mikudagur 5. september 1979síða 4

Síða 4 'Óneyðugt at ferðast so nógv Á Sþgjarlógini fyri farna fíggjarár vórðu játtaðar 700.000 kr. til kontoina „ferða- og dagpeningur innan- og uttanlands< hjá landsfyrisitingini. Men hetta var verri enn so nóg mikið, so ein uppískoytis- játtan uppá 833.000 kr. mátti til, vísir eykafíggj- arlógin, sum tingið hevur fingið til viðgerðar. Undir fyrstu viðgerðini segði Pauli Ellefsen (sbfl.) at hann í figgjarnevndini fór at biðja um eina sund- urgreining av telunum á ferða- og dagpeninga- kontoini. — Tað kann ikki vera neyðugt at ferðast so nógv, segði Pauli Ellefsen og legði afturat, at her er nógv at spara. Pauli Ellefsen vildi eisini hava at vita, hvat liggur aftanfyri meir- nýtsluna uppá góðar 28 mill. kr. til fiskivinnuna. Grund til sjálvrannsakan — Tað er grund til sjálv- rannsakan hjá vinnuni. Tað skal ikki vera ein sjálvfylgja, at landskass- in rindar ovurstórar pen- ingaupphæddir til veiðu- flotan. Hetta segði Heðin Klein, landsstýrismaður, tá onnur viðgerðin var av uppskotinum frá lands- styrinum um ftíðarav- markaðan eykastudning til fiskivinnuna. Frávik til at viðgera uppskot um m.a. frávik Tingformaðurin mátti biðja tingið um frávik frá tingskipanini til at við- gera uppskotið frá Jógv- ani Sundstein, Poul J. Olsen og Finnboga Isak- sen um stýrisskipan Feroya í sermálum, umboðsvald Feroya og tingskipan Feroya løgtings. Í viðmerkingunum til uppskotið stendur m.a.: >Tá ið havt verður í huga, hvussu ofta frávik eru gjerd frá tingskipan- ini, er tað óivað rætt at kanna um hon er nóg góð, ella um fastari reglur kundu verið gjørdar«. Uppskotið hjá teimum trimum kom til fyrstu viðgerð sama dag, tað varð lagt fram, og tí mátti frávik til. Uppskotið varð beint í lógarnevndina. 24,2 mill. kr. til fiskivinnuna Tey trý uppskotini frá landsstýrinum um stuðul til fiskivinnuna, sum ting- ið hevur samtykt, koma at kosta landskassanum uml. 24,2 mill. kr. 25 mill. kr. til Húsalánsgrunnin Tingið hevur givið lands- stýrinum heimild at veð- halda fyri uttanlandsláni uppa 25 mill. kr. til Húsa- lánsgrunnin. Landsstýrið metir; at við játtanini á fíggjarlóg- ini (10 mill.), afturgjalding av útlánum og ti nýggja uttanlandslåninum verð- ur Husalånsgrunnurin førur fyri at veita tvifald so stór útlán sum áður i tíðarskeiðinum 1. juli 1978 — 31. mars 1980. Í fíggjarárinum 1978/ 79 veitti Húsalánsgrunn- urin lán uppá tilsamans 21,3 mill. kr. Tvær nevndir Tingið hevur valt tvær nevndir afturat. Í fiski- vinnunevndina komu Øss- ur Dam Jacobsen (Hákun Djurhuus, fikfl.), Eyðun Videre (Óli Breckmann, flkfl.), Jógvan Olsen (Agnar Nielsen, sbfl.), Poul J. Olsen (Óli Jacob- sen jvfl.), Finnbogi Isak- sen (Karin Kjølbro, tvfl.), Hans M. Joensen (Signar Hansen, tvfl.) og Adolf Hansen (Juul Jacobsen, frb&fivfl.). Lutakast var um tann eina sessin millum fólka- flokkin og sambands- flokkin. Tað var millum Eyðun Videre og Johs. Martin Olsen. Eyðun vann. Ídnaðarnevnd er eisini vald. Í henni eru Jógvan Sundstein (flkfl.), Flemm- ing Mikkelsen (sbfl.), Ivan Johannesen (sbfl.), Jorgen Thomsen (javfl.) og Hans M. Joensen (tvfl.). Olavsøkutingsetan 1979: 17 fundir og 21 mål Tað blivu 21 mål løgd fram á ólavsekutingset- uni, sum endaði fríggja- dagin. Landsstýrið kom við 10 málum, framburðs og fiskivinnuflokkurin við 6 og Jógvan Sundstein (flkfl.), Poul J. Olsen (javfl) og Finnbogi Isak- sen (tvfl.) komu við einum máli. Afturat eru so fýra fyrispurningar: um leysan seyð í býum, Sildberan og Skúvoyarsiglingina, haru- stovnin og rektardeild í Klaksvík Níggju uppskot, ell frá landsstýrinum, og tveir fyrispurningar blivu endaliga avgreidd.í ting- setuni. Fíggjarnevndin hevur 5 uppskot til við- gerðar, lågarnevndin og skattanevndin hver sítt. Uppskotið um fíggingar- miðsteð bleiv beint til landsstýrið og landsstýr- ismenninir Jákup Linden- skov og D. P. Danielsen hava hvør sin fyrispurn- ing at svara, tá tingið kemur saman aftur eina- ferð í november sosialurin Nr. 69 — 5. september 1979 Ludvík Johannesen, jarðarbrúkari: Lánimeguleikarnir eru ov vånaligir! Í seinastuni hevur Sosialurin havt eitt orða- skifti um landbúnaðin og framtíðarvánirnar hjá jarðarbrúkinum í Feroyum. Sosialurin hevur havt samreður við m.a. menn, sum eru knýttir at landbúnaðarmyndugleikunum, men ætlanin er eisini at lata aðrar jarðar- brúkarar seta fram sínar hugsanir. Í hesum blaðnum hava vit eina samrødu við Ludvík Johannesen, jarðarbrúkara og keypmann, í Dali. — Fíggingarmeguleikarnir innan landbúnaðarvinn- una eru slettis ikki so góð- ir, sum fert er fram frá fleiri síðum ta seinastu tíð- ina. Soleiðis tekur Ludvík Johannesen, jarðarbrúk- ari í Dali, til í eini samreðu við Sosialin. Skal ein bóndi ella jarð- brúkari byggja eitt fjós í dag, kann viðkomandi rokna við, at hver básur kostar 30.000 kr. Av samlaða kostnaðinum skal jarðarbrúkarin sjálvur figgja 40 pst., meðan restin fæst sum lán frá Feroya Jarðarráð. Ludvík Johannesen vísir á, at 40 pst. er alt ov nógv, tí hendan peningin má jarðarbrúkarin so fáa til vega í banka ella øårum peningastovni við vanlig- um lánitreytum — stutt- freistað lán við vanligari útlánsrentu. Lagalig lán Lánini úr Feroya Jarðar- ráð til fjós ganga vanliga yvir eini 20-25 ár og er rentan bert trý prosent. Ludvík heldur, at hetta eru góðar treytir, meðan hann heldur, at sjálvandi skuldu tey írestandi 40 pst. eisini verðið latin úr jarðargrunninum. Hann metir, at her kemur hugtakið bygda- menning í myndina og sig- ur, at tað átti at verið eitt lið í bygdarmenningarpoli- tikkinum at veitt lagalig- ari lán — langfreistað lán við eini sámiligari rentu. Drepa neytini Ludvík Johannesen vísir á, at tá ein traktorur skal keypast, so skal hann gjaldast aftur eftir fáum árum — eftir 5-8 árum Treytirnar eru tær somu — jarðarráðið letur 60 pst. í lánum, meðan jarðbrúk- arin sjálvur skal útvega 40 pst. — Eg trúgvi, at tað eru fleiri jarðarbrúkarar, sum drepa neytini, heldur enn at seta seg í stóra skuld fyri keyp av landbúnaðar- maskinum, og í staðin lata seyð ganga á bønum. Hetta er í ellum ferum ein av grundunum til, at neytatalið minkar so nógv úti á bygdunum, sigur Ludvík. Hann vísir á, at í Dali minkar neytatalið stødugt. Tað hava verið útvið 30 neyt í Dali inn til fyri stuttum. Talið er minkað við einum triðingi og tað fer helst at minka upp aftur meira. Uttanbiggjajørdin — ein meinbogi Ludvik Johannesen tekur eisini uttanbiggjajørdina fram sum ein stóran meinboga. hvussu ætla landsins politisku myndugleikar at lata spurningin um uttan- biggjajørdina liggja, spyr Ludvik Johannesen og leggur afturat: — Tad er uttanbiggja- jørdin, sum ger, at hagar kring Føroyar liggja i órekt, og at bøurin liggur spyrji bara, leingi ósligin. Hetta líkist ongum! Sum demi nevnir Ludvík, at í einum haga í Dali eru 144 gyllin. Bara tríggir eigarar búgva í Dali. Hesir eiga 65 gyllin, meðan restin er á uttan- bíggjahondum. — Hetta er bert eitt dømi. Tað eru óivað fleiri slík dømi kring landið. Frætt er um hagar, sum slettis ikki verða røktadir — ja, tað verður slettis ikki rikið — vegna óskilið við uttanbíggjajerðini. Ludvík Johannesen: — Ein betran av landbúnaðar- lánunum má vera eitt lið í bygdamenningini! Neyðugt við stuðulsskipan Í Dali eru um 800 áseyðir. Seinasta vetur fóru um 150-200 seyðir og nógvir jarðarbrúkarar brúktu nógvan pening til fóður og hoyggj. Hetta hevur verið eitt tungt tak hjá nógvum. Ludvík heldur, at studn- ingur avgjert átti at verið latin til teir, sum hava skorið seyð undanfarnu ár. Ludvík sigur, at nógvir — í ellum forum teir, sum hava seyð í bakkanum — hava trupulleikar og áttu at fingið ein ávísan stuðul. Hann heldur eisini, at kom ein slík studningsskipan upp á tal, áttu bygdar- ráðini at umsitið hana, tí tey vita, hvat skorið verð- ur, um bøurin verður sligin og hvat viðkomandi hevur uppgivið í úrteku. Um studningurin kall- ast hoystudningur ella okkurt annað er líka mikið, sigur Ludvík, sum heldur, at studningurin skuldi verið settur í mun til skurðin eitt miðalár. — Nógv verður tosað um kreppusteðuna hjá fiskivinnuni, men støda hjá nógvum jarðarbrúkar- ' um er líka ring. Haraftur- at eru fíggingarmeguleik- ararnir hjá fiskivinnuni nógv lagaligari enn hjá landbúnaðinum, so her krevst ein bati og tað skjótt, sigur Ludvík Jo- hannesen at enda. Borgarafundir í Klaksvík Klaksvíkar býráð hev- ur einmælt samtykt eitt uppskot frá Olv- heðini Jacobsen um at halda tveir borgara- fundir um árið. Borgarafundirnir verða skipaðir soleiðis, at býráðslimirnir sita við eitt pallborð og svara spurningum frá borgarunum í salinum. Fyrsti borgarafund- urin í Klaksvík verður væntandi einaferð í heyst. É i ! Í i