mikudagur 12. september 1979síða 3

Nr. 70- - Fólk mugu framvegis gjalda alla tannlækna- rokningina Tað er framvegis sátt- málaloysi millum teir feroysku tannlæknar- nar og meginfelagið hjá teimum feroysku sjúkrakassunum. Sáttmálaloysi ferir við sær, at fólk, sum fáa tannlæknaviðgerð, sjálvi mugu rinda alla rokningina. Sjúkrakassarnir lata einki endurgjald. Fyri eina vanliga tann- læknaviðgerð gjalda sjúkrakassarnir helvt- ina. Sambært galdandi lóg siga sjúkrakassar- nir seg ikki hava heimild til at lata nakað endurgjald, tá eingin sáttmáli er í gildi, upplýsir Harry S. Johansen, skrivari í Meginfelag Sjúkra- kassa Feroya. Einki úrslit Harry S. Johansen metir ikki, at talan var um veruligar samráð- ingar millum tann- læknafelagið og meginfelagið. Tverturímóti kallar hann samráðingarnar, sum endaðu í vár, bert fyri orienterandi. Somuleiðis sigur hann seg ikki hava sæð nakað útspæl frá tann- læknafelagnum. Hesin pástandurin frá skrivaranum í sjúk- rakassafelagnum sam- svarar ikki við tað, sum tannlæknarnir upp- lýsa. Gjølligar utrokningar Formaðurin i tann- læknafelagnum, Fróði nm Lassen, Klaksvík, sigur, at tannlæknafe- lagið legði fram gjøll- igar útrokningar sum grundarlag undir krav teirra. Fróði Lassen sigur, at kravið hjá tannlækn- unum bert hevur til endamáls at fáa tann- læknasamsýningarnar upp á tað steðið, sum tær eru afturúrsigldar, síðan tann nýggja pris- talslógin kom í gildi í 1975. Hesum krevum hevur meginfelagið hjá sjúkrakassanum havn- að. Eins og sjúkrakass ernir ikki býtið undir útrokning- unum. góðtaka :. september 1979 sosialurin Síða 3 Formaðurin í tannlæknafelagnum: Sjúkrakassarnir hava ikki vist nakran vilja Sjúkrakassarnir eru ikki komnir við nøkrum uppskoti um loysn av ósemjuni millum tannlækna- felagið og Meginfelag Foroysku Sjúkrakassana, siga tannlækn- arnir — Vit krevja bert eina regulering fyri tær prístalshækk- ingar, sum eru farnar fram, síðan tann nýggja pris- talslógin kom í gildi í 1975, sigur Fróði Lassen, for- maður í tannlækna- felagnum, við Sosi- alin. — Vit krevja ikki nakran nýggjan og betri sátt- mála. Vit krevja bert, at sáttmálin millum okkum og sjúkrakassarar fylgir við prísgongdini í samfe- lagnum. Síðan prístalslógin kom í gildi, er samsýningin hjá tannlæknunum bert hækkað við eini lítlari regulering. Tí metir tann- læknafelagið, at tann- læknarnir - eru afturúr- sigldir í stóran mun. Tannlæknafelagið hev- ur roknað út, at samsýn- ingarnar liggja umleið 30 pst. undir tað, tær skuldu, um ein prístalsviðgerð var farin fram. Orsekin: prístalslógin Orsekin til tvísteðuna, sum í dag er millum tann- læknafelagið og meginfe- lagið hjá sjúkrakassunum gongur aftur til 1975. Tá tann nýggja prís- talslógin kom í gildi 1. juli 1975, vóru tannlæknarnir og sjúkrakassarnir farnir undir samrådingar um eina ajourføring av sått- målanum. Såttmålin millum tann- læknarnar og sjúkrakass- arnar segði, hvussu sam- sýningarnar skuldu regu- lerast eftir tí gomlu prís- talslógini, meðan tað ikki fekst semja um eina nýggja grein í sáttmál- anum um prístalsreguler- ing sambært tí nýggju prístalslógini. Í staðin góðtók tann- læknafelagið ein nýggjan sáttmála 1. apríl 1976 uttan nakra grein um regulering av samsýning- unum. Býtið undir samsýningunum Síðan 1976 hava partarnir av og á vent aftur til spurningin um at fáa sam- sýningarnar prístalsregu- leraðar sambært tí nýggju lógini, men uttan úrslit. Fyri at hava eitt grund- arlag undir útrokningun- um av samsýningunum, valdi nevndini í tann- læknafelagnum at brúka tað býtið, sum donsku tannlæknarnir og tann danska sjúkrakassa tryggingin hava gjert eina neyðsemju um. Hetta býtið er býtt upp í tríggjar partar, sum hver er settur í mun til eitt ávíst prosenttal: útreiðsl- ur til tannlæknastovu og tilfar, lenir til starvsfólk og sjálv tannlæknalenin. Tannlæknafelagið góð- tók hetta býtið, hóast parturin hjá tannlæknan- um var ov hegur á pappir- inum í mun til tað, hann veruliga fekk, við tað at útreiðslurnar eru ein sterri partur, enn neyðsemjan av býtinum sigur. Hetta er prógvað í kanningum, sum monopolráðið hevur gjert. Tá tannlæknarnir góð- tóku hetta býtið, var tað tí, at teir mettu, at tað nyttaði ikki at krevja eitt annað býtið, hóast tær veruligu útreiðslurnar vóru sterri, enn býtið segði. Góðtóku ikki býtið Men meginfelagið hjá sjúkrakassunum góðtók ikki tað danska býtið Afturímóti kravdu sjúkrakassarnir eitt serstakt býtið grundað á føroysk tøl. Hetta var i 1978 — Vit bóru skjótt at og fingu til vega tilfar frá ell- um tannlæknastovunum í Feroyum. Hetta tilfarið setti eitt grannskoðara- virkið upp. Urslitid vísti, at tannlæknarnir fingu ein nógv minni prosentpart, enn teir donsku tannlækn- arnir fingu og eisini minni enn tað, sum sjúkrakass- arnir hevdu roknað við, sigur Fróði Lassen. Skifti nú hugsan Tá tað rúgvismikla tilfarið hjá tannlæknum varð lagt fram, vildi meginfe'agið ikki góðtaka tey førovsku telini, men vildi í staðin brúka tað danska býtið Hóast sjúkrakassarnir vildu brúka tað danska býtið, sum tannlæknarnir upprunaliga hevdu skotið upp, vildu teir kortini ikki brúka tey prinsippini, sum liggja til grund fyri regu- leringunum av teimum ymisku pørtunum. Annars bjóðaði tann- læknafelagið meginfelag- num saman at gjegnum- ganga øll tey tel, sum liggja til grund fyri út- rokningunum, men sum treyt settu tannlæknarnir, at sjúkrakassarnir eisini góðtóku prinsippini undir reguleringunum. Tað vildu sjúkrakassar- nir ikki. Í staðin bjóðaðu teir tannlæknunum eina fyribilsloysn, meðan sam- ráðingarnar vardu. Men tók tannlækna- felagið ikki undir við hesum — Tá tannlæknafelagið hevði arbeitt so leingi við málinum, og hevði gjert eitt so stórt arbeiði, meðan meginfelag sjúkra- kassanna ikki hevði sýnt nakran vilja ella vóru komnir við einum einasta uppskoti til loysn av træt- uni, segdu vit sáttmálan upp at fara úr gildi 1 apríl, sigur Fróði Lassen at enda. Vandamikil grótrúgva Politiið: er ímóti ferðslulógini Myndin sýnir eina grótrúgvu, sum hevur ligið á gongu- breytini oman Hoydalar í meira enn hálvt ár. Grótrúgvan rúgvar so mikið upp, at fólk, sum skulu framvið, mugu út á sjálvan vegin, har ferðslan er nógv og skjóttkoyrandi. Harafturat er hetta ein leið, sum nógv skúlabern ganga dagliga. Ti metir ein lesari, sum hevur vent sær til blaðið, at tað er fullkomiðliga ábyrgdarleyst av eigar- anum at lata grótrúgvuna verða liggjandi. Lesarin hevði roknað við, at rúgvan varð burturbeind, áðrenn skúla- árið byrjaði, men so var ikki. Á Politigardinum verður sagt, at sambært ferðslu- lógini er tað ikki lógligt at lata eina slíka grótrúgvu liggja á gongubreytini. Ber tað ikki til at burturbeina hana, skal hon týðiliga avmerkjast ljósum! Annars verður upplýst, andi, sum í hesum feri talan er um sum hevur sk: ldu € í myrkri - við at tað er tann avvar- burturbeina grótrúgvuna, Oman Hoydalar hevur he gongubreytina, soleiðis at fólk mugu ndan gr trugvan uta koyribreytina, tá ten