leygardagur 18. november 1978síða 2

sostalurin Nr: 87 — 18. november 1978 telf. 14720 . 11820 box 76, 3800 Torshavn Føroya Javnadarflokkur Tórfinn Smith Vilhelm Johannesen (åbyrgd) Høgni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Søsialurin Dimmalætting Utgevari: Fyritaksstjóri: Blaðstjóri: Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: Hvor vann? UNDAN valinum royndu allir flokk- ar at siga veljarunum, hvat valið í veruleikanum snúði seg um. SAMBANDSFLOKKURIN setti velj- arunum hesar spurningar: eru tyg- um fyri sosialisering, yvirtøkum og loysing, so eiga tygum at velja sam- gonguflokkarnar. T.v.s. javnaðar- flokkin, tjóðveldisflokkin ella fólka- flokkin. Eru tygum hinvegin í móti sosialisering, yvirtøkum og loysing, so eiga tygum at velja sambands- flokkin. ÚRSLITIÐ av valinum var, at teir tríggir samgonguflokkarnir — javn- aðarflokkurin, tjóðveldisflokkurin og fólkaflokkurin — fingu tilsamans 13.745 atkvødur og 20 umboð í nýggja løgtingid, meðan sambands- flokkurin einans fekk 5.950 atkvød- ur og bert átta umboð á ting. Siga hesi tølini okkum nakað ella einki. TAÐ VÓRU íkki vit og heldur ikki samgonguflokkar okkara, ið settu spurningarnar soleiðis upp, at fólk einans kundu velja millum samband og loysing og at fólk valdi sosiali- sering og yvirtøkur, um tey greiddu atkvødu fyri javnadarflokkinum, tjóðveldisflokkinum, og fólka- flokkinum, meðan tey kundu forða hesum við at greiða atkvødu fyri sambandsflokkinum. Tað vóru sambandsflokkurin, Dimmalætting og Pauli Ellefsen, ið formuleraðu spurningarnar soleiðis. MEN OKKUM SIGA valtølini tað, at 13.745 føroyingar hava svarað spurninginum hjá Paula Ellefsen við at siga ja til sosialisering, yvirtøkur og loysing, meðan einans 5.950 før- oyingar hava svarað spurningum hansara við at siga nei til sosiali- sering, yvirtøkur og loysing. Spurn- ingurin er so, um Pauli Ellefsen hevur sett hesar spurningar fram i fullum ålvara, og um føroyingar hava tikið teir i sama álvara. ERU spurningarnir settir fram í full- um álvara og eru teir tiknir fyri fult av teimum spurdu, so er svarið púra greitt: 13.745 fyri sosialisering, yvir- tókum og loysing. Meðan 5.950 vóru ímóti. Hvat siga Pauli Ellefsen, sam- bandsflokkurin og Dimmalætting til tað? Sambandsins dreymakvota Eitt hitt mesta »bluff- nummarið< hjá Paula Ellefsen hevur í hálvt- triðja ár verið, at um vit fingu 6.000 tons av sild í Norðsjónum í 1976, sum part av eini ríkiskvotu uppá 23.000 tons, ístaðin fyri 5.000 tons sum Fer- oya part, soleiðis at ríkið tilsamans fekk 28.000 tons, so vóru ongar kvot- ur minkaðar hesi seinnu árini, og so kundu vit framvegis kravt av den- um, at teir loystu allan okkara kvotaterv, meðan vit hendur í favn sótu heima og bíðaðu eftir øll- um tonsunum, sum teir komu at leggja okkum í fangið. Tey, sum vita, at øll árini síðan 1970 var tað eitt standandi stríð við danir at tryggja okkum rímiligan part av kvotun- um, og sum vita, at hann fingu vit bert, tá tað eydnaðist at fáa NEAFC's fundirnar til neyvt at de- finera, hvussu stóran part av samlaðu kvotuni Fer- oyar áttu, tey hava øtast við ókunnleika og forherð- ilsi Ellefsens í hesum máli. Serføroyskar kvotur Ti sannleikin er, at um ríkið bert fekk 23.000 tons, blivu hægst 3.000 tons i føroyska partin, og sannleikin er, at hesi 5.000 serføroysku tonsini vit i 1976 fingu, kortini blivu til 13.000 tons tad árið, ella 4 ferðir tað, vit kundu fingið burtur úr einari ríkiskvatu, og sann- leikin er, at P. Ellefsen hevur givið sambands- flokkinum so dyggiliga frammaná í hesum máli, tí hesin flokkur setti í 1973 uppskot um serferoyskar kvotur sum einasta vernd ímóti, at danir úr tí felags greytapottinum ótu so skjótt undan, at okkara megin rann meginparturin út í botninum, teir høvdu jú tær mongu spónirnar, meðan vit ótu spakuligari við færri spónum. Øll sum kenna umskift- ið, sum hendi 1. januar 1977, sum ger, at tað bert er í donskum og gren- lendskum sjógvi, at vit kunnu krevja nakað sum okkara frumburðar rætt, og sum vit vita, hvussu torført tað er at fáa nakað av hesum rætti, tí EEC noktar Danmerkini góð- tøku av honum, mugu Ogvast yvir ta »einfoldig- heit«, sum påstandir Ell- efsens byggja å, ja, tey mugu nærmast kenna seg helsligin, um okkara part- ur í bretskum EEC- sjógvi, norskum sjógvi, russiskum, íslendskum og kanadiskum sjógvi og grønlendskum sjógvi bert skal vera tað avlop, danskir fiskimenn vilja loyva okkum av Dan- markar parti av hesum EEC-kvotum. Gylt lyfti Men tann einfalda agitationin vann, teir tor- greiddu veruleikar, sum eru galdandi international lóg í dag, skotraðu 26% av -veljarafjøldini sær undan at taka stødu til, tí gylt lyfti um tosk í Gren- landi, sild í Norðsjónum, rækjur í tiggjutúsund tonsatali = afturfyri at tveita russar og bretar út um 200 fjórðingamark, so- leiðis sum tey vóru givin av Eli vismanni Nolsøe, Paula gandakalli Ellefsen og »den lille ondskabs- fulde redakter<, sum við talu síni um at eta spyggju, tykist vera sett- ur aftur á barndóms stadiið, lokkaðu meira. Men hesi, sum ikki orkaðu at hugsa, men heldur vildu vaggast í æv- intýrablund, hava saman við teim veiku sálum, sum hatskir religiónsfanatikar- ar brendu í velið við skers- eldinum, nú sett okkum í ta stødu, at úr »bluffi«, úr veruleikafjarum mesni og illgitingum, skal nú skap- ast ein fiskivinnupolitikk- ur, sum úr ríkiskvotum tryggjar okkum nóg góðar veiðumeguleikar, rímulig- ar vinnuræsir og nóg stór- an rentabilitet til at reka eitt samfelag, sum afturat teim 42.000, skal hýsa øll- Valtippingin: Hevði 29 av 32 møguligum røtt! Valtippingin er av fyri hesa ferð. 70 fólk tippaðu i Sosialinum. Trý av teim- um stóðu á jevnum, og tí varð lutakast millum hesi. Vinnari av lambskrov- inum varð Odny Thomsen úr Havn. Hinir báðir tipp- ararnir vóru Margreta Clementsen úr Havn og Poul Grunnveit úr Hald- Stødan eftir valið 7. november 1978 órsvík. Øl trý høvdu sett 29 av teimum 32 ting- monnunum rættar, bæði hvat viðvíkur flokkum og valdømum. Vinnarin Odny Thom- sen fall uppå Suduroynna og Sandoynna. Hetta var eisini tað, sum eyðkendi alla tippingina. Fáur hevði væmntað Steðan eftir valið 7. november 1978 Norðuroyar tríggjar javnaðarting- menn í Suðuroy, og at tjóðveldið skuldi missa sín mann. Eisini broytingin í Sandoynni, har javnaðar- maðurin fall, kom tipp- arunum dátt við. Somu- leiðis hava fá tippað, at fólkaflokkurin fór at fáa ein mann í Norðstreymoy. 2 Norðuroyar Eysturoy a 1 Eysturoy Nordurstreymoy Sudurstreymoy Norðurstreymoy |4 Vågoy de. de) EAR Sudurstreymoy Vågoy Sandoy Suduroy Sandoy Tilsamans Suduroy Tilsamans Soleidis så tippingin hjá Odny Thomsen út. Hetta varð tingbytid eftir valid við- merkingar um, sum hug hava at vera føroyingar aftur. Spurningar at svara Skal javnaðarflokkurin hava skyldu til, sum »den lille redaktør« hevur fast- sligið, at medvirka til at reka henda politikkin, so mugu vit fyrst hava greiðu á: 1) Hvussu stórur er okkara ríkispartur av donskum kvotum? 2) Hvat gera vit, tá danir, grenlendingar og EEC ikki góðtaka hann? Stevna vit? Loysa vit? Tveita vit NATO út? Tveita vit danir út úr for- oyskum sjógvi? Veiða vit ólógliga hjá bretum, gren- lendingum, kanadamonn- um og russum? Taka vit part dana av undirgrunds- rættindum frá teimum? Ella biðja vit bert um nakrar studningskrónur í endurgjaldi? 3) Hverji krev skulu ríkiskvotur galda í? 4) Hvussu stóran part skulu vit hin vegin lata denum av okkara kvotu í Íslandi — teir vildu fegnir havt lodnu har — hvat skulu teir hava burtur av rækjunum í Barents- havinum og toskinum har, ella av okkara norska makrelparti og okkara toski á Flemish Cap? 5) Um grenlendingar ikki vilja draga okkara línu, skulu vit sa nokta teimum at hava hitt stærsta orðið at siga um fiskiskap í grenlendskum sjógvi, so sum vit hava vunnið okkum tað í egn- um sjógvi? 6) Stórtrolararnir sum J. M. Olsen vil nokta rætt at rógva út, tá fiskaloysi er á fjarleiðum, skulu teir leggjast ella skulu teir seljast? Og sum ein ógvuliga týðandi spurningur: 7) Ætlar sambands- flokkurin einaferð afturat at lata uppskotsstillaran frá 1973 um serferoyskar kvotur Eli vismann Nolsee, =umsita fiski- vinnumál? Hetta eru alt spurning- ar, sum sambandsflokkur- in í komandi samráðing- um gjella má lýsa, so vit, sum ikki hava kunnað hómað floksins fiskivin- nupolitikk, kunnu skapa okkum hylling á, um tað burtur úr hesum hurlivasa ber til at skapa ein nýti- ligan politikk, sum javn- - aðarflokkurin kann stuðla. Observaltør) RS