mikudagur 12. september 1979síða 4

Síða 4 Kann meguliga loysa seg at veiða svartkalva og makrel undir Feroyum — Tað er eingin ivi um, at vit kunnu gera fiskiskap- in undir Feroyum meira fjølbroyttan. Tá talan er um royndarfiskiskap, mugu vit kanna allar teir meguleikar sum finnast, antin teir geva nakað ella ikki Tað er fiskifreðingurin, Hjalti í Jákupsstovu, sum sigur hetta Hjalti í Jákupsstovu stendur fyri fleiri av teim um fiskiroyndum, sum verða gjerdar undir Fer- oyum. Hóast fleiri av roynd- unum ikki eru lidnar enn og at tað fer at taka einar tveir mánaðir, áðrenn kanningararbeiðið er heilt liðugt, er tað longu greitt, at tað meguliga kann lena seg at veiða ymisk fiska- sleg undir Feroyum, sum vit ikki hava veitt mun- andi av áður. Talan er m.a. um svart- kalva. Hviltenni roynir í letuni við línu eftir svart- kalva eystanfyri. Hann er á veg suðureftir. Teir byrjaðu norðuri á Rygg- inum og hava roynt bæði innarlaga og uttarlaga. Sett verður í stubbum uppá 12 stampar. Tær flestu seturnar hava verið uppá nekur hundrað kilo av svartkalva uppá stubban. Einstakar setur hava tó verið uppá 800 kilo uppá stubban. Tað er greitt, at fær ein bátur umleið 400 til 500 kilo av svartkalva uppá 12 stampar, so kann tað uttan iva loysa seg hjá einum línubáti at veiða svartkalva undir Feroy- um. Tað hevur annars ongantíð verið roynt mið- víst eftir svartkalva undir Feroyum. Nekur ár her- fyri royndi ein klaksvíks- bátur og fekk nakað. Í fjør royndi Bakur, men fekk lítið av svartkalva. Í báðum førunum var bert talan um heilt fáar setur. Juvel, sum hevur roynt eftir makreli við gernum undir Feroyum, er givin við royndarfiskiskapin- um. Teir hevdu fleiri heilt góðar setur, onkur gav tveir kassar av makreli uppá garnið. Hetta er annars 2. árið, at Fiski- rannsóknarstovan ger royndir eftir makreli und- ir Feroyum. Hjalti í Jákupsstovu sigur, at tað er torfert at siga, um tað er lenandi vinna at veiða makrel. Tað mugu skipini sjálvi avgera. Men hann heldur sjálvur at tað skuldi verið ein meguleiki hjá smærri bátum at roynt eftir makreli til agn ella til matna við gernum í fer- oyskum sjógvi Annars royndi Fiski- rannsóknarstovan i summar at leiga ein nóta- bát til at leita eftir makreli við astikki. Eingin bátur var tekur. Snellubátar hava ann- ars fingið væl av makreli, og tað er ikki óvanligt, at teir eru noyddir at rýma, undan makrelinum. Hjalti í Jákupsstovu sigur, at tað er ikki óhugsandi, at tað ganga makreltorv- ur undir Feroyum, sum vit einki vita um í dag. Hann sigur annars, at Fiskirannsóknarstovan er sinna) at gera royndir eftir makreli við einum nótasaipi komandi summ- ai Jens Chr. Svabo, sum trolar eftir flatfiski fyri Fiskirannsóknarstovuna, skal nú eisini hegguslokki uttanfyri oyggjarnar. Hetta eru ikki miðvísar royndir, men teir hava fingið boð frá Fiskirannsóknarstov- uni at hyggja eftir høggu- slokxi. Svabo hevur bæði pilkar og trol við til hetta endamálið. Fiskirannsóknarstovan hevur ongantíð gjert mið- vísar fiskiroyndir eftir hegguslokki uttan fyri Feroyar. Tað hevur held- ur ikki verið nakar høggu- slokkur at sæð inni á firð- unum nógv ár. Í ár er so knappliga væl av heggu- slokki at fáa nógva staðni inni við land. Vit vita annars, at tað er hegguslokkur longur úti, tí teir sterstu trolar- arnir fáa ofta høgguslokk í meskarnar. Spurningur- in um feroysk skip kunnu veiða stórar negdir av hegguslokki á føroyskum sjógki stendur tí fyribils ósvaraður. Talan verður meguliga um at gera miðvísar fiskiroyndir í komandi ári. Tað verður eisini leitað eftir sild norðanfyri. Tað er Brimnes, sum ger hesar royndir. Hann hevur roynt í tveir mánaðir rættiliga víða á føroysk- um sjógki, men hevur ikki fingið eina einastu sild. Teir hava annars fingið nakað av makreli. Logos hevur í summar roynt eftir rækjum undir Feroyum. Teir royndi í ein mánað og ávístu, at tað eru rækjur kring oyggj- arnar, men negdirnar eru smáar. Annars eru rækj- urnar stórar og góðar. Besta hálið hjá Logos var uppá 70 kilo. Tað er meguligt, at meira er at fáa av rækjum onkra aðra árstíð. Annars hevur Hegifossur verið á roynd- arfiskiskapi í russiskum sjógvi. Hetta gav ikki nógv. Teir fingu í miðal undir eitt tons av rækjum um dagin, og rækjurnar vóru smáar. sosialurin ua eftir . Nr. 70 . september 1979 fiskivinna Ov illa mannadir til at fáa nóg nógv burt- ur úr fiskiroyndunum — Vit eru ov illa mannaðir og fáa tí ikki nóg nógu burtur úr fiskiroyndunum, ið verða gjørdar kring Føroyar. Hetta sigur fiskifreðing- urin, Hjalti í Jákupsstovu í samband við, at Fiski- rannsóknarstovan í summar hevur gjert rætti- liga nógvar fiskiroyndir undir Feroyum. Fleiri av hesum royndum eru ikki lidnar enn. Hjalti í Jákupsstovu sigur, at teir hava brúkt alla játtanina til praktisk- ar fiskiroyndir. Játtanin fyri hetta fíggjarárið er uppá 3 mill. kr. Til sjálva Fiskirannsóknarstovuna og royndarskipið Svabo eru settar 2,5 mill. kr. av á fíggjarlógini. Uppá fyrispurning, um tað verur sett ov lítið av peningi av til fiskiroyndir og arbeiði á Fiskirann- sóknarstovuni, sigur Hjalti í Jákupsstovu, at teir kundu havt gjørt fleiri royndir. Hetta letur seg tó ikki gera, tí teir eru ov illa mannaðir. Tað skuldi verið eitt fólk frá Fiski- rannsóknarstovuni við hverjum royndarskipi, fyri at gera royndirnar og nágreiniliga skriva alt upp. Tað eru tað í dag ikki fólk til. Fiskirannsóknarstovan skal annars taka sær av nógvum eðrum arbeiði sum t.d. dagliga at taka prevar á virkjunum kring landið. Hjalti í Jákupsstovu heldur, at skulu fleiri pengar setast av til Fiski- rannsóknarstovuna, so áttu hesir pengar at farið til at leiga skip og hava fólk umborð at gera royndirnar. Kann møguliga loysa trupulleikarnar hjá trolaraflotanum: Samansett veiða eftir mat- og idnaðarfiski a djúpum vatni Leivur Øssurson ger áhuga- verdar royndir eftir svart- kjafti og gulllaksi Í hesum døgum verða gjørdar nakrar rættiliga áhugaverdar fiskiroyndir við Leivi Øssursyni, ið roynir við finmeskad- um troli undir Føroyum. Endamálið við royndunum er at vita, hvat ein stórur ídnaðartrolari kann veiða av svartkjafti og gulllaksi undir Foroyum hesa ársins tíð. Leivur Øssurson roynir vid kassatroli og hevur idnadarposa undir. Teir royna á djúpum vatni (djúpri enn 150 favnar). Leivur hevur onkran túr fingið millum 30 og 40 tons av ídnaðarfiski um- framt líka nógv av mat- fiski, sum trolararnir van- liga fáa á hesum leiðum undir Føroyum. Idnadar- fiskurin er serstakliga svartkjaftur og gulllaksur, medan matfiskurin er blålonga, kongafiskur og upsi. Soleidis sum fiskiskap- urin hjå Leivi Øssursyni hevur verið henda sein- asta mánaðin, er okkurt sum bendir á, at tað møgu- liga kann lena seg hjá skipum at reka saman- setta veiðu eftir bæði idnadar- og matfiski. Hetta er tó ein politiskur spurningur, um loyvi nakran tíð fer at verða givið at reka samansetta veiðu, tí tann negdin av matfiski, sum Leivur her hevur fingið, er stetri enn tað, sum ídnaðarbátar hava loyvi til at hava sum hjáveiðu eftir altjóða regl- um. Royndirnar við Leivi verða ikki lidnar fyrr enn um ein mánað. Eitt fólk frá Fiskirannsóknarstov- uni er við skipinum, seinni skulu so tey ymsu roynd- arúrslitini kannast og við- gerast. Vísir royndarfiskiskap- urin, at einki er av minni toski, hýsu og smáupsa í ídnaðarposanum, men at tað bert er stórur og góður matfiskur, umframt ídn- aðarfiskin í trolinum, so er greitt, at ein samansett veiða eftir ídnaðarfiski og matfiski kann koma at lena seg. Kanska tann parturin, sum er ídnaðar- fiskur í sær sjálvum verður ein fríur oljustudn- ingur. Fiskirannsóknarstovan upplýsir, at teir einki kunnu siga til hesar git- ingar, tí enn eru úrslitini ikki kannað. fi ER