leygardagur 20. oktober 1979síða 21

Helikoptarin og fólkatings- valið Vit eru fleiri, sum sjálvi hava kent fyrimun av, at danska sjóverjan hevur ein helikoptara í Feroy- um. Hann hevur mangan verið hentur til sjúkra- flutning, postflutning, til flutning av fóðri til fjarskotnar hagapartar og til mang, mangt annað. Tað er nú púra greitt, at tjóðveldismenn meta donsku sjóverjuna og helikoptaran yvirhøvur ongan týdning at hava, og onga nyttu gera. Hetta hevur Erlendur Patursson sagt fyrr og hetta váttaði Finnbogi Isaksen í útvarpinum Sam Í 1931, ella har um leið, legði sambandsflokkurin inn á ting punkt 1 í stevnuskrá sambands- floksins sum legtings- mál. Punkt 1 í stevnuskrá sambandsfloksins ljóð- aði nakað soleiðis: >Den nuværende statsretslige stilling má bevares u- svækket i kongeriget Danmark«. Tá vóru vit eitt amt í Danmark og alt gott um tað. Í miðjuni av 1930-un- um kom uppskot á ting um at leggja legtings- skatt á inntekur oman- fyri 500 kr. 5-600 kr. var tá ein miðal-innteka hjá fiskimanninum. Upp- skotið bar eitt sindur á sjálvstýrisleið, men sam- bandsflokkurin stemm- aði fyri uppskotinum, meðan fleiri sjálvstýris- menn ikki stemmaðu fyri uppskotinum. Altso var sambandið longu tá gliðið á sjálvstýrisleið og gingið frá 1. punktinum í stevnuskránni. Í 1939 brast kríggið á millum Týskland og England. Tá kríggið var avhasað, fóru legtings- menn til Danmarkar á landsins besta og komu aftur við upp- skoti, sum gav Feroyum eitt sindur av sjálvstýri ella loysing at stemma um. einum seinasta mánakveld. Um nakrar heilt fáar dagar verður fólkatings- val. Velja vit ein tjóð- veldismann, fer hesin niður á danating at siga denum tað, at danska sjóverjan og helikoptar- in onga nyttu gera og ongan týdning hava. Úr- slitið verður at vit kanska spæla av við heli- koptaran. Skulu vit tað? Kortanei! Vit velja ongan tjóðveldismann! Á danatingi skal sam- bandsumboðið í hóslag við teir borgarligu og eis- ini Mogens Glistrup. Og eitt tað fremsta enda- málið hjá Glistrup er at sleppa ríkiskassanum undan útreiðslum til Feroya. Sjóverjan og helikoptarin eru sjálv- andi ein partur av hesum útreiðslum. So ilt er at vita, um ein atkveða uppá sambandsflokkin, ikki kann verða ein at- kveða fyri, at helikoptar- in verður tikin frá okk- um. Skulu vit risikera at vit atkveða fyri tí? Kortanei! Vit velja ikki eitt sambandsumboð. Vit fara mannsterk á val og greiða atkvødu fyri javnaðarflokkinum. veljari á Norðoyggjum ands- yvirtøkur Tá kom ræðsla á sjålv- stýrisflokkarnar. Fólka- flokkurin ráddi veljarun- um at stemma nei fyri loysing, meðan gamla sjálvstýrið ráddi veljar- unum at stemma blankt. Altso var lítil stirðil í sjálvstýrisflokkunum. Við fólkaatkveðuna vann loysing fleirtal, men tá tingið kom sam- an, segði fólkaflokkurin, at hann kundi einki gera, tí hann var í minniluta. So hendi tað, at Jákup í Jákupsstovu fór yvir í fólkaflokkin, sum so fekk fleirital. Men fólka- flokkurin stakk halan millum beinini og rýmdi av tingi. Legtingsval bleiv út- skrivað og minkaði fólkaflokkurin niður í 8 tingmenn og Jákup í Jåkupsstovu kom ikki innaftur. Eftir hetta gjørdu javnaðarflokk- urin, sambandsflokkur- in og sjálvstýrisflokkur- in heimastýrislógina. Heimastýrislógin gev- ur eitt víttgangandi sjálvstýri og sambands- flokkurin kikadi allar yvirtøkurnar, sum fylgdu vid heimastyris- lógini. Ja, man kann siga, at sambandsflokk- urin er ein vittgangandi yvirtøkuflokkur, ja, sambandsflokkurin = er vist tann einasti sjálv- stýrisflokkurin í Feroy- um. Hinir sjálvstýris- flokkarnir heldur ræðast sjálvstýri og eru ófar- ligir. So nekur orð um sam- bands-missiónsmenn í Dimmalætting, sum fara so illa við javnaðarflokk- inum og siga javnaðar- menn vera ógudiligar, 6- kristiligar og anti-kristi- ligar. Hesir missións- menn hava fingið lítið burtur úr Apostlaseguni í Bíbliuni, tí tað vóru apostlarnir saman við góðum monnum — fyltir av heilagum anda — sum løgdu tær fyrstu kristnu meinigheitirnar til rætt- is og tær bygdu á javn- aðarhugsjónina og teir gjerdu tann fyrsta javn- aðarbólkin. Javnaðarflokkurin er tann einasti og sanni flokkur, sum hevur barst fyri teimum, sum liva á skuggasíðuni. Hann hev- ur stríðst fyri teimum sjúku, gomlu, avlæmnu og ollum teimum, sum á ein ella annan hátt hava verið illa fyri. Hinir flokkarnir hava í so máta einki at rósa sær av. Teir vóru í móti so leingi sum til 1959, tá teir máttu býta í græsið. Nei, veljið javnaðar- flokkin. Tað er tann rætti flokkurin! S.P.J. Óbeinleiðis at- fólkatingsvalið 1979 Ein atkveða til Tjóðveldið: kvøda til danskan afturhaldspolitikk Undir heitinum: Javnaðar- flokkurin agiterar fyri sambandinum og „holder pá det bestående« er grein í 14. september fyri miku- dagin. Í greinini verður eitt lítið brot pilkað burtur úr eini oddagrein her í blað- num. Tá brotið verður tikið burtur úr saman- hanginum virkar tað sjálvandi miðvísandi og villleiðandi. Tað, sum vit hava víst á, er, at við tað at al- mannamálini, heilsumál- ini, undirvísingarmálini og fleiri onnur mál við, framvegis eru felagsmál, so verða broytingar — gjørdar av einum meiri- luta á fólkatingi — eisini at umfata Feroyar. T.d. er tað fullkomiliga greitt, at um ein ávísur bólkur í donskum politikki, og her hugsi eg um teir borgar- ligu, fær valdið, so fremja teir broytingar í donsku sjúkradagpeningaskipan- ini. Har, sum ein verka- maður í dag fær 80 pst. av galdandi len undir sjúku, skal hann niður á 70 ella 60 pst. Hetta kemur eisini at raka føroyska útróðrar- mannin, tey tímalentu og onnur í Feroyum, sum vanliga koma undir sjúkradagpening, tá hetta er neyðugt. Hetta sama fer at gera seg galdandi viðvíkjandi almannamål- unum annars, viðvíkjandi heilsurøktini, undirvis- ingarøkinum og å ødrum økjum við. Verður eitt sambands- umboð valt á fólkating, so er tað ein beinleiðis stuðul til teir borgarligu, meðan eitt tjóðveldisumboð, við síni uttanveltaðu steðu, er ein óbeinleiðis stuðul til teir borgarligu. Hetta vil siga, at vilja tit stuðla ein borgarligan, hegravendan og asosialan politikk í felagsmálum, og tað vil aftur siga í almannamál- um, heilsumálum, skúla- málum o.s.fr., so er tað fullkomiliga líka mikið, um tit velja sambands- flokkin ella tjóðveldisflokkin. Munur- in er einans hesin: sam- bandsumboðið fer bein- leiðis í leypin hjá teimum borgarligu og Glistrup. Tjóðveldisumboðið fer at lyfta upp undir tann borg- arliga leypin hjá Glistrup. Eitt > javnaðarumboð ger hverki av hesum. Eitt javnaðarumboð verður ímóti borgarligum politikki. Eitt javnaðarumboð verður ímóti kolasvørtum, høgra- vendum og asosialum poli- tikki i teimum målum, sum vit hava felags vid Danmark. Studli3 hesum politikki. X vid javnadar- flokkin. Vilhelm Johannesen Ein háðan móti ríkisfelags- skapinum ! Tann, sum undir ábyrgd ; tekur lut í politiskum arbeiði, kemur ofta at standa yvir fyri spurning- um, sum ein skal taka stødu til og loysa antin einsamallur ella saman við eðrum, tí lívið sjálvt ferir við sær, at ein alla tíðina má hugsa og virka. Aftan fyri alt lóggávu- arbeiði eigur ein alla tíðina at minnast til, at tað eru menniskjalagnur, tú hevur við at gera, og tí er tað sera umráðandi at loysnirnar og avgerðirnar kunnu virka so rættvíst mótvegis tí einstaka borg- aranum og fjøldini allari, sum tað nú einaferð letur seg gera. Um tað skuldi verið, at ein loysn ikki virkar soleiðis sum ætlanin var, so eigur ein ongantíð at vera bangin fyri at fáa rættað eitt mis- tak. Lóggávuarbeiði fyri hin einstaka borgaran her á landi fer fram deils á løg- tingi og deild á fólkatingi, har Feroya veljarar hava rætt til at kjósa 2 umboð at tala Feroya fólks sak, og tað er ikki líka mikið hverji umboð tit velja til at bera tykkara áhugamál fram, tí tað er ein royndur lutur, at tað aloftast spyrst nakað skilagott burtur úr har samarbeiði og forstáilsi millum part- arnar er ein sjálvfylgja. Javnaðarflokkurin hev- ur nú í umleið eina fjórð- ingseld havt umboð á fólkatingi og soleiðis eisini har verið við til at finna loysnir og lóggeva fyri Feroyar, tí tað er sum kunnugt á so mongum økjum, at danir og føroy- ingar eru felags um at loysa uppgávurnar, tær uppgávur, sum eg meti eru best vardar undir felags ábyrgd og felags loysnum. Hesa ferð verður fólka- tingsvalið av sambands- monnum, fólkafloksmonn- . um 0.ø. gjørt til eitt val, ið skal sýna styrkisforholdið millum landsstýrisflokk- arnar og andsteðuna á løg- tingi, men mær tykir, at hetta er ein beinleiðis háð- an móti ríkisfelagsskapin- um og fólkatingsumboð- um føroyinga, tí hetta valið snýr seg um tað, at tit veljarar skulu kjósa tey tvey umboðini, sum tit halda gera mest gagn fyri Feroyar á fólkatingi, og sum ikki lata seg stýra av politiskum trongskygni fram um áhugamálini hjá tykkum; havi hetta í huga, tá tit týsdagin fara á val. Hilmar Bech