú ein av aftur- haldsflokkunum, ert tú samstundis við til at skerja ta demokratisku framburðsgongdina. Tú ert við til at varðveita ó- avmarkaða rætt arbeiðs- gevarans. Tú ert somu- leiðis við til at stuðla og menna eina privatkapital- istiska samfelagsskipan, sum í síðsta enda merkir trælkan og kúgan! Javnaður frá vøggu til grøv Men frælsi — fremsta á- varp javnaðarfloksins — er ikki tryggjað hinum einstaka, fyrrenn ellum er tryggjaður sami megu- leiki frá vøggu í grøv. Teir upprunaligu klass- arnir — eigarin av fram- leiðslutólinum og fæloys- ingarnir — eru ikki av- markaðir stættir í dag. Men vit hava framvegis ein stóran stættarmun og ójavnað. Ein munur, hvert mansbarn kennir. Ikki minst lenarliga — og tí bústaðarliga, uppvakstr- arliga, útbúgvingarliga og eisini viðvíkjandi fritid og trivnaði. Javnaðarflokkar kring allan heimin hava bett um hesi viðurskifti í ein vissan mun. Og tey fram- stig, sum hava ment tað persónliga frælsið, eru ein avleiðing av aðaltankan- um í sosialismuni — javn- adur. Rættvisiskrøv arbeidararørslunar Øl tey framstig, sum eru vunnin teimum arbeiðandi á landi sum á sjógvi, eru úrslit av rættvisiskrevum frá javnaðarflokkunum og arbeiðararersluni. Tað verði seg batar á arbeiðsplássunum, betri uppvakstrar- og útbúgv- ingarmeguleikar, betri heilsu- og sosialviður- skifti, betri trivnaður og ein tryggari tilvera til gagn fyri hin einstaka og fyri fjøldini. Treytin fyri ellum fram- burði eru vinnumeguleik- arnir. Ti má krav fólksins verða at fáa sterri ávirkan á vinnulivid. Tað er trygd- in fyri framhaldandi fram- burði, frælsi, javnaða og samhuga. Ynskir tú eina frælsa framtíð? Ynskir tú at ganga hesa leið á politiska-búskapar- liga okinum? Og ynskir tú at ganga eina frælsissamvinnuleið á tjóðskaparliga ekinum innan karmin í heimastýr- islogini? Gert tú tað, er leiðin ein — javnaðarleiðin. Hetta er ein fræls leið, har tú virkar við ábyrgd mótvegis tær sjálvum og fjøldini við teimum egin- leikum tú hevur, men ein leið, har samhugi valdar og eingin verður gloymd- ur! Velur tú hesa leið, velur tú javnaðarflokkin! Jóhann Mortensen Maktsjuka og Øvundsjuka? Soleidis må man spyrja, tå man hoyrir P. E. Tå sam- bandsformadurin tosar i Útvarpinum og somuleið- is, tá hann skrivar í blød- unum, virkar hann sum ein sjúkur maður, ið altíð er ímóti ellum. Ongantið negdur við nakað ella nakran, merkiligt. Eitt skal eg siga tær, Atli Dam! Tú skalt ikki vera harmur um skriving ella orð ímóti tær. Ti tað kemur ongantíð tann stjórnarleiðari, sum kann gera ellum til vildar, hvar so í heiminum, hann er settur og hver so hann er. Tú hevur við tínum monnum avrikað nógv, ta tíð, tú hevur sitið sum legmaður, Man hoyrir fólk tosa, sjålvt úr ødrum flokkum, um alt, sum er gjort. Tað gerst tær ikki eftir. Tað er so logið við fólki. Tey vilja hava nógv gjørt. Men tá so alt er komið av skafti, so er heldur ikki gott, ti tá eru ov nógvir pengar brúktir. Soleiðis verður altíð. Í hesum húsi fær Javn- aðarflokkurin okkara X aftur, tað hevur P. E. gjørt gott. Må Harrin signa okkara land og fólk, so tað verður ollum til gagns. Fyrrverandi sambandskona Vilja tygum verja vunnin sosial rættindi? Um svarið er ja, seta tygum krossin við JAVNAÐARFLOKKIN Vilja tygum hava javnaðarflokkin aftur í landsstýrið og Atla Dam aftur til løgmann? Um svarið er ja, seta tygum krossin við JAVNAÐARFLOKKIN