mikudagur 7. februar 1979síða 7

Nr. 10 — 7. februar 1979 sosialurin Síða 7 ARMODSIBUDARPOLITIKKURIN Oddagreinin í Dagbladn- um fyri tveimum, trimum vikum síðani hevði eina patentloysn uppá íbúðar- trupulleikarnar i Havnini. Ikki nog mikið við ti. Óli Breckmann hevði eis- ini eina óbeinleiðis loysn uppá, hvussu vit sluppu av við allar byrokratarnar innan byggisektorin — verkfreðingarnar og arki- tektarnar. Eftir Ólasa hugsan gera hesir einki annað uttan at planleggja, seta forboð og síggja til, at forboðini verða hildin — til ampa og trega fyri fólkið! Oddagreinin avdúkar ein óhugnaligan naivitet. Samstundis prísar hon »sum best ber til politikk- inum«, sum i nógvum førum markar upp at an- arkinum — lógloysinum — tað, at ein og hver kann HJÁ ÓLA BRECKMANN gera, sum honum lystir og sektina á heildina. Dagblaðsoddagreinin mælir m.a. til, at ell hús (t.d. á Konmansmýru) skulu fáa loyvi at inn- rætta íbúðir í kjallarun- um. Eftir Ólasa »væl grundaðu útrokningum < — gitingum — verður út- boðið av grundstykkjum so stórt, at tervurin verð- ur nektaður. Harafturat vil hetta stigið føra við sær, at okursleigurnar fara at falla. Og íbúðartrupulleikar- nir eru loystir! Tað er óneyðugt við kollegium og almennum i- búðarblokkum eftir Olasa hugsan, tí almenn bygg- ing er so dýr. Óli biður okkum minnast til, hvussu dýr byggingin á Tórgarðstroð gjørdist. Hon man neyvan verða dýrari enn onnur bygging. Serliga tá havt verður í huga, at húsini vóru klár at flyta inn í — so at siga alt var orðnað. Sjálvandi kann eingin, sum hevur eitt sindur av samhugakenslu, góðtaka hendan armóðspolitikkin hjá hesum stuttskygda fólkaflokspolitikaranum. Eitt er, at fólk kundu fingið loyvi at innrætta kjallararnar við vissum fyriliti, men pástandurin, at hetta fer at loysa i- búðartrupulleikarnar, fer neyvan at halda. Kjallaraútleiging fer ongantíð at loysa íbúðar- neyðina — íbúðartrupul- leikarnar. Hverki so ella so. Tað kann ongantið góðtakast, at ein ofta lítil, tronglig og váttlig kjall- araíbúð skal vera ramman um familjulívið hjá einum stórum parti av okkara komandi ættarliði. Og hver fer at enda í kjallaranum? Tey lægst- lentu — arbeiðarar, einlig og eldri. Tey, sum í flestu førum frammanundan eru verri fyri i samfelagnum. Treytin fyri einum sunnum og frælsum upp- vekstri er ikki at finna í eini kjallaraíbúð við teim- um avmarkingum, sum hon av nátúrligum orsøk- um hevur. Nei, slíkur armóðspoli- tikkur kann ikki bjóðast fólki. Harafturímóti má skipast so fyri, at flest megulig kunnu hava egin hús, egna eigaraíbúð ella hava meguleika fyri at leiga eina íbúð í einum sunnum og væl skipaðum leigubyggjarii. j.m. A sum hava ovurstóran týdning, verða ikki tikin upp á tunguna, meðan viðgerðin av teimum, sum eru tikin við, í minsta lagi má sigast at vera villleið- andi. »Kommunistiskir Utisetar i Danmark« Eina serstødu i Utiseta- Sosialinum hevur greinin »Kommunistiskir Utisetar i Danmark.« Hon er sum nevnt einasta dømid um, at eitt av vanligu feløg- unum sjálvt fær hevið til at greiða frá. Hini mugu noyðast við at verða út- spilt av øårum. Hartil fær greinin eina objektiva skræðu, við at vera skipað sum ein samreða millum ein blaðmann og eitt stjórnarumboð fyri felag- ið. Í eini tilikari samrødu er tað blaðmaðurin sum stýrir gongdini, og hann hevur hevið til at seta naskar spurningar og at kanna eftir um úttalilsini samsvara við veruleikan. Ti verður ein samrøda við eitt felagsumboð vanliga skilt, sum verandi meiri objektiv, minni propa- gandistisk, enn ein grein sum felagið sjálvt skrivar. Sum samreða má hend- an tó sigast at vera sera ókritisk. Og tað kann ein undrast yvir. Ti nógvir 6- grundaðir pástandir verða settir fram, sum áttu at elvt blaðmanninum til fleiri spurningar. Men tá ein sær, hver ið hevur gjørt samrøduna, so er einki at undrast yvir meir. Talan er ju um, at ein stjórnarlimur i felagnum Kommunistiskir Útisetar, Tummas í Dali, hevur samreðu við ein annan stjórnarlim úr sama felag, Marnu Jacobsen. Tá hetta ikki verður til- skilað, men tverturimóti dult, so má tað sigast at vera eitt grovt misbrúk av samreðuni, sum journal- istiskt fyribrigdi. Í inn- ganginum til greinina stendur hartil, at »Vit«, altso Sosialurin, »hava hitt stjórnarumboð fyri Komm. Ú...< Er Tummas í Dali, stjórnarlimur í Kommunistiskum Útiset- um, og Sosialurin eitt feitt? Er hetta eitt dømi um »objektiva tíðinda- flutningin< hjá Sosialin- um? Eftir minum tykki er hetta eitt grovt misbrúk av ti áliti, sum fólk (enn) hava á Sosialinum sum tidindakeldu. Utspilt uttan møguleika at svara Utiseta-Sosialurin verður bert gjerdur einaferð. Hann verður sendur til nærum 2500 fólk, sum ikki halda Sosialin. Hetta setur serlig krev til blaðið. Ti tey sum verða álopin hava ongan meguleika at svara. Hóast vit nú svara í Sosialinum, so kemur svar okkara ikki út til tey, sum ikki halda Sosialin, men sum tó fingu Útiseta- Sosialin. Um tað í hesum føri beyð blaðstjórnini i- móti at geva teimum á- lopnu meguleika at svara, so hevði tað verið rimu- ligt, um í minsta lagi tær mest opinlýsu lygnirnar vórðu strikaðar. Eftir mínum tykki áttu tey álopnu, í hesum feri Mentunargrunnurin, MFS og FS, at fingið hevi til at svara í Útiseta- Sosialinum. Ikki fyri teirra egnu skyld fyrst og fremst. Eg rokni við, at hesi klára seg uttan Sosi- alin, um tey hava gjørt tað higartil. Í hvussu er skulu vit í FS nokk klára okkum. Men blaðstjórnin á Sosialinum átti at havt ein áhuga í ti. Tað gagnar í hvussu er ikki blaðnum, at fólk fara at seta spurn- artekin við sannleiksvirði hansara. Tað hevði eisini samsvarað betur við ti »objektiva tíðindaflutn- inginum<, sum hann reyp- ar sær av. Útspillingin av FS Stórur partur av Útiseta- Sosialinum snýr seg um FS, Feroyskar Sosialist- ar. Altso um, hvat onnur halda um okkum, sjálv- andi. Og tað er ikki nógv, eftir blaðnum at døma. Tað var ikki óvæntað, at Kommunistiskir Úti- setar og viðhaldsfólk teirra fóru at nýta hendan meguleika til útspilling av okkum, í nærum 8000 ein- tøkum. Seinasta hálva- annað árið hava tey ikki verið fer fyri at opna kjaftin uttan at tað spríkir út við ókvæmsorðum um maktsjúku, kvinnukúgan, bureaukrati, ódemokrat- iskan hugsunarhátt og ar- beiðslag, Moskvastýring og annað gott. Hesar á- kærur hoyra eftirhondini til gerandisdag okkara., Og hóast tær eru endur- tiknar ofta, so er tað ong- antíð eydnast revsarum okkara at lagt fram nak- að, sum so mikið sum lík- ist einum prógvi um, at bert ein einasta av ákær- unum hava tað minsta uppá seg. Nú sum fyrr byggja tær á lygnir og heilaspuna. Av teimum trimum greinunum, har vit hava tað stóru æru at vera fyri almennari útspilling, er tað í veruleikanum ongin, sum er verd at hefta seg við. Eg skal ti her av- marka meg til nakrar fáar viðmerkingar til greinina »Kommunistiskir Utisetar i Danmark«, ið sum nevnt er ein samrøda millum tveir stjórnarlimir i Kom- munistiskum Útisetum um FS, Føroyskar Sosial- istar. Greinin sjålv kann best karakteriserast vid at taka eitt stutt brot ur henni. Nidast å tridja teigi stend- ur, at åkærurnar moti FS „eiga kortini at verða end- urtiknar upp i saman«, og tað gera tey so. Í roynd og veru hava tey ikki gjørt annað seinasta hálvaann- að árið, alment í hvussu er. Oyggjaskeggi hvur ferð eftir ferð verið á trem- ur við hesum endurtek- um. Annað stendur stórt sæð ikki í greinini. Men hóast innihaldið er endur- tekur, so kemur eitt nytt argument inn, sum helst er meint sum ein grund- geving fyri pástandirnar um, hvussu FS er. Og hetta argument er, eftir mínum tykki, áhugavert. Hví tað kemur fram nú er ilt at siga. Men tað er helst eitt úrslit av ti íðu- liga kanningararbeiði, sum verður sagt at fara fram innan Kommunist- iskar Utisetar. Evnid er aftur FS, ella rættari, tad YVIRLYSING Á kyndilsmessu 1979 hevur nevndin í Rithev- undafelag Feroya sam- tykt fylgjandi yvirlýs- ing: Vit mótmæla teimum ætlanum um at skerja talu- og skrivifrælsið og at einsrætta mentunar- lívið í Feroyum, sum ný- liga eru komnar til sjóndar í feroyskum blødum. Vit åtala, at blød og politikarar royna at i- birta mentunar- og kunnleikahatska esing í Feroyum. Vit átala, at limir i Feroya Legtingi visa so litlan kunnleika til og so litla virding fyri grund- lógini, at teir yvirhevur umhugsa at seta í verk bókacensur í Feroyum. Rithevundafelag Feroya (nevndin) tey nevna FS-leiðararnir. Kommunistiskir Utisetar nevna seg sjálvar marx- leninistar, og siga seg kanna allar spurningar væl og virðiliga, og kann- ingar av FS hevur nú, eftir ellum at dema, fert teir inn á tað lækna- og sálarfreðisliga ekið. At FS er ein sjúkur fel- agsskapur hava Komm- unistiskir Útisetar ongan- tid verið í iva um. Og teir siga seg eisini hava gjert nógv fyri at basa sjúkuni, meða teir enn vóru limir i FS, men at tað miseydn- aðist. Ein av grundunum til miseydnaðu royndirnar er helst, at teir ikki høvdu funnið fram til veruligu sjúkdómsorsekina. Men tað hava teir nú!! Grundin til, at FS er ein sjúkur politiskur felagsskapur skal nú finnast í, at FS- leiðararnir eru sjúkir. Álv- arsliga sjúkir. Teir hava fingið eina bakteriu í blóð- ið. Og hon er smittandi. Tað er helst grundin til, at allir FS-leiðararnir hava fingið sjúkuna, sambært Kommunistiskar Úti- setar. Á síðu 19, triðja teigi, 30. reglu, verður hetta orðað soleiðis: >Men á ein sera ódámligan hátt syrgdu FS-leiðararnir fyri, at hetta ikki lat seg gera. Tann smittandi bakterian varð komin í blóðrenslið< Å Tað er helst hendan bakteria, sum er atvoldin til, at vit eru maktsjúk 0.s.fr., og at vit, sambært Kommunistiskar Útiset- ar, hava sett >ódámligar, grovar persónligar, fá- vitskutar og byttisligar« åkærur moti teimum. Við hesi vidkan av argumentatiónini hava Kommunistiskir Utisetar væntandi funnið sær rætta stridsvøllin. Ti, sum teir sjálvir taka til: »ein- hver velur jú tann strids- vell, har ein metir seg vera sterkast<, (sida 19. fimti teigur nidast). Og tad er ikki óhugsandi, at Komm- unistiskir Utisetar standa seg betur å ti lækna- og sålarfrødisliga enn å ti politiska vøllinum Høvundarnir Fyri tey, sum hava lisið greinirnar í Útiseta-Sosi- alinum stendur tað helst greitt, at tey ið skrivað hava, ikki hava tað allar- besta samband við FS. Og at hetta er grundin til, at FS, hóast ongin limur í felagnum hevur havt nak- að við Útiseta-Sosialin at gera, hevur fingið so nógv pláss í honum. At viðurskiftini hjá høvundunum við FS ikki eru so góð, stendst av, at teir allir hava verið limir í FS, men hava meldað seg út av ymiskum sum eg ikki skal koma nærri inn á her. (Áhugaði kunnu fáa frágreiðingina um »klovningina« við at venda sær til blað okkara, Framan). Í dag má teirra felags grundarlag sigast at vera eitt felags hatur móti limunum í FS. Har- afturat eru teir flestallir limir í Kommunistiskum Útisetum, meðan restin má roknast sum viðhalds- fólk hjá hesum felag. Tað býður mær ímóti at gera viðmerkingar til per- sónarnar sjálvar. Men tá tey bjóða seg fram við navni og mynd, og harð- liga kritisera viðurskiftini í FS, sum tey vóru, tá tey vóru limir, so slepst ikki heilt undan. Eg skal tó avmarka meg til ein ein- stakan spurning: Tá hesi fólk nú ferð eftir ferð, í Sosialinum og í Oyggja- skeggja, leggja á FS fyri at hava verið ein ódemo- kratiskan, kvinnu- kúgandi, Moskvastýrdan o.s.fr. felagsskap, og enn- tá geva tað sum grund fyri at tey meldaðu seg út, hvi var tað so ongin av teim- um sum, meðan tey vóru limir, gjørdi tað minsta fyri at broyta viðurskift- ini. Hví var tað ongin teirra sum vildi luttaka í demorkatisku gongdini, hví gjørdu tey onki við kvinnuspurningin og við politisku kósina annars. Hví var tað ongin teirra. sum vildi átaka sær nakað åbyrgdarstarv, sum blað- stjórnarlimur ella tílíkt, I