leygardagur 6. januar 1979síða 3

Nr. 1 — 6. januar 1979 sosialurin Síða 3 Taka 100 smuglarar um árið Tollararnir í Føroyum avdúka uml. 100 royndir at smugla um árið. Í onkrum føri hevur bótin verið yvir 30.000 kr. Tað er lættari at vera tollari nú enn í 50unum, men okkurt kundi kortini verið betri. Vit hava tosað við yvirtollaran. Nýggjársdag vóru liðin 30 ár, síðani Tolleftirlitið í Føroyum varð sett á stovn. Tann 1. januar 1949 vórðu fimm tollarar settir í starv. Teir vóru Hjørleiv Magnussen í Klaksvik, Einar Larsen å Tvøroyri, Hans Sumberg i Vågi, Gaard Jensen og John Kjærbæk i Havn. John Kjærbæk hevði frammanundan starvast sum tollari í Keypmanna- havn, men hinir vóru 6- royndir í at tollavgreiða skip. John varð tí av landsstýrinum settur sum leiðari av tolleftirlitinum, og tá tveir tollarar komu aftrat 1. apríl sama árið varð John Kjærbæk gjørdur til yvirtollara. Nú eru 13 tollarar í Feroyum, harav teir 7 í Havn. Tá flúgvingin byrj- aði kom tolleftirlit í Våg- um og fyri stuttum varð ein tollari settur á Skála- firðinum. Áðrenn føroyska tolleft- irlitið kom, hoyrdi tað undir politiið at tollav- greiða skip. 50ini vóru tung Vit hava hitt John Kjær- bæk, yvirtollara, og tosad vid hann um arbeidid hjå tollarunum i Havn. Hann sigur, at tad var ikki lætt at arbeiða sum tollari í byrjanini, serliga vóru 50ini tung. Fólk gekk nógv umborð á skipini, so tollararnir hevdu vakt umborð, meðan tey lógu inni. Arbeiðsdagurin bleiv tí ofta langur. Og tollarin noyddist eisini av húsum, tá skip komu um náttina, Nakað av skrivstovuarbeiði hava tollararnir eisini. Her hyggur Ditlev Dam í nekur men fyri 10 árum síðani fingu teir eina vaktarskip- an, soleiðis, at ein maður er á vakt fyri midnátt og ein eftir. — Men, sigur John Kjærbæk — tað er ov lítið bert við einum manni um kveldið og náttina. Fyri stovnin er tað kanska gott, tað er bíligari, men vit mugu eisini hugsa um teir menninar, sum skula passa hesar vaktir. Tað er ofta ágangur á skipini eftir spiritusi og tað er ikki altíð líka tespiligt hjá einum manni at fara einsamallur umborð á fremmand skip og har kunna koma at standa yv- irfyri 4—5 hálvfullum monnum. Tað er heldur ikki nóg mikið við einum manni, um okkurt serligt skuldi borið á. Ongin tollari er settur í Havn síðani 1962. »Goodwill« frá havnarverkinum Tollararnir í Havn fluttu í 1970 í niðaru hæddina á Havnarskrivstovuni. John Kjærbæk sigur, at um tað ikki var fyri »goodwill« frå havnar- verkinum, so høvdu teir ikki tak yvir hevdið. Hann leggur aftrat, at teimum manglar eitt hús á vestaru bryggju, so teir kundu havt ein mann har. — Tað átti at verið ein maður á vestara økinum. Tað er kanska ikki altid so nógv arbeiði har, men tað krevst at ansa eftir har eisini, tí salt- og olju- dampararnir leggja jú at vestanfyri. Um tað ikki skjøl, aftanfyri er John Kjærbæk, yvirtollari. Fyrsta skipið, tollararnir í Havn vóru umborð á, var Dronning Alexandrine. Tað var 7. januar 1949. var, at menninir vóru so lagaligir og brúktu sinar egnu bilar at koyra yvir á vestaru bryggju, tá skip skulu avgreiðast har, so bleiv hetta ekið illa rekt. Tá so ein maður er á vest- ara økinum, kann tað koma fyri, at eg skal brúka hann hesumegin. John Kjærbæk sigur, at havnarmeistarin hevur lovað teimum eitt rúm i ti nýggja húsinum, sum havnarverkið skal byggja á vestara kaigkinum. — Men tað er ikki tað sama sum, um landsstýrið gjørdi okkurt munagott, so vit fingu sjålvstødug høli. England og Smyril Tå Tjaldur og Drotningin sigldu millum Føroyar og grannalondini, for ferda- fólkið gjøgnum pakkhus- ini å eystaru bryggju, tå tey komu i land i Havn. Tå bar til hjå tollarunum at kanna vidførid hjå øll- um. Men nu er ødrvisi vordid. England og Smyril liggja vid molan og har eru ringar umstødur at tolla, ti har er onki høli til taks. Við Englandi koma til demis ofta eini 600 ferðafólk og tá ber ikki til hjá tollarunum at gera nakað munagott arbeiði, hóast teir fáa hjálp frá starvsfólki á Gjaldstovuni og tollarum aðrastaðni frá. — Feroyingurin hevur alti3 so nógv viðferi, so hann noyðist fleiri ferðir í land og umborð aftur, tí hann fær ikki borið alt í senn, sigur John Kjær- bæk. Hann sigur, at á henda hátt verður talið av ferðafólki sterri, ti nógv skula fleiri ferðir gjøgnum tollin. — Fyrr kundu vit sperra skipini av, men tað fáa vit illa gjørt nú og vit fáa ikki hjálp frá politin- um til tess. Tað er ikki teirra uppgáva siga teir. Væl áleiðis John Kjærbæk sigur ann- ars, at tað er lættari at vera tollari nú, við tað at fleiri eru settir. Hann sig- ur, at teir kortini ikki eru komnir á mál við at betra arbeiðsumsteðurnar, men væl áleiðis. Talið av smuglarum, sum verða avdúkaðir av føroysku tollarunum, liggur um 100 um árið. — Men tað vóru fleiri fyrr, endar John Kjær- bæk, yvirtollari. Nýttarskveða frá byrådsformanninum i Torshavn Nú farið verður um gátt- ina úr 1978 og inn í 1979 vil Tórshavnar byråd á hendan hátt nýta hevið at ynskja ellum borgar- um eitt gott og eydnu- rikt nýtt ár. Tankar okkara leita til teirra, sum í farna ári hava mist teirra kæru, góðar kvinnur og menn, ið vit minnast við takk- semi. Býráðið takkar øllum borgarum í kommununi fyri tað álit og tol, ið er vist móti býráðsins ar- beiði, eins og vit takka einstaklingum, feløgum og stovnum fyri teirra medvirkan at beta um viðurskiftini í kommun- uni. Í árinum, sum nú er runnið út, er millum annað hent tað, at kom- munan er vaksin enn meira, eftir at Hoyvík og Hvítanes eru komin aftr- at, og fer hetta at beta nógv um meguleikarnar at fáa eina góða byar- skipan. Arbeiði má sigast at hava verið til øll, ið ikki eru bangin fyri at fara til verka. Alt hevur ikki gingið so skjótt og væl, sum ein kundi ynskt, og er hetta i vissum førum orsakad av tørvandi ar- beiðsmegi — ov lítið av fólki. Eitt av teim málum, ið býráðið í farna ári hevur arbeitt við, er at broyta almennu byggisamtykt- ina og at útvega byggi búgvin grundstykki í Tað er at fólk fáa komandi ári bráðneyðugt, høvi at byggja sær hús Men bert hús ella ibudi eru ikki nóg mikið, fólk skal ikki bert búgva men eisini arbeiða og liva í bynum, og ti er eins neydugt vid økjum til handil og idnad og til fritidaraktivitetir. Ein staklingar. felog og stovnar eiga saman við byrådnum at loysa hesar spurningar Ferðslan ár við mongum og stór- um tekum, ið skulu tak- ast, so at býurin skal trivast í komandi árum Ferðslan í býnum er ekt nógv meira enn fyri fáum árum kundi hugsa sær til. Nú ;íðsta hond skjótt løgd á arbeiðið vid nakar sidan verður at føra vegin úr Jóanes Paturssonargetu yvir i R. C. Effersøesgøtu, so- leiðis at ferðslan eystur og vestur kann vera á hesum vegi, og minni enn higartil á teim smelu vegunum í miðbýnum. Men aftur her er tað so, at hetta er ikki nóg mik- ið, og ti hevur í longri tid verið arbeitt við einum ringvegi, sum nú er komin so langt, at hann er útboðin. Miðstaðar- økid uppi á Hálsi er við at verða útbygt við stór- um bygningum, ið húsa stórum fyritøkum, ið koma at draga ferðsluna til sín, og sama kann skjótt sigast um ekið beint eystan fyri hetta, og ti er neyðugt at Hoy- viksvegur, R. C. Effer- søesgøta og ring 'egurin koma at bera eisini hesa ferðslu. Skúli, ellisheim og svimjihøll I eysturbýnum er hesi seinni árini bygt nógv, og nú Konmansmýra er komin aftrat, er Eystur- býurin vorðin rættuliga fólkarikur. Ti er neyð ugt við nýggjum skúla har, og varð fyri nokrum árum sidan farið undir Eystur við at ir nytsi han er. F4 i rd nu er vid at erð liðug har yviri. Eitt stórt kostnaðarmikið arbeiði Pórgarðsgeta er ford liðan Skulagøtu Stoffa 1gvegurin Skulagøtu yvir i Futal er i gerð, so hanr um stutta tid at verða Framhald á síðu I I trý á getuni Hvat er titt nýggjars ynski? Johannes Alvheyg, blåkrossskrivari: Mitt ynski er, at Blåkross fær eitt alko- holheim her i landin- um, so at vit kunna viðgera tey, sum líða undir alkoholi, og tað er tørvur á einum tilik- um. Guttorm Djurhuus, stjóri: — At vit fingu eitt friðarár í ár, tað man helst liggja flestu á hjarta. ti vit hava ongantið havt so nógv kriggj gangandi sum nú Torbjørn Benjardøgg, arbeiðsformaður AM verður arbei teimum |}