leygardagur 14. juli 1979síða 5

Nr. 54 — 14. juli 1979 Hver skal rinda Víðari sigur Atli Dam: — Politiska ósemjan snýr seg um, hver loysn skal nýtast. Skal vanligi borgarin, sum stríðist fyri hvert oyra og rindar hegan skatt, gjalda? Ella skulu vit taka inn nakrar av teimum túsund- tals óskattaðu nýtslu- krónunum, sum tey, ið åravis ikki hava goldið skatt, kunnu draga frá á roknskapinum? Ella skulu vit taka inn av teimum krónunum, sum bankar og lágt-skatt- aðar fyritøkur á hverjum ári leggja til viks? Verja tey fáu — Fólkaflokkurin og sam- bandsflokkurin vilja verja hesi fáu, samstundis sum teir ikki tora at seta av- markingar í studningi- num, har nýtslumegu- leikarnir eru í so hegir! slær Atli Dam fast og heldur fram: — Ístaðin vaksa teir um kreppuna í orð og tal, so fólkið — hin vanligi skatt- gjaldarin — óttafult skal góðtaka, at hann fram- vegis uttan at mukka rindar fyri hesi fáu, sum hóast tey rinda lítlan skatt, brúka hundraðir av milliónum av okkara tjóð- arúrteku. Fáa ikki lut í kapitalvøkstrinum — Heldur ikki tora fólka- flokkurin og sambands- flokkurin at loyva eini rationellari vinnu, sum annaðhvert er stuðlað ella Uffe: — Ja, vit hava savnað tilfarið í mappur. Tað var ikki torført at finna tilfar um Feroyar. Nógv funnu vit á bóka- savninum, í bókum og í blødum. Og siggja Føroyar so- leidis åt, sum tit høvdu hugsað tykkum, áðrenn tit komu higar? Bettina: — Vit trúðu ikki, at tað vóru so nógv fjøll. Uffe: — Vit trúðu held- ur ikki, at tað funnust tre og so nógv blómusleg, sum tað gera. Harafturat hevði eg roknað við, at tað vóru fleiri timburhús. Meira tolerantir Líkjast feroyingar den- um? Bettina: — Feroyingar- nir eru meira gestablíðir. Uffe: — Og helst eru føroyingar meira tolerant- ir mótegis øårum fólkum. Hvussu hava tit merkt tað? Uffe: — Vit hevdu roknað við, at feroying- arnir vóru meira national- istiskir — tjóðskaparsinn- sosialurin RE a. farmaskip fiskiskip 3. Ferðing uttanlanda o. t 4. Trygging, ómakslen . Vørur og tænast Vørur og tænast r og gåvur g frå útlandinum 7. Danska ríkið Vøru- og tænastuvíðskifti tilsaman Nettovgkstur av 1. Landskassin 2. Kommunur, SEV o.a. 3. Peningastovnar: a. bankar og sparikassar b. realkreditstovnurin 4. Seðlaumfarið 5. Otflutningsfeløgini netto 6. Aðrar fyritøkur og persónar Kapitalflutningur tilsamans Heimildartílfar: Búskaparráðið. rikin av ti almenna, ti nakrir privatir ikki fåa ágóðan allan. — Heldur skulu, sigur Atli Dam, hundraðir av føroyskum siglingar- monnum virka hjá eðrum tjóðum, soleiðis at bert løn teirra kemur hesum samfelagnum til góðar, meðan allur kapitaltil- veksturin, sum er fyri- treytin fyri framhaldandi útbygging, skal fara í danskar lummar, sjálvt um hesin kapitaltilvøkst- ur er hálvt-hundrað ferðir størri, enn tann rentu- og avdráttarbyrða, sum tey feroysku farmasiglingar- feløgini hava at bera sam- anlagt. Pauli spáddi skeivt Eisini visir Atli Dam á orðaskiftið um fíggjarlóg- Uffe, Emi, Bettina og Beinta aðir — og argaðust inn á okkum danir, men hetta ger seg ikki galdandi. Hevdu tit hoyrt nakað um, at føroyingar vóru so- leiðis? Uffe: — Nei, men vit vita, at grenlendingar eru soleiðis, so tað kundi hugsast, at tað sama gjørdi seg galdandi her ina og løgmansrøduna i 1975, tá Pauli Ellefsen málaði steðuna upp, sum um allar verðsins ólukkur lógu beint um hornið — og at landið fór á húsagang eftir heilt fáum mánaðum. — Úrslitið av ti húsa- ganginum er nú, at Pauli Ellefsen skýrir hesi árini sum tey rikastu, føroyska samfelagið nakrantið hev- ur havt, so spádómsevnir Paula Ellefsens eru ógvu- liga avmarkað. Ber ikki til at spara seg úr kreppum! — Eg rokni við, at tann heilivágur, sum m.a. javnadarflokkurin hevði til ta kreppuna, verður nýtuligur aftur. — Tað ber ikki til bert at spara seg úr kreppum. Sleppa meira Hvussu eru meguleikarnir her í Havnini sammett við møguleikarnar í Køge? Bettina: — Ungdómur- in her sleppur meira. T.d. sleppa tey ungu at vera longur úti um kvøldarnar. Vit verða hildin i fastari teymum. Í heila tikið fáa Tað mugu eisini alterna- tivir vinnuvegir finnast. Ein teirra er m.a. at taka sterri lut í siglingini á hevunum, men nógvir aðrir finnast. T.d. ein út- bygging av landbúnaði- num og idnadi á landi. — Og eg kann leggja afturat, at javnadarflokk- urin eigur loysnir å øllum hesum økjum, eins og hann åtti loysnir å krepp- unum i 1958, seinast i tryssunum, i 1975 og mangar aðrar ferðir ann- ars. Meginparturin íløgur Um uttanlandsskuldina sigur Atli Dam, at í slík- um førum kann tað vera skilagott at økja hana fyri eina tið: — Vit mugu minnast til, at stærsti parturin av uttanlandsskuldini er far- in til framleiðsluskapandi iløgur. T.d. vóru ílegurnar í fiskiskip fyrraárið umleið 165 mió. kr. og árið fyri vóru tær uppaftur stærri, einar 177 mió. kr. — Hesar ílegurnar fara at merkjast á tann hátt, at vit verða betur ferir fyri at afturgjalda tey lán, sum eru tikin tey seinru árini. — Avgerandi er, hvat álit teir útlendsku láni- stovnar, sum skulu figgja okkara gjaldsjavnahall fyri eina tid, hava á okk- ara búskapi. — Hetta álit varðveita vit við at reka ein varnan politikk, og higartil hava so aðrir havt álit á, at vit eru mentir at basa krepp- um, sigur Atli Dam at enda.$ tey loyvi til meira, enn vit gera. Uffe: — Eisini hava vit lagt til merkis, at tann feroyski ungdómurin fær loyvi at roykja, fyrr enn vit gera — og næstan ell ung roykja. Tað eru bert fáir av vertunum hjá okk- um, sum ikki roykja Framhald á síðu 10 Síða 5 kring oyggjarnar Unglingar bukaðu gamlan mann av Ein 70 ára gamal mað- ur í Klaksvík var í seinastu viku innlagd- ur á sjúkrahúsið eftir at hava verið sligin av tveimum unglingum. Sonur hansara var eisini innlagdur. Hann hevði frammanundan brotið beinið og var tað í gipsi. Unglingarnir hevdu rakt hann so meint í beinið við ein- um træspreki, at gipsið brotnaði. Politiið í Klaksvík sigur, at tann ungi maðurin við beinbroti- num var komin upp at skeldast við tveir aðrar unglingar. Pápin sær hetta og vil leggja í- millum. Hetta dámdu hinum báðum lítið og teir bukaðu bæði páp- an og sonin av við einum træspreki. Pápin liggur fram- vegis á sjúkrahúsi, meðan sonurin er út- skrivaður. Politiið upplýsir, at teir í letuni arbeiða við málinum. Onkur skal avhoyrast og so verður helst reist ákæra móti teimum báðum unglingunum, ið eru umleið 25 ára gamlir. Teir hava áður gjert seg inn á eldri fólk. Nakað herfyri varð gjert herverk í einum húsum og ein eldri kona varð tveitt á dyr. Hon fekk miklan skelk av hesum, men tordi sum var ikki at melda tað til politiið, sum tó seinni hevur fingið frætt um herverkið. Helikoptarin fann vilstan fjallmann á Oyrafjalli Tá menn fóru á fjall á Oyrafjalli norðan fyri Norðoyri í Borðoynni týsdagin, gjerdist so greyta tjúkt á mjørka, at ein av fjallmonnu- num viltist burt frá fjallgonguni. Tá menn varnaðust, hvussu vorðið var, vórðu boð send til Klaksvíkar. Bjargingarfelagið savnaði eftir stuttari lotu umleið 50 mans, sum saman við politi- num fóru at leita. Heli- koptarin varð somu- leiðis boðsendur. Tá helikoptarin kom á plássið lýsti so mikið í, at hann kundi flúgva framvið fjallinum. Um klokkan 9 týskveldið sóu teir frá helikopt- aranum mannin, og hann var fluttur til Klaksvíkar. Hann var illa fyrikomin, tí hann hevði gingið allan dag- in. Maðurin greiddi frá, at hann var fyrst kom- in fram á seyðahúsið eysturi í Barmi. Tá tað lýsti nakað í var hann farin aftur til gongu. Seinni gekk hann seg á seyðahúsið í Skúva- dali, og har avgjørdi hann at vera fyri nátt ina. Men tá var tað, at hann hoyrdi helikopt- aran, sum síðani flutti hann til Klaksvíkar. Bygningar til sjúklingar lidnir um ársskiftið Arbeiðið uppá teir báð- ar bygningarnar til 48 sjúklingar á sjúkrahús- økinum i Havn er nú komið so væl áleiðis, at tað verður klárt at flyta inn í nýggju íbúð- irnar um ársskiftið 1979/80. Tað er nú nakað síð- ani, at bygningarnir vóru innilokaðir. Nú verður arbeitt við at gera ey nógvu helini liðug innan. Uttanfyri bygningarnar er eitt stórt eki, ið er ætlað til spælipláss, planerað Við teimum nýggju bygningunum verður bett munandi um um- steðurnar hjá teimum evnaveiku. Higartil hava 20 sjúklingar búð í helunum hjá stats- sjúkrahúsinum, meðan onnur búgva heima. Harumframt eru nógv- ir av hesum sjúkling- um búsitandi á stovn- um í Danmark. Ætlanin er, at tey 20 á statssjúkrahúsinum og 28 onnur skulu flyta inn í nýggju bygning- arnar fyrst í komandi ári. Samlaði kostnað- urin av teimum báðum bygningunum kemur helst at tátta upp móti 20 mill. kr., tá alt arbeiðið er liðugt