leygardagur 8. september 1979síða 5

september 1979 sosialurin/serb/að Nytslan av búnaðarvorum í 1978: 90 mill. kr. 2/3 vóru innfluttar vørur Feroyingar brúktu í 1978 tilsamans 90 mill. kr. til landbúnaðarverur (mjólk, kjet, epli og grenmeti o.a.) Nógv tann stersti parturin av hes- um verum — umleið 2/3 — varð innfluttur úr okkara grannalondum, serstakliga = Danmark. Vit innfluttu búnaðar- verur fyri 55 mill. kr, í 1978, meðan vit sjálvir framleiðdu verur fyri 33. mill. kr. Kjetið liggur á odda Vit keyptu kjetverur fyri 42 mill. kr. (Inn- fl. 27 mill. kr., okkara framl, 15 mill. kr.) Síðani komu mjólk og mjólka- úrdráttur fyri 29 mill. kr. (Innfl, 14 mill. kr., okk- ara framl. 15 mill. kr.) og seinast aðrar búnaðar- verur fyri 17 mill. kr. (innfl. 14 mill. kr. og okkara framl. 3 mill. kr.) Fleiri egg og meira mjólk Býta vit nú tær ymsu verurnar upp í bólkar, vísir tað seg, at okkara framleiðsla bert í tveim- um førum av tilsamans 17 verubólkum liggur omanfyri innflutningin. Tað er við frískari mjólk og róma og við eggum. Á búnaðarvíkuni í juni mánað í ár greiddi Karl Andreassen, leiðari á Hagdeildini í Tinga- nesi, í telum frá fram- leiðslu okkara og innflutninginum av bún- aðarverum. Vit kunnu býta verur- nar upp í tríggjar hevuðsbólkar: 1) Mjólk og mjólkaúrdráttur, 2) Kjet og kjetúrdráttur og 3) Aðrar búnaðarverur. Mjólk og mjólka- úrdráttur Av frískari mjólk og róma framleiða vit um- leið tað dupulta av ti, sum innflutt verður. Annars er innflutningur- in vaksandi ár um ár. Mjólk og rómi í pulv- urform vm. minkar, meðan innflutnings- negdirnar av smeri og osti vaksa. Egginnflutn- > * “ tna , — Madik OG MJÓLKRÚRDRÁTTURA 5000 Goa 3 po | 2 009 | Í 7 - an 7 > ton, P . På i Ksør og K3ØTURDAATTURG 26 v DI á 000 7 % f 000 Z 7 I I. A Án 6 432 7 70 Lina á } Aprar LAnDBÚNAÐARVÍRUR. (EPLI, GRØNMET! OW ) ? 7 7; V i Amme am DJ Ld fram) ru Stabbarnir visa nýtsluna av búnaðarverum i Føroyum 1972, 76, 77 og 78. Av stabbunum sæst, at nýtslan av mjólk og mjólkaúr dráttum hevur verið vaksandi. Okkara innflutningur er vaksin På Nýtslan av kjeti og kjeturdráttum er eisini vaksin Okk ara framleiðsla er her konstant, meðan innflutningurin er vaksin Nýtslan av eðrum landbunaðarverum er rættiliga sins ár um ar. Her hevur okkara framleiðsla verið í framgungd, meðan innflutningurin hevul erid í afturgong« ingurin er i afturgongd. Um mjólkanýtslu okk- ara er at síga, at vit í 1978 brúktu umleið 150 litrar av mjólk pr. fólk. Til sammetingar brúktu danir 1581. pr, fólk. Kjet og kjet- úrdráttur Hesi seinastu árini hava vit innflutt umleið 300 tons av neytakjeti um árið, meðan okkara egna framleiðsla hevur verið umleið 80 tons. Grísa- kjøtiå er i afturgongd. Innflutningurin av seyðakjeti er vaksandi, serliga í 1978, har negd in var omanfyri 700 tons. Okkara framleiðsla er mett at vera 500 tons. ár um ár, og broytist av náttúrligum — orsøkum ikki nógv. Innflutningurin av et andi slaktiúrdrátti hevur verið umleið 4-500 tons pr. ár. Innflutningurin av flogfenaði hevur verið vaksandi. Tel fyri okk- ara framleiðslu eru íkki tek. Av eðrum verum, til- gjerdar ella konserverað- ar, hevur innflutning- urin verið 400 tons hvert árið. Meðalnýtslan av kjeti og kjetúrdráttum hjá okkum er umleið 63 kg. pr. fólk. Tilsvarandi nýtsla í Danmark er 73 kg. pr. fólk. Aðrar land- búnaðarverur Innflutningurin av epl um hevur verið í aftur- gongd, meðan okkara framleiðsla er vaksin, so- leiðis at nýtslan hevur verið eins ár um ár. Av tomatum hevur innflutningurin verið 50—70 tons pr. ár. Seinru árini hevur í Fer oyum verið ein ávís framleiðsla av tomatum, sum tvey tey seinastu árini hevur verið 10 tons pr. ár Friskt grønmeti hevur havt afturgongd, medan nøgdirnar av ti frysta hava verið vaksandi Konserves hevur hildið seg konstant á umleið 300 tons pr. ár. Innflutn ingurin að plantum, blómum og blødum er vaksin seinastu árini. To hava vit havt vaksandi framleiðslu dirvi og tol at fara undir framleiðslu í lítlari bygd Tað eru bert fýra ár síðani, at allir ar- beiðshandskar, sum nýttir vórðu í Fer- oyum, vórðu keyptir úr grannalondunum. Í dag er steðan ein onnur. Ein stórur partur av handskum til arbeiðsbrúk — hetta eru venylhandskar til grovari ar- beiði — verður nú framleiddur í Feroyum. Handskavirkið í Harald sundi! Hetta er navnið á virkinum, sum í dag hevur nærum alla seluna av venylhandskum í Føroy- um, Virkið hevur nú fram leitt handskar í umleið trý ár, og eftirspurningurin hevur verið vaksandi fyri hvert ár. Bygningurin hjá virkinum varð klárur at taka í nýtslu í juni mánað 1976. Longu árið eftir framleiddi virkið 27.000 per av handskum, og í 1978 tvífaldaðu tey fram leiðsluna. Umleið 40.000 per vórðu seld kring oyggjarnar i fjør, umframt at nakað fór av >". ER Ti å Fa, 0 så > “ landinum til Danmarkar og Grenlands. Byrjanin Nú haraldsundshandskar eru at síggja á ellum ar- beiðsplássum í Feroyum fer ein at spyrja seg sjálv- an, hvussu tað mundi bera til, at eitt tílíkt virki gjerdist veruleiki í so litl- ari og fjarskotnari bygd. Sosialurin setti stjóran- um á virkinum Páll Klett- skarð hann var skjótur at svara: Sjálvur havi eg tikist við útróður og landbrúk stóran part av lívi mínum. Eg helt tó, at tað hevði AL » Pet > 5 Pe = - I Haraldsuntis bygd á vetri. Hóast tað mangan er ótespi- ligt í lítlari og fjarskotnari bygd á vetri, so trívist fólk í bygdini. Hetta ikki minst av tí, at arbeiðspláss er á stað num, sum hevur fólk í arbeiði alt árið. Handskavirkið í Haraldsundi heldur til i bygningi í syðra partinum as bygdini. Við bryggjuna liggur nýggji Viksundbåturin hjá haraldsundsmonnum spurningin. Og verið áhugavert og spenn andi at farið undir okkurt nytt. Hugsaði. . hví ikki byggja eitt líuð ídnaðar- virki í bygdini. Spell hevåi verið, um ein skuldi fara av oynni fyri at gera hesar tankar til veruleika. Sjálvbjargnir Fyrst hugsaði eg um at fara undir bindivirki, naglavirki ella eitt húka- virki. Men hetta varð av ongum. Í staðin fekk eg hugskotið at byggja eitt handskavirki i Hearald- sundi. Páll greiðir víðari frá, at upprunaliga fekk hann hetta hugskotið frá íslend- ingum. Har vóru tæir nevniliga farnir undir at framleiða handskar til egið brúk — og hví kundu feroyingar ikki eisini gera tað sama! Páll so gjerdi. Setti seg í samband við eina norska verksmiðju, ið framleiddi handskar. Haðani fekk hann nógvar upplýsingar og avgjerdi nú at fara í gongd. Veruleiki Bygningur varð settur upp og maskinur vórðu keyptar. Teir fyrstu fer- oysku venylhandskarnir vórðu veruleiki Tað gekk íkki long tíð til teir feroysku handskar- nir lógu við síðuna av teimum innfluttu í handl- unum kring landið. Tíðin skuldi vísa, at teir vóru kappingarferir við teir út- lendsku. Páll Klettskarð metir, at teir í dag hava stersta partin av markn- aðinum. Góðskan Ég kann ikki sige ani að, enn at eg eri væl nøgd ur við gongdina, sum hon hevur verið higartil, sigur Páll Klettskarð Hann hevur varhugan fólk nu ynskja al keypa løroykt enn utlendskt. Hver er so orsøkin til hetta av, át heldur Sjálvur heldur Páll, at góðskar okkara handskum er bet: Handskarnir eru mein arbeiðsligtr ir e linari Pr