mikudagur 18. apríl 1979síða 7

Nr. 29 — 18. apríl 1979 sosialurin Síða 7 Tað eru milliónir tons av svartkjafti Almenn livssøga Høvudsgytingarøki hjá svartkjafti er fram við hellingini vestan fyri Bretsku oyggjarnar frá Føroyar-Hetlandsryggin- um suður um Island og út av Rock All Bankanum og Porcupinebankanum. ÆAftanå gýtingina í mars-april ferðast ein stórur partur av fiskinum norður í Norskahavið at leita sær fødi. Fram við Feroyum ferðast hann báðu megin landgrunnin í mai og er tá grundarlagið undir fiski- skapinum her hjá okkum. Norðanfyri Feroyar spjaðir fiskurin seg yvir eitt vitt eki. Nakað fer inn í Norskurennu og nakað fer beint norður eftir og nakað fer vestur eftir móti Íslandi. Hesin seinasti parturin var í 1977 og 1978 grundarlag undir einum ídnaðarfiskiskapi út av eysturislandi í juli- august. Islendsk royndar- skip funnu væl av svart- kjafti ut av Dohrnbankan- um vid Eysturgrønland å heysti i 1977. Hvussu og um hesin partur ferðast til gytingarøki vestanfyri Bretsku oyggjarnar er ikki greitt enn. Ut á heystið og veturin byrjar svartkjafturin at ferðast suður aftur á gýt- ingarøki og í januar — feb- ruar er aftur væl at finna við Feroyar. Fiskurin gýt- ur uppi í sjónum á 300— 400 m dýpi. Eggini, sum flóta í sjónum, klekjast eftir fáum degum. Tann nýklakta larvan er 2—2,5 mm. Yngli3 verður ført vida við streyminum. Tað livur uppi í sjónum ta fyrstu tíðina, men í au- gust— september tann ungi fiskurin niður móti botni fram við hell- ingunum av landgrunnun- um og er hann tá 10— 15 cm langur. Svartkjaftur veksur skjótt fyrsta árið. Um heystið 1/2 ára gamal er hann 10—15 cm langur og um várið 1 ára gamal er 4 hann 18—20 cm langur. Fiskurin verður gýtingar- førur, tá hann er 25—28. cm og er hann tá 3—5 ár. Fiskiskapur Samlaða veiðan av svart- kjafti í landnyrðingspart- inum av Atlantshavinum undan 1975 var fyri tað mesta undir 40.000 tons og kom mest sum hjáveiða hjá idnadarskipunum í Norðsjónum og Íslandi. Í 1975 byrjaði fiskiskapurin eftir svartkjafti vestan fyri Bretsku oyggjarnar og við Feroyar og er heild- arveiðan vaksin nógv síð- ani. fiski kemur tc) Heildarveiða t. Harav á fer. eki, t. 32900 64800 34400 38000 35600 95600 152900 *) 154100 2800 400 2500 35000 92600 ? uml. 190000 *) USSR, Spania og DDR ikki við Fiskiskapurin hjá ídn- aðartrolarunum er mest eftir ungum svartkjafti, sum stendur fram við hell- ingunum av landgrunnun- um. Fiskiskapurin vestan fyri Bretsku oyggjarnar og við Feroyar haraftur- ímóti er eftir vaksnum á gytingarøkinum ella á veg til og frá gýting- arøki. Stovnsmetingar Tær einastu stovnsmet- ingarnar higartil av svart- kjafti hava verið gjørdar við ekkointegratori í gýt- ingartíðini vestan fyri Bretsku oyggjarnar. Hetta ber við sær, at metingarnar bert eru av einum parti av stovnin- um. Nakað av gýting er suður úr Íslandi og eisini benda russiskar kanning- ar á, at ikki allur svart- kjafturin, sum um heystið er at finna í Barentshavin- um og norðast í Norska- havinum, gýtur hvert árið. Umframt hetta kem- ur tann óbúni parturin av stovninum heldur ikki suður á gýtingareki í gýt- ingartíðini. Svartkjaftur ferðast skjótt undan og aftaná gýtingina og ferir 20? 10? 0? føðileiting og Vit halda her fram við at greida frå fiskasløgunum, sum hava verið og kunnu veiðast undir Feroyum. (Tilfarið er úr >Tíðindi frá Fiskivinnustovuni«). fiskivinna hetta eisini trupulleikar vid sær, tå ein integrator meting skal gerast. At enda skal nevnast, at tey lond, sum hava gjørt inte- gratorkanningar av svart- kjaftastovninum (Ong- land og Noreg) eisini hava nýtt ymiskar mátar at rokna út eftir. Alt hetta ger, at integratormeting- arnar av svartkjafta- stovninum, sum gjerdar eru higartil, meira geva eina hylling á støddini enn neyv tel. Norðmenn gjerdu í 1975 eina samlaða meting av 20" 20? ; spjaðing vaksin svartkjaftur ellum kanningunum, teir hevdu gjert og komu teir til ta niðursteðu, at gýt- ingarstovnurin av svart- kjafti var millum 5 og 7 milliónir tons. Kanningar- nar, sum onglendingar og skotar hava gjert, hava givið uppaftur væl størri tel (10— 15 milliónir tons). Fiskirannsóknarstovan gjørdi i mai 1978 inte- gratorkanningar i fer- oyskum sjógvi, meðan fiskurin var á veg norður- eftir aftur og kom til, at tá mest var, vóru í minsta lagi 2 milliónir tons av svartkjafti undir Feroy- um. Hvussu nógv, ið fiskast kann av svartkjafti í alt, veldst umframt stovnin eisini um, hvussu skjótt hann veksur og nær hann verður fiskaður. Fiskurin missur nógv í vekt (upp til 30—40%) undir gýting og 50? Eystara mark ldast hitan í sjónun N spjaðing og terðing úrtekan hevði tí verið størri, um ein sterri partur kundi verið fiskaður áðr- enn gýtingina. Eisini kundi verið fiskað meira, um ídnaðarfiskiskapurin eftir smáum svartkjafti ikki var. Fram til 1976 var fiski- skapurin eftir svartkjafti so lítil, at stovnurin var at kalla ófiskaður og út frá tí norsku metingini av gýt- ingarstovninum uppá 5— 7 milliónir tons frá 1975 kunnu vit nýta eina tummilsreglu fyri fiski- skapi av ófiskaðum stovn- um. Hendan sigur, at vit fyrst kunnu fiska stovnin niður í helvt og síðan ár undan ári kufnu fiska 20% av restini uttan at gera stovninum skaða. Hetta vil siga, at vit kunnu fiska frítt til stovn- urin er komin niður á 3.000.000 tons og síðan fiska umleið 600.000 tons um árið. Framhald frá síðu 6 sætte denne bevægelse til energi, som vi kan drage nytte af til vore keleskabe og standerlamper. Sá derfor, kære mænd der sidder med afgerelsen i hænderne, TÆNK jeg om (bare for denne ene gangs skyld) og drop alle tanker om udslettelsen af lystfiskernes og andres paradis. Har I forevrigt været i Fjallavatn nogen af jer? Sikkert ikke. Men kom blot til undertegnede, så skal jeg med glæde vise jeg, hvad det i prøver at tilintetgøre. Skal det virkelig være sådan at Fjallavatn skal være et afsnit i historiebogen i stedet for i geografibogen? Alt Sørensen Miðvági Er nakað á vási, sum tú vilt hava í blødini, so ring — vit eru til reiðar. Telefonir okkara eru 14720 og 11820.