leygardagur 17. februar 1979síða 5

Nr. 13 — 17. februar 1979 Síða 5 Fiskasølustjérin um góðsking: Eginleikar í fiskinum álitið — ikki mjøl, pipar og persillu Birgir Danielsen, fiskaselustjóri sigur i eini viðmerking til, at nakað av fram- leiðsluni í Grimsby verður flutt til Feroy- ar, at hetta í fyrstu atløgu er ein roynd. — Vit mugu byrja í smáum, tí vit eru heldur óroyndir á økinum. Men eydnast henda royndin, er tað ikki óhugsandi, at framleiðslan verður ekt munandi seinni, sigur Birgir Danielsen. Í frágreiðingini frá Føroya Fiskaselu um framtíðar- útlit og málsetning, sum varð kunngjerd herfyri, sigur Birgir Danielsen m.a., at verugóðska eigur at vera eitt aðalstavnhald. Hetta vil økja um møgu- leikarnar fyri at hækka útflutningsvirðið. Og hann heldur fram: >Góðsking er eitt orð, sum so ofta verður havt á lofti. Metingarnar her eru aloftast at fiskurin eigur at verða góðskaður meir fyri at hann skal hava eitt hægri útflutningsvirði. Um so er, at góðskingin gevur eitt meir útflutn- ingsvirði, sum júst er stórt nokk til gjaldan av meirútreiðslum til: ar- beiðsmegi, pakkitilfar, eykasvinn, farmagjald, rentur og avdrátt, admin- istratión 0.s.v. so vil eitt virki verða fert fyri at gjalda sama prís fyri rá- veruna. Verður prismun- urin størri enn áður- nevndu útreiðslur, skuldu so eru fyrimunirnir við slíkari framleiðslu: 1) hægri prísir, sum bæði kunna gjalda meir- kostnað og hægri ráveru- prísir. 2) meira stabilir prísir. 3) framleiðsla av eini merkiveru, sum ikki uttan víðari kann kopierast (um so er, at ráverugóðskan er í lagi). 4) ein slík framleiðsla letur seg passa inn í nú- verandi framleiðslustrukt- ur. Flestu vørusløg gerast í flestu ferum liðug og annars næstan liðug á nú- verandi flakavirkjum (við smáum broytingum og minni keypi av eykaút- gerð). Ein góðsking, sum byggir á uppsaging (ella líknandi) av frystari hálv- lidnari veru, kemur neyv- an at roynast so væl figgj- arliga, sum tann fyrrver- andi møguleikin. + Orsøkirnar eru nógvar m.a.: 1) eginleikarnir hjá fisk- Flytur fisk til pakkingar á Bakkafrost meguleikar verið fyri at goldið ein hægri pris fyri ráveruna. Henda spurningin hev- ur Feroya Fiskasela kannað gjølla. Niðursteðan er, at tað eru fyrimunir í framleiðslu av veru sum fløkum, sum verða framleidd liðug pakkað og fryst beinleiðis úr feskari ráveru. Her verður hugsað um 5 Ibs. vørur, skin on interleaved Marks & Spencer vørur 0.8.V. Fortreytin fyri fram- leiðslu av slíkum verum er, at góðskan av ráveruni er hin allarbesta. Fyrimunirnir Er henda treytin uppfylt, Birgir Danielsen: — Eydnast henda royndin, verður farið undir munandi sterri framleiðslu inum (góðskan) kemur ikki fram. Ti koma vit í harða kapping við bíligari fiskasløg s.t.d. upsa, toska- og hýsusleg frá Suður-Atlantshavinum, tey bíligu fiskasløgini i havøkinum frå Alaska til Japan o.s.v. 2) nógv framkomin teknikkur er útbygdur í teimum ymisku marknað- arlondunum t.d. USA, Miðeuropa o.s.v. 3) Okkara núverandi framleiðslumynstur pass- ar ikki til tann framkomna teknikkin. Gott hevði verið um limir okkara kundu gjert sær egnar metingar av orðinum »GODSKING«; vit innan Feroya Fiska- selu eru komnir til ta nidurstødu, sum sagt er frá omanfyri. Vit hava við Feroyar eina ráveru, sum M.a. hesar vørurnar er ætlanin at pakka í Føroyum hevur góðskueginleikar, sum neyvan makin finst til aðrastaðni, og er hetta so, eru vit í eini framúr- skarandi stødu, um vit eru forir fyri at viðgera ráver- una á besta hátt bæði á sjógvi og ikki minst á landi. Út frá hesum eru vit vísir í, at teir endaligu veruvariantarnir eiga at byggja á eginleikarnar í fiskinum sjálvum, og ikki á mjel, breyðmolar, pipar, salt, persillu, ost o.s.fr. 0.s.fr. Málið i 1979 eigur at verða: 75% av toski og hýsu til frystingar skal framleið- ast til 5 Ibs., interleaved, jumbo o.s.fr. Tá vit eru komnir so langt, kunnu vit royna at finna eina skilabetri loysn uppá hini 25% .« kring oyggjarnar Vilja helst ikki keypa hoyggj — óttast rottur og mýs Nú eru fá mjólkineyt eftir í Skúvoy. Mjólkin verður seld til Meiaríið í Havn, men fartur er bert tveir ella triggjar dagar um vikuna, so hinar dagarnar má kuldaskápinum Í Skúvoynni er seyð- urin illa fyri, hann er svangur og tunnur at síggja, serliga tann yngri og tann gamli. Seyðurin verður hampiliga rektaður, men hann fær einki at eta og verður frost leingi afturat, so fer at doyggja burturav. Hetta sigur Pól J. Mikkelsen, sum er seyðamaður í Norðasta haga í Skúvoy. Orsek- in til, at seyðurin einki fær, er ikki tann, at ikki slepst til hann. Fyriuttan góðar 300, sum eru avbyrgdir úti á Bergi, sunnast á oynni, er allur seyðurin — Skúvoyggin ber 1056 seyðir — komin heim á bein. Orsekin er hinvegin, at lítið av hoyggi er til í oynni. Og skúvoyingar vilja ikki so fegin keypa hoyggj aðrastaðni frá. Tað kann meira enn so henda, at rottur ella mýs eru í hoygginum, mjólkin goymast í og tí eru teir trekir at innflyta, tí í Skúvoy er hverki rotta ella mús. Slepst kortini ikki und- an at keypa hoyggj, so má tað sláast sundur niðri á lendingini, með- an fólk standa uttan- um, klár at reka skaða- dýrini á sjógv, eru nek- ur. Hetta bleiv gjert við góðum úrsliti fyrr, tá torv kom úr eðrum oyggjum. Pól sigur, at fleiri seyðafylgi koma inn millum húsini. Sjálvur hava hann og aðrir giv- ið einum fylgi uppá 60 seyðir, sum liggur við bygdina, nakað av hoyggi. Pól hevur eis- ini tikið 20—30 seyðir inn. Tað verður ikki allur bøur sligin í Skúv- oynni, tí nú eru bert 15 neyt eftir í oynni, har- av 7 mjólkikýr. Pól sigur seg minnast eitt árið, tá skúvoyingar hevdu 40 mjólkineyt.