leygardagur 3. november 1979síða 6

sosialurin If. 14720 — 11820 box 76, 3800 Torshavn jort: Tørfinn Smith Vilhelm:Johannesen Hogni Djurhuus B 10 nt ført Blaðmenn Jóhann Mortensen Jan Miiller Lysingar: Arne Thomsen Uppse ting Sosta urin Prent: Dimmalætting Tøgn BORGARLIGA pressan i Føroyum, sum vanliga fær nógv burtur úr valum í øðrum londum, serstakliga tá javnaðarflokkarnir hava afturgongd, hevur gjørt sera lítið burtur úr fólka- tingsvalinum í Danmark fyri stuttum. NÓGV VARÐ skrivað um bretska valið. Somuleiðis um kommunuvalini í Noreg, har javnaðarflokkurin hevði eina minni afturgongd, og eisini um svenska ríkisdagsvalið, hvors úrslit varð, at javnaðarflokkurin, hóast framgongd, ikki megnaði at vinna stjórnarvaldið aftur. FØROYSKA borgarliga pressan hevur fegnast um tapini í Bretlandi og Noreg og somuleiðis um, at tað ikki eydnaðist svenska javnaðar- flokkinum at vinna ein tinglim meira og harvið taka við aftur stjórnarvald- inum. Um fólkatingsvalið í Danmark og í Føroyum hevur lítið verið at hoyrt. Her ræður tøgn. ÚRSLITIÐ av fólkatingsvalinum i Danmark varð, at borgarligi blokkur- in og framburðsflokkurin fingu ein dyggan framman á, meðan javnaðar- flokkurin og Anker Jørgensen fingu eina eins dygga álitisváttan frá donsku veljarunum. Javnaðarflokk- urin hevur aftur skipað eina minni- lutastjórn undir leiðslu av Anker Jørgensen. VALID HEIMA i Føroyum gav javn- aðarflokkinum fólkatingsumboðið aftur. Hetta var í stríð við allar met- ingar undan valinum. Nærum øll vóru samd um, at nú Jéhan Nielsen ikki stillaði upp og heldur íkki Atli Dam, so var ongin ivi um, at fólkatingsum- boðini fóru til sambandsflokkin og tjóðveldisflokkin. METINGIN hjá teimum borgarligu blødunum hevur leingi verið tann, at sosialdemokratiski politikkurin hevur sæð sínar bestu dagar, og tí hevur borgarliga pressan fegnast hvørja ferð javnaðarflokkarnir hava eina minni afturgongd. Úrslitið av svenska ríkisdagsvalinum, av fólka- tingsvalinum í Danmark og í Føroy- um prógva júst tað øvugta. Nr. 85 — 3. november 1979 Tá Jóanes Nielsen nú kom undan kavi við sama blástri, sum hann hevur lagt eftir sær fleiri ferðir fyrr, kundi eg ikki annað, enn hugsa um ein særdan grindahval, sum sleppur sær burtur úr drápinum, kavar nakrar ferðir, men melur so inn aftur í rúgv- una. Tað meta menn at vera skaðahvalur. Hann brýtur til ymsar síður og ger sjálvandi ongan mannamun. J. N. er raskur at spyrja. Eg setti honum einaferð ein spurning, men tá kavaði hann. Hvat ið er hent í »Vilmaverkfallinum«, er sagt frá soleiðis, at J. N. átti at fata tað, men so er ikki. At eitt arbeiði ellu part- ur av tí, verður nidurlagt, er nakað, sum er hent fyrr. Tað hendir enn og tað kemur at henda framveg- is, uttan at arbeiðarar ella feløg kunnu ávirka tað munandi. Tað hendir eis- ini á arbeiðsplássum, har nógv betri menn enn bæði J.N. og eg eru. Tað vísir seg, at J. N. goymir øll blødini, so hann veit sjálvandi alt, ið hent er og nýtist so statt ikki at spyrja. At eg skal hava sagt nakað til Dagblaðið, dugi eg ikki at minnast, lisið tað havi eg ikki. Ég havi ikki havt tíð at lesa øll blødini, men sama ger — hevur J. N. havt stutt- leika av tí, skal tað vera honum væl unt. Men J. N. veit kanska at her er einki stavnsband, tí betur, og helst betur fyri J. N. eisini. Um arbeiðið hjá Vilma hevur verið niðurlagt, hava flestu kvinnur kunnað fingið væl av lenandi arbeiði higartil. Eisini tær, ið har arbeiddu. Tær hava so statt ikki verið noyddar at sita og bíða eftir boðum frá Vilhelm Nielsen. Um tað er Vilhelm Niel- sen, kvinnurnar ella meg, ið J. N. vil skaða, er mær ikki greitt. Helst eru tað vit ell, sum koma undir spýggjuna, eftir góðum kommunistiskum taktikki. J. N. skrivar um skitin kort og um at bjarga æru Føroya Arbeiðarafelags. Til tað er at siga, at tá ein fær vánalig kort og skal nýta tey eftir bundnum reglum, er tað munandi torferari at fáast við, enn hjá honum, ið sjálvur vel- ur kortini og sjálvur tekur HVAT HENDIR? sær rætt til, at spæla við, tá best ber til. Um munin millum æru Foroya Arbeiðarafelags og tað, ið J. N. hevur av- greitt, fara vit ikki at tjak- ast um her. Tað kunnu vit lata ødrum at meta um. Tá eg helt meg kenna gongulag J. N.s á lossing- armanninum, havi eg helst mistikið meg, men bera nokk báðir yvir við tí. »Lossingarmadurin« skal hava takk fyri svarið, sum segði ymiskt, sum eg ikki visti, men í síni heild, ikki var meira sigandi enn mítt. Grundir fyri, at eg spurdi um gongdina viðv. L/f Skinn, er hon, at í »Alit til Landsstyrid« frå ídnað- arnevndini, stendur m.a. soleiðis: »Ynski um ein minni viðbreknan búskap kann føra vid sær, at tað er klókt at beina ein part av framleiðslukreftunum (arbeiðsmegi, kapital) inn á aðrar vinnur, hóast hesar ikki geva ein stóra meðalinnteku, sum hevuðsvinnanÉ. Limirnir, sum arbeið- arafelogini hevdu í um- boðsnevndini, hildu tað vera ein veikleika, at eitt álit skuldi mæla til lønar- ójavna og viðmerktu, at „hetta í ongum feri skuldi nerva arbeidaran«. Hetta vísti seg, at fáa fulla undirtøku frå Ídnaðar- nevndini. Hvussu hetta fyrivarni nå verdur at roynast, er meira ivasamt. Hetta fyri- brigdi er heldur 6vanligt her. Tad at lossingarmad- ur kemur vid »profittin- um“, sigur mær ikki nógv. Tað ið umráðandi er, má vera samlaða úrtekan, sammett við arbeiðið. Men her hava vit í hvussu so er, at halda fingrarnar burt, tá tað helst ikki viðkemur okk- um. Men fyri ein samfelags- revsara eru allar dyr opn- ar. Og so aftur til »gøluna« og spurningin til J.N. Tá limir í einum felagi fara í eitt undirlønt arbeiði sjálvbodnir, uttan at felagið fær tað at vita, tó at teir vita, at felagslóg teirra sigur, at teir ikki skulu gera tað. Hvenn stuðul eiga teir tá, tá felagið steðgar arbeiðinum? Johs. Olsen HVAR ER KOMMUNALA EFTIRLITIÐ? Harri legmaður, lands- stýrismenn og Heðin Klein, landsstýrismaður við kommunaleftirlitinum undir sær! Sum bygdarráðslimur í Skopunar bygdarráð hev- ur undirritaði sent bræv til kommunala eftirlitið tann 4.1.1979. Somuleiðis hevur eftirlitið fingið bræv 14. september. Sum øllum sandoyggja- monnum kunnugt er landsstýrismaðurin Heðin Klein settur at umboða Sandoynna. Undirritaði loyvir sær hervið at spyrja Heðin Klein, hvat komm- unala eftirlitið hevur av eftirliti. Greið okkum frá hesum, annaðhvert í út- varpinum ella í blødunum! Skattaspurningurin brúktur uttan eftirlit Eg fari at siga tað soleiðis: á havnagkinum í Skopun fingu tríggir mans loyvi at byggja fiskahús í tjúgun- um. Hesi hús skuldu bert brúkast til fisk. Tvey av hesum húsum vórðu gjørd av betong. Hesi hús kost- aðu skopuningunum at keypa aftur: annað 9000 kr. og hitt 11.000 kr. Húsini vórðu keypt um 1970. Tað triðja varð bygt av avlopsgróti frá gomlu havnini. Í hesum feri vórðu metingamenn sett- ir. Húsið varð mett til 200.000 kr. Men í veru- leikanum var hetta húsið ikki vert meira enn 50.000 kr., tí havnin átti grund- ina undir tí. Eigarin hevði rikið almenna forrætning í húsunum — posthús og avgreiðslu, uttan at kommunan fekk leigu í tann mun, sum hon hátti. Hetta hús gav lands- stýrið Skopunar bygdar- ráð loyvi til at keypa fyri 450.000 kr. Hvat var eftir- litið hjá landsstýrinum vert, tá hetta kundi lata seg gera? Tað mesta av , inn-matinum av húsunum varð koyrt á blåman! Er tað rætt, at pening- urin hjá skattaborgarun- um verður brúktur uttan eftirlit? Tá eftirlitið bert heldur seg til tað, sum meirilutin í bygdarráðnum sigur, so er eftirlitið einki vert. I 1967 gjørdi bygdar- ráðið ein byggiplan til set- húsabygging. Tað var so- leiðis, at menn, sum bert áttu eitt stykki, máttu missa tað. Landsstýrið gav loyvi at ognartaka hetta til sethúsabygging og avgjørt varð, at eingir spekulantar skuldu fåa innivist á hesum eki. Menn skuldu bert fáa loyvi at keypa eitt grund- stykki, um teir ikki áttu hús frammanundan, og byggjast skuldi innan tvey ár, annars skuldi stykki = avhandast til kommununa aftur. Í summar sást, at Louis Eystberg, bygdarráðslim- ur, hevði tilognað sær eitt av grundstykkjunum. Ja, tað besta í byggiplanin- um. Hesin maðurin hevur frammanundan hús við stórum urtagarði rundan um. Eg fari at loyva mær at spyrja Petur Poulsen, bygdarráðslim og banka- mann, og Herman Vinth- er, bygdarráðsformann, hverja frágreiðing kunnu tit geva í hesum málinum. Tað eru tit, sum hava latið Louis Eysturberg fingið stykkið. Og tað eru tit, sum fara at lata honum byggiloyvi. Harra Heðin Klein, fáa hesir menn loyvi at halda fram at taka dyrkaða jorð til nýggjan bygdaplan niðan fyri vegin, har nú- verandi útstykking liggur omanfyri, meðan møgu- leikar eru at halda fram omanfyri vegin í núver- andi bygdarplani, niðan í ódyrkaða jørd, suður yvir ánni, oman á Selatræð. Hetta verður kostnaðar- minni. Lousis Eysturberg setur skilaleys ynski fram. Louis Eysturberg var bygdarráðslimur frá 1967 til 70, tá ynskti hesin maður at fáa til keyps alt fram við strondini frá Rakvík niðan eftir fram við vegnum oman á Berg. Teir táverandi bygdar- ráðslimirnir skiltu um- steðurnar. Petur Poulsen og Herman Winther skilja tit tað, ella hvat býr undir? Skopun, 31. okt. 1979 Lindberg Djurhuus p.s. Tá eg skrivaði hetta, rann mær í huga hendan yrkingin eftir Steinbjern B. Jacobsen: Til Til Vellin við gronum grasi Kelduna við klárum keldu- vatni . Veitirnar við gulum sóljum Og havið. Til Fólk ið arbeiða fyri sam- felagið Av heilum huga fyri hesa tjóð Uttan at hugsa fyrst um seg og sitt Skulu vit fara. Og vit skulu tola alt í vetrinum tá hann kemur hava várið við. Eitt fræ við herðum skali og kjarnu skulu vit vera. Ur savninum Kjekr —— mr sure