leygardagur 3. februar 1979síða 3

Nr. 9 — 3. februar 1979 sosialurin Síða 3 Legtingið vil broyta lógina um dagpening: Husmødur og sjålvstødug í vinnu hava sama rætt sum tey timaløntu Nevnd mælir til, at arbeiðsgevarar gjalda 20% av útreiðslunum Um stutta tíð kemur ein nýggj skipan í gildi í Fer- oyum — nevniliga DAG- PENINGASKIPANIN. Hon skal tryggja vanlig- um tímalentum fólki inn- tøku undir sjåku. Higartil hava bert tey fólk í sam- felagnum, sum eru fast- lent, verið lenarliga tryggjað undir sjúku. Í hesum degum ger landsstýrið tær neyðugu fyrireikingarnar, áðre skipanin kemur í gildi tann 1. juli. Eftir lógini, sum varð samtykt fyrst í legtinginum í fjør heyst og síðani í danska fólka- tinginum í desember mán- aða kemur skipanin tó longu at virka frá 1. apríl. Enn óloystir spurningar Jákup Lindenskov, lands- stýrismaður sigur, at hó- ast lógin er samtykt í fólkatinginum, so eru tó enn nakrir spurningar, sum skulu loysast, áðrenn skipanin við dagpeningi fer at virka. Tað eru hesar spurning- ar, sum landsstýrið nú skal taka steðu til og leggja fyri løgtingi5 i næstu framtíð. Landsstýrið legði í fjør uppskot fyri tingið um eina føroyska dagpeninga- skipan, eftir at felags dansk-føroyska sosiala nevndin hevði gjert fyri- reikingar til eina tílíka Serstøk skipan. øgti Uppskotið varð sam- | ingslóg Á Um so er, at legtingið tykt av legtinginum við nekrum broytingum. fastheldur at skipanin skal vera tann sama fyri bæði vanliga timalønt, húsmeður og fólk í sjálv- Umfevnandi broytingar Legtingið álegði ti lands- stýrinum, áðrenn tingið fór heim í heyst at taka upp nýggjar tingingar við donsku stjórnina um tær broytingar, sum tingið hevði mælt til. Hesar broytingar eru partvís rættiliga umfevn- andi — sammettar við ta skipan, sum danir sjálvir at húsmeður og fólk í sjálvsteðugari vinnu, sjálvi mugu tryggja seg. * Tey skulu tá gjalda 3/4 av útreiðslunum, meðan tað almenna skal gjalda 1/4. Hetta vildi legtingið hava broytt soleiðis, at húsmeður og fólk í sjálv- stødugari vinnu komu undir somu treytir sum tey vanligu tímalentu. — Tann danska dag- peningaskipanin fyriskip- ar á hesum eki ein serliga tryggingarform, og ríkis- stýrið kundi av politiskum orsøkum ikki taka undir við, at tann føroyska lógin var eðrvisi á hesum eki, um so var, at danski stat- urin skuldi luttaka í út- reiðslunum, sigur Jákup Lindenskov. peningaskipanin broyta steðugari vinnu, tá mugu húsmeður og fólk í sjálv- steðugari vinnu takast burtur úr lógini um dag- peningaskipan fyri Feroy- ar, og fremjast má ein ser- stek legtingslóg uttan statsfigging. Ein annar spurningur, sum støda skal takast til, er, hvør skal gjalda sjålva skipanina. I lógini er til- skilað, at danski staturin rindar 40 prosent av út- reiðslunum, meðan fer- oyingar sjálvir gjalda tey Teir fáa onga innteku, gerast teir sjúkir. Tað skal dag- 60 prosentini. Landsstýrið fer fyrsta dagin at koma við einum uppskoti um, hvussu hesin spurningur skal loysast. Arbeiðsgevarar gjalda 20% Sosiala nevndin hevur annars mælt til, at ar- beiðsgevararnir gjalda 20 prosent av útreiðslunum. Skotið verður upp, at teir gjalda -1/2 prosent av út- goldnari løn. Sjålv dagpeningaskip- anin er mett at kosta um- leið 17,5 mill. kr. um árið. Býtið av útreiðslunum er hetta: Dagpeningur undir sjúku 15,35 mill. kr., dag- peningur undir barnsburði 1,8 mill. kr. og dagpen- ingur til fólk í sjálvsteð- ugari vinnu og húsmeður 0,3 mill. kr. Almannastovan umsita skipanina Ein annar spurningur, sum landsstýrið eisini ar- beiðir við í samband við dagpeningaskipanina, er hver skal umsita skipan- ina. Tað verður helst Al- mannastovan, sum kemur at taka sær av hesum. RÚSDREKKAMÁLIÐ FØLNAD? Tit ringja NI — vit skriva Samfelagið. vit liva i, er ikki nøkur einføld skipan. Tad er ikki sum eitt rúm, avmarkað av fýra veggjum. gólvi og lofti Hvenn einasta dag gerast vit bilsin yvir eitt, ilskast yvir okkurt annað ella ivast í onkrum triðja Spurningarnir eru nógvir: hví er hetta so og so ella eigur hatta at vera so og so??? SOSIALURIN fer nú undir nýggj an tátt. Vit fara her á síðu 2 at royna at finna fram til sverini til hesar spurningar og ivamål, eila í hvussu so er ein part av teimum Vit fara ti at heita á tykkum. góðu lesarar, um at vera við til at gera henda táttin. Og tað kunna tit við at seta spurningarnar, so gera vit okk ara besta fyri at finna svørini Ringið teiefon 118 20 eila 147 20 Tað skal viðmerkjast. at einans spurningar; sum hava almennan: áhuga. verða tiknir við 00 Almenninginum leingist eftir at fáa greitt rúsdrekka- málið. Ti vil eg spyrja landsins myndugleikar, um teir ikki ætla at gera meira við hetta málið. Um so er, so nær? Tá seinasta atkveðugreiðsla var um råsdrekkamålid, høvdu tingmenn gjørt lítlar fyrireikingar, fyri ikki at siga ongar, kanska tí tað gekk ov skjótt fyri seg. Undirritaði heldur, at hetta var alt ov illa orðað og eitt tað fyrsta, eg vil seta fingurin á, er, at fólk eiga at fara til atkveðuborðið, soleiðis, at tey, sum ikki tíma at fara at atkveða, onga ávirkan skulu hava á málið. Um- framt so áttu sjómenn og útisetar at havt somu meguleikar at geitt atkveðu, áðrenn tey fóru úr landin- um, eins og gjert verður til onnur val. Annars kundi verið spurt, um lógin er í lagi ella ikki. Um fólkið er nøgt við steðuna, sum hon er. Hví ikki spyrja, um vín skal verða bannað at flyta inn, kanska sterkt el eisini, soleiðis at sterkasta inn- flutta elið verður hof? Skula vit fáa loyvi at selja í landinum ella ikki? Kunna vit ikki eins væl bryggja sjálvir? Undirritaði heldur sjálvur, at vit skula selja í landinum. Vín og sterkt ol skulu bannast og el bryggjast í Feroyum. 3J. N Svar: Í samgonguskjalinum, sum landsstýrisflokkarnir hava undirskrivað, stendur: — Rúsdrekkalógin verður endurskoðað, og virkað verður fyri at minka um rúsdrekkanýtslu. Nýggja landsstýrið hevur bert havt tann eina fundin enn og tá var rúsdrekkalógin ikki á skránni. Jákup Lindenskov, landsstýrismaður, sigur, at enn er ikki tik- in steða til, nær og á hvenn hátt, rúsdrekkamálið skal viðgerast. Viðvíkjandi tí, at sjómenn og útisetar ikki hava havt somu meguleikar at greiða atkveðu á tjóðaratkveðu- greiðsluni um rúsdrekkamálið í 1973, sum á eðrum val- um, kann upplysast, at sambært løgtingskunngerå nr. 41, 1973, vóru galdandi somu reglur fyri tjóðaratkveðu- greiðsluna sum til logtingsval. Tidliga í seinasta valskeiði sendu føroysku bryggjari- ini umsókn til landsstýrið um at sleppa at brvægia sterkt øl til solu í Føroyum. Ein meiriluti í landsstyr- inum var fyri at fremja lógarbroyting til fyrimunar fyri bryggjariini. Men málið bleiv ongantíð avgreitt, og landsstýrið hevur ikki tikið stødu til, hvat víðari skal henda við ti. Í hesum sambandi kann annars nevnast. at í Íðnaðar- álitinum, sum kom herfyri, verður víst á, at út frá einum samfelagsbúskaparligum vildi tað verið skilagott at loyvt brygging av sterkari øli (ein grein um hetta var í Sosialinum nr. 5, Si annars trý á gøtuni. sjónarmiði 20. januar 1979) N k Skal rúsdrekkasela vera loyvd í handlum og matstovum í Feroy- um? Tummas M. Smith, — Tað haldi eg, ja. Eg havi búð niðri í Dan- mark, har rúsdrekka er at fáa sum allar van- ligar húsarhaldsverur, og tað haldi eg er sunn- ari fyri nýtsluna. — Nú, vit hava so gott ferðasamband við út- heimin, haldi eg, at tað skuldi verið loyvt at skonkt á hotellum, so ferðafólkini sleppa frá at fara út á wc at smakka sær á. Annars kundi fri sela steðga svartabersseluni. Jóan Pauli Serensen, skipaavgreiðslumaður: — A matstovum skuldi tað verið loyvt. Tað kemur mangan fyri, at turistar koma henda- vegin og eru bilsnir yvir ikki at fáa eina el ella snaps aftur við matinum Men tað skuldi ikki verið loyvt It i handlum at sé